൧൭. ദിട്ഠിസങ്ഗഹകഥാ

൫൯൩. യേവാപനകനാമേന, ധമ്മാ ഛന്ദാദയോ തഥാ;

ഖന്ധാദയോ ച കോട്ഠാസാ, ഉദ്ദിട്ഠാ ഹി യഥാരഹം.

൫൯൪. തത്ഥ ഛന്ദാദയോ ധമ്മാ, വിഭത്താവ യഥാരഹം;

ഖന്ധാദിരാസയോ വാപി, വിഞ്ഞേയ്യാ ദാനി സമ്ഭവാ.

൫൯൫. വേദനാ വേദനാക്ഖന്ധോ, ചക്ഖുസമ്ഫസ്സജാദികാ;

സഞ്ഞാ ച സഞ്ഞാക്ഖന്ധോതി, ഛബ്ബിധാപി പകാസിതാ.

൫൯൬. സങ്ഖാരക്ഖന്ധനാമേന, സേസാ ചേതസികാ മതാ;

വുത്താ വിഞ്ഞാണകായാ ഛ, വിഞ്ഞാണക്ഖന്ധനാമതോ.

൫൯൭. രൂപക്ഖന്ധോ പുനേകോവ, സമ്പയുത്താവിയോഗിനോ;

അരൂപിനോ ച ചത്താരോ, പഞ്ചക്ഖന്ധാ പവുച്ചരേ.

൫൯൮. മനായതനനാമം തു, ചിത്തമേവ തഥാപരാ;

ചക്ഖുവിഞ്ഞാണധാതാദിസത്തവിഞ്ഞാണധാതുയോ.

൫൯൯. സബ്ബേ ചേതസികാ ധമ്മാ, ധമ്മായതനസങ്ഗഹാ;

ധമ്മധാതൂതി ച വുത്താ, ദ്വിപഞ്ഞാസാപി സബ്ബഥാ.

൬൦൦. സുഖുമാനി ച രൂപാനി, നിബ്ബാനഞ്ചേത്ഥ ഗയ്ഹരേ;

ഓളാരികാനി രൂപാനി, ദസായതനധാതുയോ.

൬൦൧. ചക്ഖുസോതഘാനജിവ്ഹാ-കായായതനനാമകാ;

രൂപസദ്ദഗന്ധരസ-ഫോട്ഠബ്ബായതനാനി ച.

൬൦൨. ദ്വാദസായതനാ സബ്ബേ, ഹോന്തട്ഠാരസധാതുയോ;

ഖന്ധാ ഠപേത്വാ നിബ്ബാനം, നത്ഥി പണ്ണത്തി തീസുപി.

൬൦൩. ആഹാരാദി ച കോട്ഠാസാ, പുബ്ബേ വുത്തനയാവ തേ;

ഇതി മിസ്സകസങ്ഖേപോ, വിഞ്ഞാതബ്ബോ വിഭാവിനാ.

൬൦൪. ദ്വാദസാകുസലേസ്വേവ, ചുദ്ദസാപി വവത്ഥിതാ;

യേ സാവജ്ജാവ തേസമ്പി, സങ്ഗഹോ ദാനി നിയ്യതേ.

൬൦൫. കാമാസവോ ഭവാസവോ, ദിട്ഠാവിജ്ജാസവാതി ച;

ചത്താരോ ആസവാ വുത്താ, തയോ ധമ്മാ സരൂപതോ.

൬൦൬. ആസവാ ആസവട്ഠേന,

ഓഘാ വുയ്ഹനതോ തഥാ;

യോജേന്തീതി ച യോഗാതി,

തേ ചത്താരോ ച ദേസിതാ.

൬൦൭. കാമബ്ഭവോ ച പടിഘോ, മാനോ ദിട്ഠി ച സംസയോ;

സീലബ്ബതപരാമാസോ, ഭവരാഗോ തഥാപരോ.

൬൦൮. ഇസ്സാ മച്ഛരിയാവിജ്ജാ, ഇതി സംയോജനാ ദസ;

അട്ഠ ധമ്മാ സരൂപേന, അഭിധമ്മേ പകാസിതാ.

൬൦൯. ഇസ്സാമച്ഛരിയം ഹിത്വാ, കത്വാ മാനുദ്ധവം തഹിം;

ഭിന്ദിത്വാ ഭവരാഗഞ്ച, രൂപാരൂപവസാ ദ്വിധാ.

൬൧൦. പഞ്ചോരമ്ഭാഗിയാ ചേവ, പഞ്ചുദ്ധമ്ഭാഗിയാതി ച;

ദസ സംയോജനാ വുത്താ, സുത്തേ സത്ത സരൂപതോ.

൬൧൧. ഗന്ഥാ ധമ്മാ ച ചത്താരോ, തയോ ധമ്മാ സരൂപതോ;

അഭിജ്ഝാകായഗന്ഥോ ച, ബ്യാപാദോ ച പവുച്ചതി.

൬൧൨. സീലബ്ബതപരാമാസോ, കായഗന്ഥോ തഥാപരോ;

ഇദംസച്ചാഭിനിവേസോ, ഇതി ദിട്ഠി വിഭേദിതോ.

൬൧൩. കാമച്ഛന്ദോ ച ബ്യാപാദോ, ഥിനമിദ്ധമഥാപരം;

തഥാ ഉദ്ധച്ചകുക്കുച്ചം, കങ്ഖാവിജ്ജാതി അട്ഠിമേ.

൬൧൪. ധമ്മാ നിവരണാ നാമ, ഛധാ ച പന ദേസിതാ;

മിച്ഛാദിട്ഠി പനേകാവ, പരാമാസോതി വുച്ചതി.

൬൧൫. ഉപാദാനാനി ചത്താരി, കാമുപാദാദിനാമകാ;

ദിട്ഠിസീലബ്ബതം അത്ത-വാദുപാദാനമേവ ച.

൬൧൬. ലോഭദിട്ഠിവസാ ദ്വേവ, തിവിധാ ദിട്ഠി ദേസിതാ;

ദിട്ഠി സീലബ്ബതമത്ത-വാദോ ചേതി മഹേസിനാ.

൬൧൭. ലോഭോ ദോസോ ച മോഹോ ച,

മാനോ ദിട്ഠി ച സംസയോ;

ഥിനമുദ്ധച്ചമേവാഥ,

ലോകനാസയുഗം തഥാ.

൬൧൮. ഇത്ഥം കിലേസവത്ഥൂനി, കിലേസാതി പകാസിതാ;

ദസേതേ തു സമാനാവ, പരതോ ച സരൂപതോ.

൬൧൯. കാമരാഗോ ച പടിഘോ, മാനോ ദിട്ഠി ച സംസയോ;

ഭവരാഗോ അവിജ്ജാതി, ഛ സത്താനുസയാ മതാ.

൬൨൦. ഗാഹാ ച പലിബോധാ ച, പപഞ്ചാ ചേവ മഞ്ഞനാ.

തണ്ഹാ മാനോ ച ദിട്ഠി ച, ദിട്ഠി തണ്ഹാ ച നിസ്സയാ.

൬൨൧. പരാമാസേകകോ ദ്വേവ, നിസ്സയാ മഞ്ഞനാ തയോ;

ആസവോഘയോഗഗന്ഥാ, ഉപാദാനാ ച ദുബ്ബിധാ.

൬൨൨. അട്ഠ നീവരണാ വുത്താ, സത്തധാനുസയാ കഥാ;

സംയോജനാ കിലേസാ ച, ദസേവ പരതോ ഠിതാ.

൬൨൩. ഏകദ്വിതിഛസത്തട്ഠദസകാ തു യഥാരഹം;

ധമ്മാ സരൂപതോ ഹോന്തി, യഥാവുത്തേസു രാസിസു.

൬൨൪. കാമരാഗഭവരാഗാ, കാമാസവഭവാസവാ;

രൂപരാഗാരൂപരാഗ, ഇതി ലോഭോ വിഭേദിതോ.

൬൨൫. ഇദംസച്ചാഭിനിവേസോ, ദിട്ഠി സീലബ്ബതം തഥാ;

അത്തവാദോ പരാമാസോ, ഇതി ദിട്ഠി പവുച്ചതി.

൬൨൬. ദിട്ഠി പഞ്ചദസവിധാ, ലോഭട്ഠാരസധാ തഹിം;

സേസാ സപരരാസീഹി, സമാനാ ദ്വാദസട്ഠിതാ.

൬൨൭. ഏകാദസസമുട്ഠാനേ, ദിട്ഠിലോഭാ വവത്ഥിതാ;

അവിജ്ജാ സത്തസു വുത്താ, പടിഘോ പന പഞ്ചസു.

൬൨൮. മാനോ ച വിചികിച്ഛാ ച, ചതുട്ഠാനേസു ഉദ്ധടോ;

തീസു ദ്വീസു ച ഥീനന്തി, അട്ഠേതേ സവിഭത്തികാ.

൬൨൯. ഇസ്സാമച്ഛേരകുക്കുച്ചമിദ്ധലോകവിനാസകാ;

ഛാവിഭത്തികധമ്മാതി, അസമ്ഭിന്നാ ചതുദ്ദസ.

൬൩൦. രൂപരാഗാരൂപരാഗ-കാമാസവഭവാസവാ;

ഹോന്തി ദിട്ഠിവിയുത്തേസു, പുബ്ബേ വുത്തനയാ പന.

൬൩൧. ഇതി സാവജ്ജസങ്ഖേപം, ഞത്വാ പുന വിചക്ഖണോ;

ബോധിപക്ഖിയധമ്മാനം, സങ്ഗഹമ്പി വിഭാവയേ.

൬൩൨. യേസു സഞ്ഞാചിത്തദിട്ഠി-വിപല്ലാസാ യഥാക്കമം;

സുഭം സുഖം നിച്ചമത്താ, ഇതി ദ്വാദസധാ ഠിതാ.

൬൩൩. തത്ഥ കായേ വേദനാസു, ചിത്തേ ധമ്മേസു ചക്കമാ;

അസുഭം ദുക്ഖമനിച്ചമനത്താതി ഉപട്ഠിതാ.

൬൩൪. യഥാവുത്തവിപല്ലാസപഹാനായ യഥാരഹം;

ഭിന്നാ വിസയകിച്ചാനം, വസേന പന സമ്ഭവാ.

൬൩൫. ചത്താരോ സതിപട്ഠാനാ, കായാനുപസ്സനാദയോ;

ഇതി വുത്താ പനേകാവ, സമ്മാസതി മഹേസിനാ.

൬൩൬. ഉപ്പന്നാനുപ്പന്നപാപപഹാനാനുപ്പന്നായ ച;

അനുപ്പന്നുപ്പന്നേഹി വാ, നിബ്ബത്തി അഭിവുദ്ധിയാ.

൬൩൭. പദഹന്തസ്സ വായാമോ, കിച്ചാഭോഗവിഭാഗതോ;

സമ്മപ്പധാനാ ചത്താരോ, ഇതി വുത്താ മഹേസിനാ.

൬൩൮. ഛന്ദോ ച വീരിയം ചിത്തം, വീമംസാതി ച താദിനാ;

ചത്താരോ ഇദ്ധിപാദാതി, വിഭത്താ ചതുരാധിപാ.

൬൩൯. സദ്ധിന്ദ്രിയഞ്ച വീരിയം, സതി ചേവ സമാധി ച;

പഞ്ഞിന്ദ്രിയഞ്ച പഞ്ചേവ, ബോധിപക്ഖിയസങ്ഗഹേ.

൬൪൦. ഇന്ദ്രിയാനിന്ദ്രിയട്ഠേന, ബലട്ഠേന ബലാനി ച;

ഇതി ഭിന്നാ വിഭത്താ ച, ദുവിധാപി മഹേസിനാ.

൬൪൧. സതീ ച ധമ്മവിചയോ, തഥാ വീരിയപീതിയോ;

പസ്സദ്ധി ച സമാധി ച, ഉപേക്ഖാതി ച താദിനാ.

൬൪൨. ദേസിതാ സത്ത ബോജ്ഝങ്ഗാ, ബുജ്ഝന്തസ്സ സഭാവതോ;

കായചിത്തവസാ ഭിന്നം, കത്വാ പസ്സദ്ധിമേകകം.

൬൪൩. സമ്മാദിട്ഠി ച സങ്കപ്പോ, വായാമോ വിരതിത്തയം;

സമ്മാസതി സമാധീ ച, മഗ്ഗോ അട്ഠങ്ഗികോ മതോ.

൬൪൪. ഇതി സത്തേവ സങ്ഖേപാ, സത്തതിംസ പഭേദതോ;

ഏകം കത്വാന പസ്സദ്ധിം, അസമ്ഭിന്നാ ചതുദ്ദസ.

൬൪൫. നവധാ വീരിയം വുത്തം, ഛസു രാസീസു പഞ്ചസു;

അട്ഠധാ സതി സേസാ തു, സമാനപദരാസികാ.

൬൪൬. പഞ്ചസ്വേവ തു പഞ്ഞാ ച, സമാധി ചതുരാസികോ;

സദ്ധാ ദ്വീസു വിഭത്താതി, പഞ്ചേതേ സവിഭത്തികാ.

൬൪൭. നവാ വിഭത്തികാ സേസാ, ഛന്ദോ ചിത്തമഥാപരം;

പീതി പസ്സദ്ധിപേക്ഖാ ച, സങ്കപ്പോ വിരതിത്തയം.

൬൪൮. ഇതി വുത്തനയാ സബ്ബേ, ബോധിപക്ഖിയസങ്ഗഹാ;

ലോകുത്തരേസു സമ്ഭോന്തി, സബ്ബഥാപി യഥാരഹം.

൬൪൯. പുബ്ബഭാഗേ യഥായോഗം, ലോകിയേസു ച ലബ്ഭരേ;

നിബ്ബേദഭാവനാകാലേ, ഛബ്ബിസുദ്ധിപവത്തിയം.

൬൫൦. ഇതി മിസ്സകസാവജ്ജാ, ബോധിപക്ഖിയസങ്ഗഹാ;

യേവാപനകരാസിമ്ഹി, യഥാസമ്ഭവതോ ഠിതാ.

൬൫൧. കമ്മപഥാ തു സമ്ഭോന്തി, പുഞ്ഞാപുഞ്ഞേസു സബ്ബഥാ;

അപഥാ ച സുചരിതാ, തഥാ ദുച്ചരിതാപി ച.

൬൫൨. തത്ഥ കമ്മപഥട്ഠാനേ, അനഭിജ്ഝാദയോ പന;

ഉപചാരേന വുച്ചന്തി, വിപാകേസു ക്രിയേസു വാതി.

ഇതി ചേതസികവിഭാഗേ ദിട്ഠിസങ്ഗഹകഥാ നിട്ഠിതാ.

സത്തരസമോ പരിച്ഛേദോ.

നിട്ഠിതോ ച സബ്ബഥാപി ചേതസികവിഭാഗോ.