൩. മഹാപരിളാഹസുത്തം

൧൧൧൩. ‘‘അത്ഥി, ഭിക്ഖവേ, മഹാപരിളാഹോ നാമ നിരയോ. തത്ഥ യം കിഞ്ചി ചക്ഖുനാ രൂപം പസ്സതി, അനിട്ഠരൂപഞ്ഞേവ പസ്സതി നോ ഇട്ഠരൂപം; അകന്തരൂപഞ്ഞേവ പസ്സതി നോ കന്തരൂപം; അമനാപരൂപഞ്ഞേവ പസ്സതി നോ മനാപരൂപം. യം കിഞ്ചി സോതേന സദ്ദം സുണാതി…പേ… യം കിഞ്ചി കായേന ഫോട്ഠബ്ബം ഫുസതി…പേ… യം കിഞ്ചി മനസാ ധമ്മം വിജാനാതി, അനിട്ഠരൂപഞ്ഞേവ വിജാനാതി നോ ഇട്ഠരൂപം; അകന്തരൂപഞ്ഞേവ വിജാനാതി നോ കന്തരൂപം; അമനാപരൂപഞ്ഞേവ വിജാനാതി നോ മനാപരൂപ’’ന്തി.

ഏവം വുത്തേ അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘മഹാ വത സോ, ഭന്തേ, പരിളാഹോ, സുമഹാ വത സോ, ഭന്തേ, പരിളാഹോ! അത്ഥി നു ഖോ, ഭന്തേ, ഏതമ്ഹാ പരിളാഹാ അഞ്ഞോ പരിളാഹോ മഹന്തതരോ ചേവ ഭയാനകതരോ ചാ’’തി? ‘‘അത്ഥി ഖോ, ഭിക്ഖു, ഏതമ്ഹാ പരിളാഹാ അഞ്ഞോ പരിളാഹോ മഹന്തതരോ ച ഭയാനകതരോ ചാ’’തി.

‘‘കതമോ പന, ഭന്തേ, ഏതമ്ഹാ പരിളാഹാ അഞ്ഞോ പരിളാഹോ മഹന്തതരോ ച ഭയാനകതരോ ചാ’’തി? ‘‘യേ ഹി കേചി, ഭിക്ഖവേ, സമണാ വാ ബ്രാഹ്മണാ വാ ‘ഇദം ദുക്ഖ’ന്തി യഥാഭൂതം നപ്പജാനന്തി…പേ… ‘അയം ദുക്ഖനിരോധഗാമിനീ പടിപദാ’തി യഥാഭൂതം നപ്പജാനന്തി, തേ ജാതിസംവത്തനികേസു സങ്ഖാരേസു അഭിരമന്തി…പേ… അഭിരതാ…പേ… അഭിസങ്ഖരോന്തി…പേ… അഭിസങ്ഖരിത്വാ ജാതിപരിളാഹേനപി പരിഡയ്ഹന്തി, ജരാപരിളാഹേനപി പരിഡയ്ഹന്തി, മരണപരിളാഹേനപി പരിഡയ്ഹന്തി, സോകപരിദേവദുക്ഖദോമനസ്സുപായാസപരിളാഹേനപി പരിഡയ്ഹന്തി. തേ ന പരിമുച്ചന്തി ജാതിയാ ജരായ മരണേന സോകേഹി പരിദേവേഹി ദുക്ഖേഹി ദോമനസ്സേഹി ഉപായാസേഹി. ‘ന പരിമുച്ചന്തി ദുക്ഖസ്മാ’തി വദാമി’’.

‘‘യേ ച ഖോ കേചി, ഭിക്ഖവേ, സമണാ വാ ബ്രാഹ്മണാ വാ ‘ഇദം ദുക്ഖ’ന്തി യഥാഭൂതം പജാനന്തി…പേ… ‘അയം ദുക്ഖനിരോധഗാമിനീ പടിപദാ’തി യഥാഭൂതം പജാനന്തി. തേ ജാതിസംവത്തനികേസു സങ്ഖാരേസു നാഭിരമന്തി…പേ… അനഭിരതാ…പേ… നാഭിസങ്ഖരോന്തി…പേ… അനഭിസങ്ഖരിത്വാ ജാതിപരിളാഹേനപി ന പരിഡയ്ഹന്തി, ജരാപരിളാഹേനപി ന പരിഡയ്ഹന്തി, മരണപരിളാഹേനപി ന പരിഡയ്ഹന്തി, സോകപരിദേവദുക്ഖദോമനസ്സുപായാസപരിളാഹേനപി ന പരിഡയ്ഹന്തി. തേ പരിമുച്ചന്തി ജാതിയാ ജരായ മരണേന സോകേഹി പരിദേവേഹി ദുക്ഖേഹി ദോമനസ്സേഹി ഉപായാസേഹി. ‘പരിമുച്ചന്തി ദുക്ഖസ്മാ’തി വദാമി’’.

‘‘തസ്മാതിഹ, ഭിക്ഖവേ, ‘ഇദം ദുക്ഖ’ന്തി യോഗോ കരണീയോ…പേ… ‘അയം ദുക്ഖനിരോധഗാമിനീ പടിപദാ’തി യോഗോ കരണീയോ’’തി. തതിയം.