൩. ഉദായിവഗ്ഗോ

൧. ബോധായസുത്തം

൨൦൨. അഥ ഖോ അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി…പേ… ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ സോ ഭിക്ഖു ഭഗവന്തം ഏതദവോച –

‘‘‘ബോജ്ഝങ്ഗാ, ബോജ്ഝങ്ഗാ’തി, ഭന്തേ, വുച്ചന്തി. കിത്താവതാ നു ഖോ, ഭന്തേ, ‘ബോജ്ഝങ്ഗാ’തി വുച്ചന്തീ’’തി? ‘‘‘ബോധായ സംവത്തന്തീ’തി ഖോ, ഭിക്ഖു, തസ്മാ ബോജ്ഝങ്ഗാതി വുച്ചന്തി. ഇധ, ഭിക്ഖു, സതിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗം ഭാവേതി വിവേകനിസ്സിതം…പേ… ഉപേക്ഖാസമ്ബോജ്ഝങ്ഗം ഭാവേതി വിവേകനിസ്സിതം വിരാഗനിസ്സിതം നിരോധനിസ്സിതം വോസ്സഗ്ഗപരിണാമിം. ‘ബോധായ സംവത്തന്തീ’തി ഖോ, ഭിക്ഖു, തസ്മാ ‘ബോജ്ഝങ്ഗാ’തി വുച്ചന്തീ’’തി. പഠമം.

൨. ബോജ്ഝങ്ഗദേസനാസുത്തം

൨൦൩. ‘‘സത്ത വോ, ഭിക്ഖവേ, ബോജ്ഝങ്ഗേ ദേസേസ്സാമി; തം സുണാഥ. കതമേ ച, ഭിക്ഖവേ, സത്ത ബോജ്ഝങ്ഗാ? സതിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ…പേ… ഉപേക്ഖാസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ – ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, സത്ത ബോജ്ഝങ്ഗാ’’തി. ദുതിയം.

൩. ഠാനിയസുത്തം

൨൦൪. ‘‘കാമരാഗട്ഠാനിയാനം, [കാമരാഗട്ഠാനീയാനം (സീ.)] ഭിക്ഖവേ, ധമ്മാനം മനസികാരബഹുലീകാരാ അനുപ്പന്നോ ചേവ കാമച്ഛന്ദോ ഉപ്പജ്ജതി, ഉപ്പന്നോ ച കാമച്ഛന്ദോ ഭിയ്യോഭാവായ വേപുല്ലായ സംവത്തതി. ബ്യാപാദട്ഠാനിയാനം, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മാനം മനസികാരബഹുലീകാരാ അനുപ്പന്നോ ചേവ ബ്യാപാദോ ഉപ്പജ്ജതി, ഉപ്പന്നോ ച ബ്യാപാദോ ഭിയ്യോഭാവായ വേപുല്ലായ സംവത്തതി. ഥിനമിദ്ധട്ഠാനിയാനം, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മാനം മനസികാരബഹുലീകാരാ അനുപ്പന്നഞ്ചേവ ഥിനമിദ്ധം ഉപ്പജ്ജതി, ഉപ്പന്നഞ്ച ഥിനമിദ്ധം ഭിയ്യോഭാവായ വേപുല്ലായം സംവത്തതി. ഉദ്ധച്ചകുക്കുച്ചട്ഠാനിയാനം, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മാനം മനസികാരബഹുലീകാരാ അനുപ്പന്നഞ്ചേവ ഉദ്ധച്ചകുക്കുച്ചം ഉപ്പജ്ജതി, ഉപ്പന്നഞ്ച ഉദ്ധച്ചകുക്കുച്ചം ഭിയ്യോഭാവായ വേപുല്ലായ സംവത്തതി. വിചികിച്ഛാട്ഠാനിയാനം, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മാനം മനസികാരബഹുലീകാരാ അനുപ്പന്നാ ചേവ വിചികിച്ഛാ ഉപ്പജ്ജതി, ഉപ്പന്നാ ച വിചികിച്ഛാ ഭിയ്യോഭാവായ വേപുല്ലായ സംവത്തതി.

‘‘സതിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗട്ഠാനിയാനം, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മാനം മനസികാരബഹുലീകാരാ അനുപ്പന്നോ ചേവ സതിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ ഉപ്പജ്ജതി, ഉപ്പന്നോ ച സതിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ ഭാവനാപാരിപൂരിം ഗച്ഛതി…പേ… ഉപേക്ഖാസമ്ബോജ്ഝങ്ഗട്ഠാനിയാനം, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മാനം മനസികാരബഹുലീകാരാ അനുപ്പന്നോ ചേവ ഉപേക്ഖാസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ ഉപ്പജ്ജതി, ഉപ്പന്നോ ച ഉപേക്ഖാസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ ഭാവനാപാരിപൂരിം ഗച്ഛതീ’’തി. തതിയം.

൪. അയോനിസോമനസികാരസുത്തം

൨൦൫. ‘‘അയോനിസോ, ഭിക്ഖവേ, മനസികരോതോ അനുപ്പന്നോ ചേവ കാമച്ഛന്ദോ ഉപ്പജ്ജതി, ഉപ്പന്നോ ച കാമച്ഛന്ദോ ഭിയ്യോഭാവായ വേപുല്ലായ സംവത്തതി; അനുപ്പന്നോ ചേവ ബ്യാപാദോ ഉപ്പജ്ജതി, ഉപ്പന്നോ ച ബ്യാപാദോ ഭിയ്യോഭാവായ വേപുല്ലായ സംവത്തതി; അനുപ്പന്നഞ്ചേവ ഥിനമിദ്ധം ഉപ്പജ്ജതി, ഉപ്പന്നഞ്ച ഥിനമിദ്ധം ഭിയ്യോഭാവായ വേപുല്ലായ സംവത്തതി; അനുപ്പന്നഞ്ചേവ ഉദ്ധച്ചകുക്കുച്ചം ഉപ്പജ്ജതി, ഉപ്പന്നഞ്ച ഉദ്ധച്ചകുക്കുച്ചം ഭിയ്യോഭാവായ വേപുല്ലായ സംവത്തതി; അനുപ്പന്നാ ചേവ വിചികിച്ഛാ ഉപ്പജ്ജതി, ഉപ്പന്നാ ച വിചികിച്ഛാ ഭിയ്യോഭാവായ വേപുല്ലായ സംവത്തതി; അനുപ്പന്നോ ചേവ സതിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ നുപ്പജ്ജതി, ഉപ്പന്നോ ച സതിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ നിരുജ്ഝതി…പേ… അനുപ്പന്നോ ചേവ ഉപേക്ഖാസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ നുപ്പജ്ജതി, ഉപ്പന്നോ ച ഉപേക്ഖാസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ നിരുജ്ഝതി.

യോനിസോ ച ഖോ, ഭിക്ഖവേ, മനസികരോതോ അനുപ്പന്നോ ചേവ കാമച്ഛന്ദോ നുപ്പജ്ജതി, ഉപ്പന്നോ ച കാമച്ഛന്ദോ പഹീയതി; അനുപ്പന്നോ ചേവ ബ്യാപാദോ നുപ്പജ്ജതി, ഉപ്പന്നോ ച ബ്യാപാദോ പഹീയതി; അനുപ്പന്നഞ്ചേവ ഥിനമിദ്ധം നുപ്പജ്ജതി, ഉപ്പന്നഞ്ച ഥിനമിദ്ധം പഹീയതി; അനുപ്പന്നഞ്ചേവ ഉദ്ധച്ചകുക്കുച്ചം നുപ്പജ്ജതി, ഉപ്പന്നഞ്ച ഉദ്ധച്ചകുക്കുച്ചം പഹീയതി; അനുപ്പന്നാ ചേവ വിചികിച്ഛാ നുപ്പജ്ജതി, ഉപ്പന്നാ ച വിചികിച്ഛാ പഹീയതി.

‘‘അനുപ്പന്നോ ചേവ സതിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ ഉപ്പജ്ജതി, ഉപ്പന്നോ ച സതിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ ഭാവനാപാരിപൂരിം ഗച്ഛതി…പേ… അനുപ്പന്നോ ചേവ ഉപേക്ഖാസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ ഉപ്പജ്ജതി, ഉപ്പന്നോ ച ഉപേക്ഖാസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ ഭാവനാപാരിപൂരിം ഗച്ഛതീ’’തി. ചതുത്ഥം.

൫. അപരിഹാനിയസുത്തം

൨൦൬. ‘‘സത്ത വോ, ഭിക്ഖവേ, അപരിഹാനിയേ ധമ്മേ ദേസേസ്സാമി; തം സുണാഥ. കതമേ ച, ഭിക്ഖവേ, സത്ത അപരിഹാനിയാ ധമ്മാ? യദിദം – സത്ത ബോജ്ഝങ്ഗാ. കതമേ സത്ത? സതിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ…പേ… ഉപേക്ഖാസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ – ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, സത്ത അപരിഹാനിയാ ധമ്മാ’’തി. പഞ്ചമം.

൬. തണ്ഹക്ഖയസുത്തം

൨൦൭. ‘‘യോ, ഭിക്ഖവേ, മഗ്ഗോ യാ പടിപദാ തണ്ഹക്ഖയായ സംവത്തതി, തം മഗ്ഗം തം പടിപദം ഭാവേഥ. കതമോ ച, ഭിക്ഖവേ, മഗ്ഗോ കതമാ ച പടിപദാ തണ്ഹക്ഖയായ സംവത്തതി? യദിദം – സത്ത ബോജ്ഝങ്ഗാ. കതമേ സത്ത? സതിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ…പേ… ഉപേക്ഖാസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ’’തി. ഏവം വുത്തേ ആയസ്മാ ഉദായീ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘കഥം ഭാവിതാ നു ഖോ, ഭന്തേ, സത്ത ബോജ്ഝങ്ഗാ, കഥം ബഹുലീകതാ തണ്ഹക്ഖയായ സംവത്തന്തീ’’തി?

‘‘ഇധ, ഉദായി, ഭിക്ഖു സതിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗം ഭാവേതി വിവേകനിസ്സിതം വിരാഗനിസ്സിതം നിരോധനിസ്സിതം വോസ്സഗ്ഗപരിണാമിം വിപുലം മഹഗ്ഗതം അപ്പമാണം അബ്യാപജ്ജം [അബ്യാപജ്ഝം (സീ. സ്യാ. പീ.)]. തസ്സ സതിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗം ഭാവയതോ വിവേകനിസ്സിതം വിരാഗനിസ്സിതം നിരോധനിസ്സിതം വോസ്സഗ്ഗപരിണാമിം വിപുലം മഹഗ്ഗതം അപ്പമാണം അബ്യാപജ്ജം തണ്ഹാ പഹീയതി. തണ്ഹായ പഹാനാ കമ്മം പഹീയതി. കമ്മസ്സ പഹാനാ ദുക്ഖം പഹീയതി…പേ… ഉപേക്ഖാസമ്ബോജ്ഝങ്ഗം ഭാവേതി വിവേകനിസ്സിതം വിരാഗനിസ്സിതം നിരോധനിസ്സിതം വോസ്സഗ്ഗപരിണാമിം വിപുലം മഹഗ്ഗതം അപ്പമാണം അബ്യാപജ്ജം. തസ്സ ഉപേക്ഖാസമ്ബോജ്ഝങ്ഗം ഭാവയതോ വിവേകനിസ്സിതം വിരാഗനിസ്സിതം നിരോധനിസ്സിതം വോസ്സഗ്ഗപരിണാമിം വിപുലം മഹഗ്ഗതം അപ്പമാണം അബ്യാപജ്ജം തണ്ഹാ പഹീയതി തണ്ഹായ പഹാനാ കമ്മം പഹീയതി. കമ്മസ്സ പഹാനാ ദുക്ഖം പഹീയതി. ഇതി ഖോ, ഉദായി, തണ്ഹക്ഖയാ കമ്മക്ഖയോ, കമ്മക്ഖയാ ദുക്ഖക്ഖയോ’’തി. ഛട്ഠം.

൭. തണ്ഹാനിരോധസുത്തം

൨൦൮. ‘‘യോ, ഭിക്ഖവേ, മഗ്ഗോ യാ പടിപദാ തണ്ഹാനിരോധായ സംവത്തതി, തം മഗ്ഗം തം പടിപദം ഭാവേഥ. കതമോ ച, ഭിക്ഖവേ, മഗ്ഗോ കതമാ ച പടിപദാ തണ്ഹാനിരോധായ സംവത്തതി? യദിദം – സത്ത ബോജ്ഝങ്ഗാ. കതമേ സത്ത? സതിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ…പേ… ഉപേക്ഖാസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ. കഥം ഭാവിതാ, ച ഭിക്ഖവേ, സത്ത ബോജ്ഝങ്ഗാ കഥം ബഹുലീകതാ തണ്ഹാനിരോധായ സംവത്തന്തി?

‘‘ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു സതിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗം ഭാവേതി വിവേകനിസ്സിതം വിരാഗനിസ്സിതം നിരോധനിസ്സിതം വോസ്സഗ്ഗപരിണാമിം…പേ… ഉപേക്ഖാസമ്ബോജ്ഝങ്ഗം ഭാവേതി വിവേകനിസ്സിതം വിരാഗനിസ്സിതം നിരോധനിസ്സിതം വോസ്സഗ്ഗപരിണാമിം. ഏവം ഭാവിതാ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, സത്ത ബോജ്ഝങ്ഗാ ഏവം ബഹുലീകതാ തണ്ഹാനിരോധായ സംവത്തന്തീ’’തി. സത്തമം.

൮. നിബ്ബേധഭാഗിയസുത്തം

൨൦൯. ‘‘നിബ്ബേധഭാഗിയം വോ, ഭിക്ഖവേ, മഗ്ഗം ദേസേസ്സാമി; തം സുണാഥ. കതമോ ച, ഭിക്ഖവേ, നിബ്ബേധഭാഗിയോ മഗ്ഗോ? യദിദം – സത്ത ബോജ്ഝങ്ഗാ. കതമേ സത്ത? സതിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ…പേ… ഉപേക്ഖാസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ’’തി. ഏവം വുത്തേ ആയസ്മാ ഉദായീ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘കഥം ഭാവിതാ നു ഖോ, ഭന്തേ, സത്ത ബോജ്ഝങ്ഗാ കഥം ബഹുലീകതാ നിബ്ബേധായ സംവത്തന്തീ’’തി?

‘‘ഇധ, ഉദായി, ഭിക്ഖു സതിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗം ഭാവേതി വിവേകനിസ്സിതം വിരാഗനിസ്സിതം നിരോധനിസ്സിതം വോസ്സഗ്ഗപരിണാമിം വിപുലം മഹഗ്ഗതം അപ്പമാണം അബ്യാപജ്ജം. സോ സതിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗം ഭാവിതേന ചിത്തേന അനിബ്ബിദ്ധപുബ്ബം അപ്പദാലിതപുബ്ബം ലോഭക്ഖന്ധം നിബ്ബിജ്ഝതി പദാലേതി; അനിബ്ബിദ്ധപുബ്ബം അപ്പദാലിതപുബ്ബം ദോസക്ഖന്ധം നിബ്ബിജ്ഝതി പദാലേതി; അനിബ്ബിദ്ധപുബ്ബം അപ്പദാലിതപുബ്ബം മോഹക്ഖന്ധം നിബ്ബിജ്ഝതി പദാലേതി…പേ… ഉപേക്ഖാസമ്ബോജ്ഝങ്ഗം ഭാവേതി വിവേകനിസ്സിതം വിരാഗനിസ്സിതം നിരോധനിസ്സിതം വോസ്സഗ്ഗപരിണാമിം വിപുലം മഹഗ്ഗതം അപ്പമാണം അബ്യാപജ്ജം. സോ ഉപേക്ഖാസമ്ബോജ്ഝങ്ഗം ഭാവിതേന ചിത്തേന അനിബ്ബിദ്ധപുബ്ബം അപ്പദാലിതപുബ്ബം ലോഭക്ഖന്ധം നിബ്ബിജ്ഝതി പദാലേതി; അനിബ്ബിദ്ധപുബ്ബം അപ്പദാലിതപുബ്ബം ദോസക്ഖന്ധം നിബ്ബിജ്ഝതി പദാലേതി; അനിബ്ബിദ്ധപുബ്ബം അപ്പദാലിതപുബ്ബം മോഹക്ഖന്ധം നിബ്ബിജ്ഝതി പദാലേതി. ഏവം ഭാവിതാ ഖോ, ഉദായി, സത്ത ബോജ്ഝങ്ഗാ ഏവം ബഹുലീകതാ നിബ്ബേധായ സംവത്തന്തീ’’തി. അട്ഠമം.

൯. ഏകധമ്മസുത്തം

൨൧൦. ‘‘നാഹം, ഭിക്ഖവേ, അഞ്ഞം ഏകധമ്മമ്പി സമനുപസ്സാമി, യോ ഏവം ഭാവിതോ ബഹുലീകതോ സംയോജനീയാനം ധമ്മാനം പഹാനായ സംവത്തതി, യഥയിദം, ഭിക്ഖവേ, സത്ത ബോജ്ഝങ്ഗാ. കതമേ സത്ത? സതിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ…പേ… ഉപേക്ഖാസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ. കഥം ഭാവിതാ ച, ഭിക്ഖവേ, സത്ത ബോജ്ഝങ്ഗാ കഥം ബഹുലീകതാ സംയോജനീയാനം ധമ്മാനം പഹാനായ സംവത്തന്തി?

‘‘ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു സതിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗം ഭാവേതി വിവേകനിസ്സിതം…പേ… ഉപേക്ഖാസമ്ബോജ്ഝങ്ഗം ഭാവേതി വിവേകനിസ്സിതം വിരാഗനിസ്സിതം നിരോധനിസ്സിതം വോസ്സഗ്ഗപരിണാമിം. ഏവം ഭാവിതാ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, സത്ത ബോജ്ഝങ്ഗാ ഏവം ബഹുലീകതാ സംയോജനീയാനം ധമ്മാനം പഹാനായ സംവത്തന്തി.

‘‘കതമേ ച, ഭിക്ഖവേ, സംയോജനീയാ ധമ്മാ? ചക്ഖു, ഭിക്ഖവേ, സംയോജനീയോ ധമ്മോ. ഏത്ഥേതേ ഉപ്പജ്ജന്തി സംയോജനവിനിബന്ധാ അജ്ഝോസാനാ…പേ… ജിവ്ഹാ സംയോജനീയാ ധമ്മാ. ഏത്ഥേതേ ഉപ്പജ്ജന്തി സംയോജനവിനിബന്ധാ അജ്ഝോസാനാ…പേ… മനോ സംയോജനീയോ ധമ്മോ. ഏത്ഥേതേ ഉപ്പജ്ജന്തി സംയോജനവിനിബന്ധാ അജ്ഝോസാനാ. ഇമേ വുച്ചന്തി, ഭിക്ഖവേ, സംയോജനീയാ ധമ്മാ’’തി. നവമം.

൧൦. ഉദായിസുത്തം

൨൧൧. ഏകം സമയം ഭഗവാ സുമ്ഭേസു വിഹരതി സേതകം നാമ സുമ്ഭാനം നിഗമോ. അഥ ഖോ ആയസ്മാ ഉദായീ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി…പേ… ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ ആയസ്മാ ഉദായീ ഭഗവന്തം ഏതദവോച –

‘‘അച്ഛരിയം, ഭന്തേ, അബ്ഭുതം, ഭന്തേ! യാവ ബഹുകതഞ്ച മേ, ഭന്തേ, ഭഗവതി പേമഞ്ച ഗാരവോ ച ഹിരീ ച ഓത്തപ്പഞ്ച. അഹഞ്ഹി, ഭന്തേ, പുബ്ബേ അഗാരികഭൂതോ സമാനോ അബഹുകതോ അഹോസിം ധമ്മേന [ധമ്മേ (?)] അബഹുകതോ സങ്ഘേന. സോ ഖ്വാഹം ഭഗവതി പേമഞ്ച ഗാരവഞ്ച ഹിരിഞ്ച ഓത്തപ്പഞ്ച സമ്പസ്സമാനോ അഗാരസ്മാ അനഗാരിയം പബ്ബജിതോ. തസ്സ മേ ഭഗവാ ധമ്മം ദേസേസി – ‘ഇതി രൂപം, ഇതി രൂപസ്സ സമുദയോ, ഇതി രൂപസ്സ അത്ഥങ്ഗമോ; ഇതി വേദനാ…പേ… ഇതി സഞ്ഞാ… ഇതി സങ്ഖാരാ… ഇതി വിഞ്ഞാണം, ഇതി വിഞ്ഞാണസ്സ സമുദയോ, ഇതി വിഞ്ഞാണസ്സ അത്ഥങ്ഗമോ’തി.

‘‘സോ ഖ്വാഹം, ഭന്തേ, സുഞ്ഞാഗാരഗതോ ഇമേസം പഞ്ചുപാദാനക്ഖന്ധാനം ഉക്കുജ്ജാവകുജ്ജം സമ്പരിവത്തേന്തോ ‘ഇദം ദുക്ഖ’ന്തി യഥാഭൂതം അബ്ഭഞ്ഞാസിം, ‘അയം ദുക്ഖസമുദയോ’തി യഥാഭൂതം അബ്ഭഞ്ഞാസിം, ‘അയം ദുക്ഖനിരോധോ’തി യഥാഭൂതം അബ്ഭഞ്ഞാസിം, ‘അയം ദുക്ഖനിരോധഗാമിനീ പടിപദാ’തി യഥാഭൂതം അബ്ഭഞ്ഞാസിം. ധമ്മോ ച മേ, ഭന്തേ, അഭിസമിതോ, മഗ്ഗോ ച മേ പടിലദ്ധോ; യോ മേ ഭാവിതോ ബഹുലീകതോ തഥാ തഥാ വിഹരന്തം തഥത്തായ ഉപനേസ്സതി യഥാഹം – ‘ഖീണാ ജാതി, വുസിതം ബ്രഹ്മചരിയം, കതം കരണീയം, നാപരം ഇത്ഥത്തായാ’തി പജാനിസ്സാമി.

‘‘സതിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ മേ, ഭന്തേ, പടിലദ്ധോ, യോ മേ ഭാവിതോ ബഹുലീകതോ തഥാ തഥാ വിഹരന്തം തഥത്തായ ഉപനേസ്സതി യഥാഹം – ‘ഖീണാ ജാതി, വുസിതം ബ്രഹ്മചരിയം, കതം കരണീയം, നാപരം ഇത്ഥത്തായാ’തി പജാനിസ്സാമി…പേ… ഉപേക്ഖാസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ മേ, ഭന്തേ, പടിലദ്ധോ, യോ മേ ഭാവിതോ ബഹുലീകതോ തഥാ തഥാ വിഹരന്തം തഥത്തായ ഉപനേസ്സതി യഥാഹം – ‘ഖീണാ ജാതി, വുസിതം ബ്രഹ്മചരിയം, കതം കരണീയം, നാപരം ഇത്ഥത്തായാ’തി പജാനിസ്സാമി. അയം ഖോ മേ, ഭന്തേ, മഗ്ഗോ പടിലദ്ധോ, യോ മേ ഭാവിതോ ബഹുലീകതോ തഥാ തഥാ വിഹരന്തം തഥത്തായ ഉപനേസ്സതി യഥാഹം – ‘ഖീണാ ജാതി, വുസിതം ബ്രഹ്മചരിയം, കതം കരണീയം, നാപരം ഇത്ഥത്തായാ’തി പജാനിസ്സാമീ’’തി.

‘‘സാധു സാധു, ഉദായി! ഏസോ ഹി തേ, ഉദായി, മഗ്ഗോ പടിലദ്ധോ, യോ തേ ഭാവിതോ ബഹുലീകതോ തഥാ തഥാ വിഹരന്തം തഥത്തായ ഉപനേസ്സതി യഥാ ത്വം – ‘ഖീണാ ജാതി, വുസിതം ബ്രഹ്മചരിയം, കതം കരണീയം, നാപരം ഇത്ഥത്തായാ’തി പജാനിസ്സസീ’’തി. ദസമം.

ഉദായിവഗ്ഗോ തതിയോ.

തസ്സുദ്ദാനം –

ബോധായ ദേസനാ ഠാനാ, അയോനിസോ ചാപരിഹാനീ;

ഖയോ നിരോധോ നിബ്ബേധോ, ഏകധമ്മോ ഉദായിനാതി.