൧. സീലസുത്തം
൩൮൭. ഏവം മേ സുതം – ഏകം സമയം ആയസ്മാ ച ആനന്ദോ ആയസ്മാ ച ഭദ്ദോ പാടലിപുത്തേ വിഹരന്തി കുക്കുടാരാമേ. അഥ ഖോ ആയസ്മാ ഭദ്ദോ സായന്ഹസമയം പടിസല്ലാനാ വുട്ഠിതോ യേനായസ്മാ ആനന്ദോ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ആയസ്മതാ ആനന്ദേന സദ്ധിം സമ്മോദി. സമ്മോദനീയം കഥം സാരണീയം വീതിസാരേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ ആയസ്മാ ഭദ്ദോ ആയസ്മന്തം ആനന്ദം ഏതദവോച – ‘‘യാനിമാനി, ആവുസോ ആനന്ദ, കുസലാനി സീലാനി വുത്താനി ഭഗവതാ, ഇമാനി കുസലാനി സീലാനി കിമത്ഥിയാനി വുത്താനി ഭഗവതാ’’തി?
‘‘സാധു സാധു, ആവുസോ ഭദ്ദ! ഭദ്ദകോ ഖോ തേ, ആവുസോ ഭദ്ദ, ഉമ്മങ്ഗോ [ഉമ്മഗ്ഗോ (സീ. സ്യാ. കം.)], ഭദ്ദകം പടിഭാനം, കല്യാണീ പരിപുച്ഛാ. ഏവഞ്ഹി ത്വം, ആവുസോ ഭദ്ദ, പുച്ഛസി – ‘യാനിമാനി ആവുസോ ആനന്ദ, കുസലാനി സീലാനി വുത്താനി ഭഗവതാ, ഇമാനി കുസലാനി സീലാനി കിമത്ഥിയാനി വുത്താനി ഭഗവതാ’’’തി? ‘‘ഏവമാവുസോ’’തി. ‘‘യാനിമാനി, ആവുസോ ഭദ്ദ, കുസലാനി സീലാനി വുത്താനി ഭഗവതാ, ഇമാനി കുസലാനി സീലാനി യാവദേവ ചതുന്നം സതിപട്ഠാനാനം ഭാവനായ വുത്താനി ഭഗവതാ’’.
‘‘കതമേസം ചതുന്നം? ഇധാവുസോ, ഭിക്ഖു കായേ കായാനുപസ്സീ വിഹരതി ആതാപീ സമ്പജാനോ സതിമാ, വിനേയ്യ ലോകേ അഭിജ്ഝാദോമനസ്സം; വേദനാസു…പേ… ചിത്തേ…പേ… ധമ്മേസു ധമ്മാനുപസ്സീ വിഹരതി ആതാപീ സമ്പജാനോ സതിമാ, വിനേയ്യ ലോകേ അഭിജ്ഝാദോമനസ്സം. യാനിമാനി, ആവുസോ ഭദ്ദ, കുസലാനി സീലാനി വുത്താനി ഭഗവതാ, ഇമാനി കുസലാനി സീലാനി യാവദേവ ഇമേസം ചതുന്നം സതിപട്ഠാനാനം ഭാവനായ വുത്താനി ഭഗവതാ’’തി. പഠമം.