൨. ഊമിഭയസുത്തവണ്ണനാ

൧൨൨. ദുതിയേ കോധൂപായാസസ്സേതം അധിവചനന്തി ഏത്ഥ കുജ്ഝനട്ഠേന കോധോ, സ്വേവ ചിത്തസ്സ കായസ്സ ച അതിപ്പമദ്ദനമഥനുപ്പാദനേഹി ദള്ഹആയാസട്ഠേന ഉപായാസോ. അനേകവാരം പവത്തിത്വാ അത്തനാ സമവേതം സത്തം അജ്ഝോത്ഥരിത്വാ സീസം ഉക്ഖിപിതും അദത്വാ ഊമിസദിസതാ ദട്ഠബ്ബാ. യഥാ ഹി ബാഹിരം ഉദകം ഓതിണ്ണോ ഊമീസു ഓസീദിത്വാ മരതി, ഏവം ഇമസ്മിം സാസനേ കോധൂപായാസേ ഓസീദിത്വാ വിബ്ഭമതി, തസ്മാ കോധൂപായാസോ ‘‘ഊമിഭയ’’ന്തി വുത്തോ. ഓദരികത്തസ്സേതം അധിവചനന്തി യഥാ ഹി ബാഹിരം ഉദകം ഓതിണ്ണോ കുമ്ഭീലേന ഖാദിതോ മരതി, ഏവം ഇമസ്മിം സാസനേ ഓദരികത്തേന ഓദരികഭാവേന ആമിസഗേധേന മിച്ഛാജീവേന ജീവികകപ്പനേന നാസിതസീലാദിഗുണതായ ഖാദിതധമ്മസരീരോ വിബ്ഭമതി, തസ്മാ ഓദരികത്തം ‘‘കുമ്ഭീലഭയ’’ന്തി വുത്തം.

അനുപട്ഠിതായ സതിയാതി കായഗതം സതിം അനുട്ഠാപേത്വാ. അസംവുതേഹീതി അപിഹിതേഹി. പഞ്ചന്നേതം കാമഗുണാനം അധിവചനന്തി യഥാ ഹി ബാഹിരം ഉദകം ഓതിണ്ണോ ആവട്ടേ നിമുജ്ജിത്വാ മരതി, ഏവം ഇമസ്മിം സാസനേ പബ്ബജിതോ പഞ്ചകാമഗുണാവട്ടേ നിമുജ്ജിത്വാ വിബ്ഭമതി. കാമരാഗാഭിഭൂതോ ഹി സത്തോ ഇതോ ച ഏത്തോ, ഏത്തോ ച ഇതോതി ഏവം മനാപിയരൂപാദിവിസയസങ്ഖാതേ ആവട്ടേ അത്താനം സംസാരേത്വാ യഥാ തതോ ബഹിഭൂതേ നേക്ഖമ്മേ ചിത്തമ്പി ന ഉപ്പാദേതി, ഏവം ആവട്ടേത്വാ ബ്യസനാപാദനേന കാമഗുണാനം ആവട്ടസദിസതാ ദട്ഠബ്ബാ.

അനുദ്ധംസേതീതി കിലമേതി വിലോലതി. രാഗാനുദ്ധംസിതേനാതി രാഗേന അനുദ്ധംസിതേന. മാതുഗാമസ്സേതം അധിവചനന്തി. യഥാ ഹി ബാഹിരം ഉദകം ഓതിണ്ണോ ചണ്ഡമച്ഛം ആഗമ്മ ലദ്ധപ്പഹാരോ മരതി, ഏവം ഇമസ്മിം സാസനേ മാതുഗാമം ആരബ്ഭ ഉപ്പന്നകാമരാഗോ വിബ്ഭമതി, തസ്മാ മാതുഗാമോ ‘‘സുസുകാഭയ’’ന്തി വുത്തോ. മാതുഗാമോ ഹി യോനിസോമനസികാരരഹിതം അധീരപുരിസം ഇത്ഥികുത്തഭൂതേഹി അത്തനോ ഹാസഭാവവിലാസേഹി അഭിഭുയ്യ ഗഹേത്വാ ധീരജാതികമ്പി അത്തനോ രൂപാദീഹി സമ്പലോഭനവസേന അനവസേസം അത്തനോ ഉപകാരധമ്മേ സീലാദികേ സമ്പാദേതും അസമത്ഥം കരോന്തോ അനയബ്യസനം പാപേതി.

ഇമാനി പന ചത്താരി ഭയാനി ഭായിത്വാ യഥാ ഉദകം അനോരോഹന്തസ്സ ഉദകം നിസ്സായ ഉദകപിപാസാവിനയനം സരീരസുദ്ധിപരിളാഹൂപസമോ കായഉതുഗ്ഗാഹാപനന്തി, ഏവമാദി ആനിസംസോ നത്ഥി, ഏവമേവം ഇമാനി ചത്താരി ഭയാനി ഭായിത്വാ സാസനേ അപബ്ബജന്തസ്സപി ഇമം സാസനം നിസ്സായ സങ്ഖേപതോ വട്ടദുക്ഖൂപസമോ, വിത്ഥാരതോ പന സീലാനിസംസാദിവസേന അനേകവിധോ ആനിസംസോ നത്ഥി. യഥാ പന ഇമാനി ചത്താരി ഭയാനി അഭായിത്വാ ഉദകം ഓരോഹന്തസ്സ വുത്തപ്പകാരോ ആനിസംസോ ഹോതി, ഏവം ഇമാനി അഭായിത്വാ സാസനേ പബ്ബജന്തസ്സപി വുത്തപ്പകാരോ ആനിസംസോ ഹോതി. മഹാധമ്മരക്ഖിതത്ഥേരോ പനാഹ ‘‘ചത്താരി ഭയാനി ഭായിത്വാ ഉദകം അനോതരന്തോ സോതം ഛിന്ദിത്വാ പരതീരം പാപുണിതും ന സക്കോതി, അഭായിത്വാ ഓതരന്തോ സക്കോതി, ഏവമേവം ഭായിത്വാ സാസനേ അപബ്ബജന്തോപി തണ്ഹാസോതം ഛിന്ദിത്വാ നിബ്ബാനപാരം ദട്ഠും ന സക്കോതി, അഭായിത്വാ പബ്ബജന്തോ സക്കോതീ’’തി.

ഊമിഭയസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.