൧. നഖസിഖസുത്തം
൧൧൨൧. അഥ ഖോ ഭഗവാ പരിത്തം നഖസിഖായം പംസും ആരോപേത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘തം കിം മഞ്ഞഥ, ഭിക്ഖവേ, കതമം നു ഖോ ബഹുതരം – യോ വായം മയാ പരിത്തോ നഖസിഖായം പംസു ആരോപിതോ, അയം വാ മഹാപഥവീ’’തി? ‘‘ഏതദേവ, ഭന്തേ, ബഹുതരം യദിദം – മഹാപഥവീ; അപ്പമത്തകായം ഭഗവതാ പരിത്തോ നഖസിഖായം പംസു ആരോപിതോ. സങ്ഖമ്പി ന ഉപേതി, ഉപനിധമ്പി ന ഉപേതി, കലഭാഗമ്പി ന ഉപേതി മഹാപഥവിം ഉപനിധായ ഭഗവതാ പരിത്തോ നഖസിഖായം പംസു ആരോപിതോ’’തി. ‘‘ഏവമേവ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അരിയസാവകസ്സ ദിട്ഠിസമ്പന്നസ്സ പുഗ്ഗലസ്സ അഭിസമേതാവിനോ ഏതദേവ ബഹുതരം ദുക്ഖം യദിദം പരിക്ഖീണം പരിയാദിന്നം; അപ്പമത്തകം അവസിട്ഠം. സങ്ഖമ്പി ന ഉപേതി, ഉപനിധമ്പി ന ഉപേതി, കലഭാഗമ്പി ന ഉപേതി പുരിമം ദുക്ഖക്ഖന്ധം പരിക്ഖീണം പരിയാദിന്നം ഉപനിധായ യദിദം സത്തക്ഖത്തുപരമതാ; യോ ‘ഇദം ദുക്ഖ’ന്തി യഥാഭൂതം പജാനാതി…പേ… ‘അയം ദുക്ഖനിരോധഗാമിനീ പടിപദാ’തി യഥാഭൂതം പജാനാതി’’.
‘‘തസ്മാതിഹ, ഭിക്ഖവേ, ‘ഇദം ദുക്ഖ’ന്തി യോഗോ കരണീയോ…പേ… ‘അയം ദുക്ഖനിരോധഗാമിനീ പടിപദാ’തി യോഗോ കരണീയോ’’തി. പഠമം.