൨. ഊനപഞ്ചബന്ധനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

ദുതിയേ ഊനാനി പഞ്ച ബന്ധനാനി അസ്സാതി ഊനപഞ്ചബന്ധനോ, നാസ്സ പഞ്ച ബന്ധനാനി പൂരേന്തീതി അത്ഥോ, തേന ഊനപഞ്ചബന്ധനേന, ഇത്ഥമ്ഭൂതസ്സ ലക്ഖണേ കരണവചനം. തത്ഥ യസ്മാ അബന്ധനസ്സാപി പഞ്ച ബന്ധനാനി ന പൂരേന്തി സബ്ബസോ നത്ഥിതായ, തേനസ്സ പദഭാജനേ ‘‘ഊനപഞ്ചബന്ധനോ നാമ പത്തോ അബന്ധനോ വാ ഏകബന്ധനോ വാ’’തിആദി (പാരാ. ൬൧൩) വുത്തം. ‘‘ഊനപഞ്ചബന്ധനേനാ’’തി ച വുത്തത്താ യസ്സ പഞ്ചബന്ധനോ പത്തോ ഹോതി പഞ്ചബന്ധനോകാസോ വാ, തസ്സ സോ അപത്തോ, തസ്മാ അഞ്ഞം വിഞ്ഞാപേതും വട്ടതി. യസ്മിം പന പത്തേ മുഖവട്ടിതോ ഹേട്ഠാ ഭട്ഠാ ദ്വങ്ഗുലപ്പമാണാ ഏകാപി രാജി ഹോതി, തം തസ്സാ രാജിയാ ഹേട്ഠിമപരിയന്തേ പത്തവേധകേന വിജ്ഝിത്വാ പചിത്വാ സുത്തരജ്ജുകമകചിരജ്ജുകാദീഹി വാ തിപുസുത്തകേന വാ ബന്ധിത്വാ തം ബന്ധനം ആമിസസ്സ അലഗ്ഗനത്ഥം തിപുപട്ടകേന വാ കേനചി ബദ്ധസിലേസാദിനാ വാ പടിച്ഛാദേതബ്ബം, സോ ച പത്തോ അധിട്ഠഹിത്വാ പരിഭുഞ്ജിതബ്ബോ, സുഖുമം വാ ഛിദ്ദം കത്വാ ബന്ധിതബ്ബോ, ഫാണിതം ഝാപേത്വാ പാസാണചുണ്ണേന ബന്ധിതുമ്പി വട്ടതി. യസ്സ പന ദ്വേ രാജിയോ വാ ഏകായേവ വാ ചതുരങ്ഗുലാ, തസ്സ ദ്വേ ബന്ധനാനി ദാതബ്ബാനി. യസ്സ തിസ്സോ വാ ഏകായേവ വാ ഛളങ്ഗുലാ, തസ്സ തീണി. യസ്സ ചതസ്സോ വാ ഏകായേവ വാ അട്ഠങ്ഗുലാ, തസ്സ ചത്താരി. യസ്സ പഞ്ച വാ ഏകായേവ വാ ദസങ്ഗുലാ, സോ ബദ്ധോപി അബദ്ധോപി അപത്തോയേവ, അഞ്ഞോ വിഞ്ഞാപേതബ്ബോ, ഏസ താവ മത്തികാപത്തേ വിനിച്ഛയോ.

അയോപത്തേ പന സചേപി പഞ്ച വാ അതിരേകാനി വാ ഛിദ്ദാനി ഹോന്തി, താനി ചേ അയചുണ്ണേന വാ ആണിയാ വാ ലോഹമണ്ഡലേന വാ ബദ്ധാനി മട്ഠാനി ഹോന്തി, സ്വേവ പരിഭുഞ്ജിതബ്ബോ, അഞ്ഞോ ന വിഞ്ഞാപേതബ്ബോ. അഥ പന ഏകമ്പി ഛിദ്ദം മഹന്തം ഹോതി, ലോഹമണ്ഡലേന ബദ്ധമ്പി മട്ഠം ന ഹോതി, പത്തേ ആമിസം ലഗ്ഗതി, അകപ്പിയോ ഹോതി അയം പത്തോ, അഞ്ഞോ വിഞ്ഞാപേതബ്ബോ. യോ പന ഏവം പത്തസങ്ഖേപഗതേ വാ അയോപത്തേ, ഊനപഞ്ചബന്ധനേ വാ മത്തികാപത്തേ സതി അഞ്ഞം വിഞ്ഞാപേതി, പയോഗേ ദുക്കടം, പടിലാഭേന നിസ്സഗ്ഗിയോ ഹോതി, നിസ്സജ്ജിതബ്ബോ. നിസ്സജ്ജന്തേന സങ്ഘമജ്ഝേ ഏവ നിസ്സജ്ജിതബ്ബോ, തേന വുത്തം ‘‘ഭിക്ഖുപരിസായ നിസ്സജ്ജിതബ്ബോ’’തി. യോ ച തസ്സാ ഭിക്ഖുപരിസായാതിഏത്ഥ തേഹി ഭിക്ഖൂഹി പകതിയാ ഏവ അത്തനോ അത്തനോ അധിട്ഠിതം പത്തം ഗഹേത്വാ സന്നിപതിതബ്ബം, തതോ സമ്മതേന പത്തഗ്ഗാഹാപകേന പത്തസ്സ വിജ്ജമാനഗുണം വത്വാ ‘‘ഭന്തേ, ഇമം ഗണ്ഹഥാ’’തി ഥേരോ വത്തബ്ബോ. സചേ ഥേരസ്സ സോ പത്തോ ന രുച്ചതി, അപ്പിച്ഛതായ വാ ന ഗണ്ഹാതി, വട്ടതി. തസ്മിം പന അനുകമ്പായ അഗണ്ഹന്തസ്സ ദുക്കടം. സചേ പന ഗണ്ഹാതി, ഥേരസ്സ പത്തം ദുതിയത്ഥേരം ഗാഹാപേത്വാ ഏതേനേവ ഉപായേന യാവ സങ്ഘനവകാ ഗാഹാപേതബ്ബോ, തേന പരിച്ചത്തപത്തോ പന പത്തപരിയന്തോ നാമ, സോ തസ്സ ഭിക്ഖുനോ പദാതബ്ബോ. തേനാപി സോ യഥാ വിഞ്ഞാപേത്വാ ഗഹിതപത്തോ, ഏവമേവ സക്കച്ചം പരിഭുഞ്ജിതബ്ബോ. സചേ പന തം ജിഗുച്ഛന്തോ അദേസേ വാ നിക്ഖിപതി, അപരിഭോഗേന വാ പരിഭുഞ്ജതി, വിസ്സജ്ജേതി വാ, ദുക്കടം ആപജ്ജതി.

സക്കേസു ഛബ്ബഗ്ഗിയേ ആരബ്ഭ ബഹൂ പത്തേ വിഞ്ഞാപനവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം, സാധാരണപഞ്ഞത്തി, അനാണത്തികം, അബന്ധനേന അബന്ധനം, ഏകബന്ധനം, ദുബന്ധനം, തിബന്ധനം, ചതുബ്ബന്ധനം, അബന്ധനോകാസം, ഏകദ്വിതിചതുബ്ബന്ധനോകാസം ചേതാപേതി, ഏവം ഏകേകേന പത്തേന ദസധാ ദസവിധം പത്തം. ചേതാപനവസേന പന ഏകം നിസ്സഗ്ഗിയപാചിത്തിയസതം ഹോതി. നട്ഠപത്തസ്സ, ഭിന്നപത്തസ്സ, അത്തനോ ഞാതകപ്പവാരിതേ, അഞ്ഞസ്സ ച ഞാതകപ്പവാരിതേ, തസ്സേവത്ഥായ വിഞ്ഞാപേന്തസ്സ, അത്തനോ ധനേന ഗണ്ഹതോ, ഉമ്മത്തകാദീനഞ്ച അനാപത്തി. അധിട്ഠാനുപഗപത്തസ്സ ഊനപഞ്ചബന്ധനതാ, അത്തുദ്ദേസികതാ, അകതവിഞ്ഞത്തി, തായ ച പടിലാഭോതി ഇമാനേത്ഥ ചത്താരി അങ്ഗാനി. സമുട്ഠാനാദീനി ധോവാപനസിക്ഖാപദേ വുത്തനയാനേവാതി.

ഊനപഞ്ചബന്ധനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.