൨. പപാതസുത്തം

൧൧൧൨. ഏകം സമയം ഭഗവാ രാജഗഹേ വിഹരതി ഗിജ്ഝകൂടേ പബ്ബതേ. അഥ ഖോ ഭഗവാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘ആയാമ, ഭിക്ഖവേ, യേന പടിഭാനകൂടോ തേനുപസങ്കമിസ്സാമ ദിവാവിഹാരായാ’’തി. ‘‘ഏവം, ഭന്തേ’’തി ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ പച്ചസ്സോസും. അഥ ഖോ ഭഗവാ സമ്ബഹുലേഹി ഭിക്ഖൂഹി സദ്ധിം യേന പടിഭാനകൂടോ തേനുപസങ്കമി. അദ്ദസാ ഖോ അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു പടിഭാനകൂടേ മഹന്തം പപാതം. ദിസ്വാന ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘മഹാ വതായം, ഭന്തേ, പപാതോ സുഭയാനകോ, ഭന്തേ, പപാതോ. അത്ഥി നു ഖോ, ഭന്തേ, ഇമമ്ഹാ പപാതാ അഞ്ഞോ പപാതോ മഹന്തതരോ ച ഭയാനകതരോ ചാ’’തി? ‘‘അത്ഥി ഖോ, ഭിക്ഖു, ഇമമ്ഹാ പപാതാ അഞ്ഞോ പപാതോ മഹന്തതരോ ച ഭയാനകതരോ ചാ’’തി.

‘‘കതമോ പന, ഭന്തേ, ഇമമ്ഹാ പപാതാ അഞ്ഞോ പപാതോ മഹന്തതരോ ച ഭയാനകതരോ ചാ’’തി? ‘‘യേ ഹി കേചി, ഭിക്ഖവേ, സമണാ വാ ബ്രാഹ്മണാ വാ ‘ഇദം ദുക്ഖ’ന്തി യഥാഭൂതം നപ്പജാനന്തി, ‘അയം ദുക്ഖസമുദയോ’തി യഥാഭൂതം നപ്പജാനന്തി, ‘അയം ദുക്ഖനിരോധോ’തി യഥാഭൂതം നപ്പജാനന്തി, ‘അയം ദുക്ഖനിരോധഗാമിനീ പടിപദാ’തി യഥാഭൂതം നപ്പജാനന്തി, തേ ജാതിസംവത്തനികേസു സങ്ഖാരേസു അഭിരമന്തി, ജരാസംവത്തനികേസു സങ്ഖാരേസു അഭിരമന്തി, മരണസംവത്തനികേസു സങ്ഖാരേസു അഭിരമന്തി, സോകപരിദേവദുക്ഖദോമനസ്സുപായാസസംവത്തനികേസു സങ്ഖാരേസു അഭിരമന്തി. തേ ജാതിസംവത്തനികേസു സങ്ഖാരേസു അഭിരതാ ജരാസംവത്തനികേസു സങ്ഖാരേസു അഭിരതാ മരണസംവത്തനികേസു സങ്ഖാരേസു അഭിരതാ സോകപരിദേവദുക്ഖദോമനസ്സുപായാസസംവത്തനികേസു സങ്ഖാരേസു അഭിരതാ ജാതിസംവത്തനികേപി സങ്ഖാരേ അഭിസങ്ഖരോന്തി, ജരാസംവത്തനികേപി സങ്ഖാരേ അഭിസങ്ഖരോന്തി, മരണസംവത്തനികേപി സങ്ഖാരേ അഭിസങ്ഖരോന്തി, സോകപരിദേവദുക്ഖദോമനസ്സുപായാസസംവത്തനികേപി സങ്ഖാരേ അഭിസങ്ഖരോന്തി. തേ ജാതിസംവത്തനികേപി സങ്ഖാരേ അഭിസങ്ഖരിത്വാ ജരാസംവത്തനികേപി സങ്ഖാരേ അഭിസങ്ഖരിത്വാ മരണസംവത്തനികേപി സങ്ഖാരേ അഭിസങ്ഖരിത്വാ സോകപരിദേവദുക്ഖദോമനസ്സുപായാസസംവത്തനികേപി സങ്ഖാരേ അഭിസങ്ഖരിത്വാ ജാതിപപാതമ്പി പപതന്തി, ജരാപപാതമ്പി പപതന്തി, മരണപപാതമ്പി പപതന്തി, സോകപരിദേവദുക്ഖദോമനസ്സുപായാസപപാതമ്പി പപതന്തി. തേ ന പരിമുച്ചന്തി ജാതിയാ ജരായ മരണേന സോകേഹി പരിദേവേഹി ദുക്ഖേഹി ദോമനസ്സേഹി ഉപായാസേഹി. ‘ന പരിമുച്ചന്തി ദുക്ഖസ്മാ’തി വദാമി’’.

‘‘യേ ച ഖോ കേചി, ഭിക്ഖവേ, സമണാ വാ ബ്രാഹ്മണാ വാ ‘ഇദം ദുക്ഖ’ന്തി യഥാഭൂതം പജാനന്തി…പേ… ‘അയം ദുക്ഖനിരോധഗാമിനീ പടിപദാ’തി യഥാഭൂതം പജാനന്തി, തേ ജാതിസംവത്തനികേസു സങ്ഖാരേസു നാഭിരമന്തി, ജരാസംവത്തനികേസു സങ്ഖാരേസു നാഭിരമന്തി, മരണസംവത്തനികേസു സങ്ഖാരേസു നാഭിരമന്തി, സോകപരിദേവദുക്ഖദോമനസ്സുപായാസസംവത്തനികേസു സങ്ഖാരേസു നാഭിരമന്തി. തേ ജാതിസംവത്തനികേസു സങ്ഖാരേസു അനഭിരതാ, ജരാസംവത്തനികേസു സങ്ഖാരേസു അനഭിരതാ, മരണസംവത്തനികേസു സങ്ഖാരേസു അനഭിരതാ, സോകപരിദേവദുക്ഖദോമനസ്സുപായാസസംവത്തനികേസു സങ്ഖാരേസു അനഭിരതാ, ജാതിസംവത്തനികേപി സങ്ഖാരേ നാഭിസങ്ഖരോന്തി, ജരാസംവത്തനികേപി സങ്ഖാരേ നാഭിസങ്ഖരോന്തി, മരണസംവത്തനികേപി സങ്ഖാരേ നാഭിസങ്ഖരോന്തി, സോകപരിദേവദുക്ഖദോമനസ്സുപായാസസംവത്തനികേപി സങ്ഖാരേ നാഭിസങ്ഖരോന്തി. തേ ജാതിസംവത്തനികേപി സങ്ഖാരേ അനഭിസങ്ഖരിത്വാ, ജരാസംവത്തനികേപി സങ്ഖാരേ അനഭിസങ്ഖരിത്വാ, മരണസംവത്തനികേപി സങ്ഖാരേ അനഭിസങ്ഖരിത്വാ, സോകപരിദേവദുക്ഖദോമനസ്സുപായാസസംവത്തനികേപി സങ്ഖാരേ അനഭിസങ്ഖരിത്വാ, ജാതിപപാതമ്പി നപ്പപതന്തി, ജരാപപാതമ്പി നപ്പപതന്തി, മരണപപാതമ്പി നപ്പപതന്തി, സോകപരിദേവദുക്ഖദോമനസ്സുപായാസപപാതമ്പി നപ്പപതന്തി. തേ പരിമുച്ചന്തി ജാതിയാ ജരായ മരണേന സോകേഹി പരിദേവേഹി ദുക്ഖേഹി ദോമനസ്സേഹി ഉപായാസേഹി. ‘പരിമുച്ചന്തി ദുക്ഖസ്മാ’തി വദാമി’’.

‘‘തസ്മാതിഹ, ഭിക്ഖവേ, ‘ഇദം ദുക്ഖ’ന്തി യോഗോ കരണീയോ…പേ… ‘അയം ദുക്ഖനിരോധഗാമിനീ പടിപദാ’തി യോഗോ കരണീയോ’’തി. ദുതിയം.