൨. ഛളഭിജാതിസുത്തവണ്ണനാ

൫൭. തതിയേ അഭിജാതിയോതി ഏത്ഥ അഭി-സദ്ദോ ഉപസഗ്ഗമത്തം, ന അത്ഥവിസേസജോതകോതി ആഹ ‘‘ഛ ജാതിയോ’’തി. അഭിജായതീതി ഏത്ഥാപി ഏസേവ നയോ.

ഉരബ്ഭേ ഹനന്തീതി ഓരബ്ഭികാ. ഏവം സൂകരികാദയോ വേദിതബ്ബാ. രോദേന്തി കുരുരകമ്മന്തതായ സപ്പടിബദ്ധേ സത്തേ അസ്സൂനി മോചേന്തീതി രുദ്ദാ, തേ ഏവ ലുദ്ദാ ര-കാരസ്സ ല-കാരം കത്വാ. ഇമിനാ അഞ്ഞേപി യേ കേചി മാഗവികാ നേസാദാ വുത്താ, തേ പാപകമ്മപ്പസുതതായ ‘‘കണ്ഹാഭിജാതീ’’തി വദതി.

ഭിക്ഖൂതി ച ബുദ്ധസാസനേ ഭിക്ഖൂ. തേ കിര സച്ഛന്ദരാഗേന പരിഭുഞ്ജന്തീതി അധിപ്പായേന ചതൂസു പച്ചയേസു കണ്ടകേ പക്ഖിപിത്വാ ഖാദന്തീതി ‘‘കണ്ടകവുത്തികാ’’തി വദതി. കസ്മാതി ചേ? യസ്മാ തേ പണീതേ പച്ചയേ പടിസേവന്തീതി തസ്സ മിച്ഛാഗാഹോ. ഞായലദ്ധേപി പച്ചയേ ഭുഞ്ജമാനാ ആജീവകസമയസ്സ വിലോമഗ്ഗാഹിതായ പച്ചയേസു കണ്ടകേ പക്ഖിപിത്വാ ഖാദന്തി നാമാതി വദതീതി. അഥ വാ കണ്ടകവുത്തികാ ഏവംനാമകാ ഏകേ പബ്ബജിതാ, യേ സവിസേസം അത്തകിലമഥാനുയോഗം അനുയുത്താ. തഥാ ഹി തേ കണ്ടകേ വത്തന്താ വിയ ഹോന്തീതി ‘‘കണ്ടകവുത്തികാ’’തി വുത്താ. ഇമമേവ ച അത്ഥവികപ്പം സന്ധായാഹ ‘‘കണ്ടകവുത്തികാതി സമണാ നാമേതേ’’തി.

ലോഹിതാഭിജാതി നാമ നിഗണ്ഠാ ഏകസാടകാതി വുത്താ. തേ കിര ഠത്വാ ഭുഞ്ജനനഹാനപ്പടിക്ഖേപാദിവതസമായോഗേന പുരിമേഹി ദ്വീഹി പണ്ഡരതരാ.

അചേലകസാവകാതി ആജീവകസാവകേ വദതി. തേ കിര ആജീവകലദ്ധിയാ സുവിസുദ്ധചിത്തതായ നിഗണ്ഠേഹിപി പണ്ഡരതരാ. ഏവഞ്ച കത്വാ അത്തനോ പച്ചയദായകേ നിഗണ്ഠേഹിപി ജേട്ഠകതരേ കരോതി.

ആജീവകാ ആജീവകിനിയോ ‘‘സുക്കാഭിജാതീ’’തി വുത്താ. തേ കിര പുരിമേഹി ചതൂഹി പണ്ഡരതരാ. നന്ദാദയോ ഹി തഥാരൂപം ആജീവകപ്പടിപത്തിം ഉക്കംസം പാപേത്വാ ഠിതാ, തസ്മാ നിഗണ്ഠേഹി ആജീവകസാവകേഹി ച പണ്ഡരതരാതി ‘‘പരമസുക്കാഭിജാതീ’’തി വുത്താ.

ബിലം ഓലഗ്ഗേയ്യുന്തി മംസഭാഗം ന്ഹാരുനാ വാ കേനചി വാ ഗന്ഥിത്വാ പുരിസസ്സ ഹത്ഥേ വാ കേസേ വാ ഓലമ്ബനവസേന ബന്ധേയ്യും. ഇമിനാ സത്ഥധമ്മം നാമ ദസ്സേതി. സത്ഥവാഹോ കിര മഹാകന്താരം പടിപന്നോ അന്തരാമഗ്ഗേ ഗോണേ മതേ മംസം ഗഹേത്വാ സബ്ബേസം സത്ഥികാനം ‘‘ഇദം ഖാദിത്വാ ഏത്തകം മൂലം ദാതബ്ബ’’ന്തി കോട്ഠാസം ഓലമ്ബതി. ഗോണമംസം നാമ ഖാദന്താപി അത്ഥി, അഖാദന്താപി അത്ഥി, ഖാദന്താപി മൂലം ദാതും സക്കോന്താപി അസക്കോന്താപി. സത്ഥവാഹോ യേന മൂലേന ഗോണോ ഗഹിതോ, തം മൂലം സത്ഥികേഹി ധാരണത്ഥം സബ്ബേസം ബലക്കാരേന കോട്ഠാസം ദത്വാ മൂലം ഗണ്ഹാതി. അയം സത്ഥധമ്മോ.

കണ്ഹാഭിജാതിയോ സമാനോതി കണ്ഹേ നീചകുലേ ജാതോ ഹുത്വാ. കണ്ഹധമ്മന്തി പച്ചത്തേ ഉപയോഗവചനന്തി ആഹ ‘‘കണ്ഹസഭാവോ ഹുത്വാ അഭിജായതീ’’തി, തം അന്തോഗധഹേതുഅത്ഥം പദം, ഉപ്പാദേതീതി അത്ഥോ. തസ്മാ കണ്ഹം ധമ്മം അഭിജായതീതി കാളകം ദസദുസ്സീല്യധമ്മം ഉപ്പാദേതി. സുക്കം ധമ്മം അഭിജായതീതി ഏത്ഥാപി ഇമിനാ നയേന അത്ഥോ വേദിതബ്ബോ. സോ ഹി ‘‘അഹം പുബ്ബേപി പുഞ്ഞാനം അകതത്താ നീചകുലേ നിബ്ബത്തോ, ഇദാനി പുഞ്ഞം കരിസ്സാമീ’’തി പുഞ്ഞസങ്ഖാതം പണ്ഡരധമ്മം കരോതി.

അകണ്ഹം അസുക്കം നിബ്ബാനന്തി സചേ കണ്ഹം ഭവേയ്യ, കണ്ഹവിപാകം ദദേയ്യ യഥാ ദസവിധം ദുസ്സീല്യധമ്മം. സചേ സുക്കം, സുക്കവിപാകം ദദേയ്യ യഥാ ദാനസീലാദികുസലകമ്മം. ദ്വിന്നമ്പി അപ്പദാനതോ ‘‘അകണ്ഹം അസുക്ക’’ന്തി വുത്തം. നിബ്ബാനഞ്ച നാമ ഇമസ്മിം അത്ഥേ അരഹത്തം അധിപ്പേതം ‘‘അഭിജായതീ’’തി വചനതോ. തഞ്ഹി കിലേസനിബ്ബാനന്തേ ജാതത്താ നിബ്ബാനം നാമ യഥാ ‘‘രാഗാദീനം ഖയന്തേ ജാതത്താ രാഗക്ഖയോ, ദോസക്ഖയോ, മോഹക്ഖയോ’’തി. പടിപ്പസ്സമ്ഭനവസേന വാ കിലേസാനം നിബ്ബാപനതോ നിബ്ബാനം. തം ഏസ അഭിജായതി പസവതി. ഇധാപി ഹി അന്തോഗധഹേതു അത്ഥം ‘‘ജായതീ’’തി പദം. അട്ഠകഥായം പന ‘‘ജായതീ’’തി ഇമസ്സ പാപുണാതീഹി അത്ഥം ഗഹേത്വാവ ‘‘നിബ്ബാനം പാപുണാതീ’’തി വുത്തം. സുക്കാഭിജാതിയോ സമാനോതി സുക്കേ ഉച്ചകുലേ ജാതോ ഹുത്വാ. സേസമേത്ഥ സുവിഞ്ഞേയ്യമേവ.

ഛളഭിജാതിസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.