൫. സംസട്ഠവാരവണ്ണനാ
൩൫൧-൩൬൮. സംസട്ഠവാരേ പച്ചനീയേ ‘‘നവിപ്പയുത്തേ പടിസന്ധി നത്ഥീ’’തി ഇദം വത്ഥുവിരഹിതായ പടിസന്ധിയാ വിസും അനുദ്ധരണതോ വുത്തം. പടിച്ചവാരാദീസു ഹി സഹജാതസ്സ പച്ചയഭാവദസ്സനത്ഥം സവത്ഥുകാ പടിസന്ധി ഉദ്ധടാ, സാ ഇധാപി അധിപതിപുരേജാതാസേവനേസു നകമ്മനവിപാകനഝാനനവിപ്പയുത്തേസു ന ലബ്ഭതി, അഞ്ഞേസു ച അനുലോമതോ പച്ചനീയതോ ച ലബ്ഭമാനപച്ചയേസു ലബ്ഭതീതി ഇമസ്സ വിസേസസ്സ ദസ്സനത്ഥം ഉദ്ധടാതി. സേസാ തേരസ ന ലബ്ഭന്തീതി ഏത്ഥ ‘‘സേസാ ചുദ്ദസാ’’തി ഭവിതബ്ബം. ന ഝാനേ ഏകന്തി അഹേതുകപഞ്ചവിഞ്ഞാണവസേനാതി പഞ്ചവിഞ്ഞാണാനം ഹേതുപച്ചയവിരഹിതമത്തദസ്സനത്ഥം അഹേതുകഗ്ഗഹണം കതന്തി ദട്ഠബ്ബം, ‘‘നമഗ്ഗേ ഏകന്തി അഹേതുകകിരിയവസേനാ’’തി വുത്തം, ‘‘അഹേതുകവിപാകകിരിയവസേനാ’’തി ഭവിതബ്ബം.
൩൬൯-൩൯൧. ഹേട്ഠാ വുത്തനയേനേവാതി പടിച്ചവാരേ അനുലോമപച്ചനീയേ വുത്തനയേന. ‘‘നഹേതുപച്ചയുപ്പന്നേസു അഹേതുകമോഹോവ ഝാനമഗ്ഗപച്ചയം ലഭതി, സേസാ ന ലഭന്തീ’’തി വുത്തം, സേസേസു പന പഞ്ചവിഞ്ഞാണവജ്ജാഹേതുകക്ഖന്ധാ തംസമുട്ഠാനാ പച്ചയുപ്പന്നധമ്മാ ഝാനപച്ചയം ലഭന്തി, ന പച്ചനീയാനുലോമേ ദ്വിന്നം പച്ചയാനം അനുലോമേന സഹ യോജനാ അത്ഥീതി ഝാനമഗ്ഗപച്ചയം സഹിതം ലഭതീതി ച ന സക്കാ വത്തും, തസ്മാ ‘‘അഹേതുകമോഹോവ മഗ്ഗപച്ചയം ലഭതീ’’തി വത്തബ്ബം.
സംസട്ഠവാരവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.