൭. പഠമഛിഗ്ഗളയുഗസുത്തം

൧൧൧൭. ‘‘സേയ്യഥാപി, ഭിക്ഖവേ, പുരിസോ മഹാസമുദ്ദേ ഏകച്ഛിഗ്ഗളം യുഗം പക്ഖിപേയ്യ. തത്രാപിസ്സ കാണോ കച്ഛപോ. സോ വസ്സസതസ്സ വസ്സസതസ്സ അച്ചയേന സകിം സകിം ഉമ്മുജ്ജേയ്യ. തം കിം മഞ്ഞഥ, ഭിക്ഖവേ, അപി നു ഖോ കാണോ കച്ഛപോ വസ്സസതസ്സ വസ്സസതസ്സ അച്ചയേന സകിം സകിം ഉമ്മുജ്ജന്തോ അമുസ്മിം ഏകച്ഛിഗ്ഗളേ യുഗേ ഗീവം പവേസേയ്യാ’’തി? ‘‘യദി നൂന, ഭന്തേ, കദാചി കരഹചി ദീഘസ്സ അദ്ധുനോ അച്ചയേനാ’’തി.

‘‘ഖിപ്പതരം ഖോ സോ, ഭിക്ഖവേ, കാണോ കച്ഛപോ വസ്സസതസ്സ വസ്സസതസ്സ അച്ചയേന സകിം സകിം ഉമ്മുജ്ജന്തോ അമുസ്മിം ഏകച്ഛിഗ്ഗളേ യുഗേ ഗീവം പവേസേയ്യ, ന ത്വേവാഹം, ഭിക്ഖവേ, സകിം വിനിപാതഗതേന ബാലേന [വിനീതഗതേന ബഹുലേന (ക.)] മനുസ്സത്തം വദാമി’’.

തം കിസ്സ ഹേതു? ന ഹേത്ഥ, ഭിക്ഖവേ, അത്ഥി ധമ്മചരിയാ, സമചരിയാ, കുസലകിരിയാ, പുഞ്ഞകിരിയാ. അഞ്ഞമഞ്ഞഖാദികാ ഏത്ഥ, ഭിക്ഖവേ, വത്തതി ദുബ്ബലഖാദികാ. തം കിസ്സ ഹേതു? അദിട്ഠത്താ, ഭിക്ഖവേ, ചതുന്നം അരിയസച്ചാനം. കതമേസം ചതുന്നം? ദുക്ഖസ്സ അരിയസച്ചസ്സ…പേ… ദുക്ഖനിരോധഗാമിനിയാ പടിപദായ അരിയസച്ചസ്സ.

‘‘തസ്മാതിഹ, ഭിക്ഖവേ, ‘ഇദം ദുക്ഖ’ന്തി യോഗോ കരണീയോ…പേ… ‘അയം ദുക്ഖനിരോധഗാമിനീ പടിപദാ’തി യോഗോ കരണീയോ’’തി. സത്തമം.