൧. പത്തസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

പത്തവഗ്ഗസ്സ പഠമേ അതിരേകപത്തോതി അനധിട്ഠിതോ ച അവികപ്പിതോ ച, സോ ച ഖോ ഉക്കട്ഠമജ്ഝിമോമകാനം അഞ്ഞതരോ പമാണയുത്തോവ, തസ്സ പമാണം ‘‘അഡ്ഢാള്ഹകോദനം ഗണ്ഹാതീ’’തിആദിനാ (പാരാ ൬൦൨) നയേന പാളിയം വുത്തം. തത്രായം വിനിച്ഛയോ – അനുപഹതപുരാണസാലിതണ്ഡുലാനം സുകോട്ടിതപരിസുദ്ധാനം ദ്വേ മഗധനാളിയോ ഗഹേത്വാ തേഹി തണ്ഡുലേഹി അനുത്തണ്ഡുലമകിലിന്നമപിണ്ഡികം സുവിസദം കുന്ദമകുളരാസിസദിസം അവസ്സാവിതോദനം പചിത്വാ നിരവസേസം പത്തേ പക്ഖിപിത്വാ തസ്സ ഓദനസ്സ ചതുത്ഥഭാഗപ്പമാണോ നാതിഘനോ നാതിതനുകോ ഹത്ഥഹാരിയോ സബ്ബസമ്ഭാരസങ്ഖതോ മുഗ്ഗസൂപോ പക്ഖിപിതബ്ബോ, തതോ ആലോപസ്സ അനുരൂപം യാവചരിമാലോപപ്പഹോനകം മച്ഛമംസാദിബ്യഞ്ജനം പക്ഖിപിതബ്ബം, സപ്പിതേലതക്കരസകഞ്ജിയാദീനി പന ഗണനൂപഗാനി ന ഹോന്തി. താനി ഹി ഓദനഗതികാനേവ, നേവ ഹാപേതും, ന വഡ്ഢേതും സക്കോന്തി, ഏവമേതം സബ്ബമ്പി പക്ഖിത്തം സചേ പത്തസ്സ മുഖവട്ടിയാ ഹേട്ഠിമരാജിസമം തിട്ഠതി, സുത്തേന വാ ഹീരേന വാ ഛിന്ദന്തസ്സ സുത്തസ്സ വാ ഹീരസ്സ വാ ഹേട്ഠിമന്തം ഫുസതി, അയം ഉക്കട്ഠോ നാമ പത്തോ. സചേ തം രാജിം അതിക്കമ്മ ഥൂപീകതം തിട്ഠതി, അയം ഉക്കട്ഠോമകോ നാമ പത്തോ. സചേ തം രാജിം ന സമ്പാപുണാതി, അന്തോഗധമേവ ഹോതി, അയം ഉക്കട്ഠുക്കട്ഠോ നാമ പത്തോ. ഉക്കട്ഠതോ ഉപഡ്ഢപ്പമാണോ മജ്ഝിമോ. മജ്ഝിമപത്തതോ ഉപഡ്ഢപ്പമാണോ ഓമകോ. തേസമ്പി വുത്തനയേനേവ ഭേദോ വേദിതബ്ബോ. ഇച്ചേതേസു നവസു ഉക്കട്ഠുക്കട്ഠോ ച ഓമകോമകോ ചാതി ദ്വേ അപത്താ, സേസാ സത്ത പത്താ പമാണയുത്താ നാമ, അയമേത്ഥസങ്ഖേപോ, വിത്ഥാരോ പന സമന്തപാസാദികായം (പാരാ. അട്ഠ. ൨.൫൯൮ ആദയോ) വുത്തോ, തസ്മാ ഏവം പമാണയുത്തം സമണസാരുപ്പേന പക്കം അയോപത്തം വാ മത്തികാപത്തം വാ ലഭിത്വാ പുരാണപത്തം പച്ചുദ്ധരിത്വാ അന്തോദസാഹേ അധിട്ഠാതബ്ബോ. സചേ പനസ്സ മൂലതോ കാകണികമത്തമ്പി ദാതബ്ബം അവസിട്ഠം ഹോതി, അധിട്ഠാനുപഗോ ന ഹോതി, അപ്പച്ചുദ്ധരന്തേന വികപ്പേതബ്ബോ. തത്ഥ പച്ചുദ്ധരണാധിട്ഠാനലക്ഖണം ചീവരവഗ്ഗേ വുത്തനയേനേവ വേദിതബ്ബം, വികപ്പനലക്ഖണം പരതോ വക്ഖാമ. സചേ പന കോചി അപത്തകോ ഭിക്ഖു ദസ പത്തേ ലഭിത്വാ സബ്ബേ അത്തനാവ പരിഭുഞ്ജിതുകാമോ ഹോതി, ഏകം പത്തം അധിട്ഠായ പുന ദിവസേ തം പച്ചുദ്ധരിത്വാ അഞ്ഞോ അധിട്ഠാതബ്ബോ, ഏതേനുപായേന വസ്സസതമ്പി പരിഹരിതും സക്കാ. യോ പനസ്സ പത്തോ മുഖവട്ടിതോ ഹേട്ഠാ ദ്വങ്ഗുലമത്തോകാസതോ പട്ഠായ യത്ഥകത്ഥചി കങ്ഗുസിത്ഥനിക്ഖമനമത്തേന ഛിദ്ദേന ഛിദ്ദോ ഹോതി, സോ അധിട്ഠാനുപഗോ ന ഹോതി. പുന ഛിദ്ദേ പാകതികേ കതേ അധിട്ഠാതബ്ബോ, സേസം അധിട്ഠാനവിജഹനം തിചീവരേ വുത്തനയമേവ.

സാവത്ഥിയം ഛബ്ബഗ്ഗിയേ ആരബ്ഭ അതിരേകപത്തധാരണവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം, അസാധാരണപഞ്ഞത്തി, സേസവണ്ണനാക്കമോ ചീവരവഗ്ഗസ്സ പഠമസിക്ഖാപദേ വുത്തനയേനേവ വേദിതബ്ബോതി.

പത്തസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.