൯. ഇന്ദഖീലസുത്തം

൧൧൦൯. ‘‘യേ ഹി കേചി, ഭിക്ഖവേ, സമണാ വാ ബ്രാഹ്മണാ വാ ‘ഇദം ദുക്ഖ’ന്തി യഥാഭൂതം നപ്പജാനന്തി…പേ… ‘അയം ദുക്ഖനിരോധഗാമിനീ പടിപദാ’തി യഥാഭൂതം നപ്പജാനന്തി, തേ അഞ്ഞസ്സ സമണസ്സ വാ ബ്രാഹ്മണസ്സ വാ മുഖം ഉല്ലോകേന്തി [ഓലോകേന്തി (സീ. സ്യാ.)] – ‘അയം നൂന ഭവം ജാനം ജാനാതി, പസ്സം പസ്സതീ’’’തി.

‘‘സേയ്യഥാപി, ഭിക്ഖവേ, തൂലപിചു വാ കപ്പാസപിചു വാ ലഹുകോ വാതൂപാദാനോ സമേ ഭൂമിഭാഗേ നിക്ഖിത്തോ. തമേനം പുരത്ഥിമോ വാതോ പച്ഛിമേന സംഹരേയ്യ, പച്ഛിമോ വാതോ പുരത്ഥിമേന സംഹരേയ്യ, ഉത്തരോ വാതോ ദക്ഖിണേന സംഹരേയ്യ, ദക്ഖിണോ വാതോ ഉത്തരേന സംഹരേയ്യ. തം കിസ്സ ഹേതു? ലഹുകത്താ, ഭിക്ഖവേ, കപ്പാസപിചുനോ. ഏവമേവ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, യേ ഹി കേചി സമണാ വാ ബ്രാഹ്മണാ വാ ‘ഇദം ദുക്ഖ’ന്തി യഥാഭൂതം നപ്പജാനന്തി…പേ… ‘അയം ദുക്ഖനിരോധഗാമിനീ പടിപദാ’തി യഥാഭൂതം നപ്പജാനന്തി, തേ അഞ്ഞസ്സ സമണസ്സ വാ ബ്രാഹ്മണസ്സ വാ മുഖം ഉല്ലോകേന്തി – ‘അയം നൂന ഭവം ജാനം ജാനാതി, പസ്സം പസ്സതീ’തി. തം കിസ്സ ഹേതു? അദിട്ഠത്താ, ഭിക്ഖവേ, ചതുന്നം അരിയസച്ചാനം.

‘‘യേ ച ഖോ കേചി, ഭിക്ഖവേ, സമണാ വാ ബ്രാഹ്മണാ വാ ‘ഇദം ദുക്ഖ’ന്തി യഥാഭൂതം പജാനന്തി…പേ… ‘അയം ദുക്ഖനിരോധഗാമിനീ പടിപദാ’തി യഥാഭൂതം പജാനന്തി, തേ ന അഞ്ഞസ്സ സമണസ്സ വാ ബ്രാഹ്മണസ്സ വാ മുഖം ഉല്ലോകേന്തി – ‘അയം നൂന ഭവം ജാനം ജാനാതി, പസ്സം പസ്സതീ’’’തി.

‘‘സേയ്യഥാപി, ഭിക്ഖവേ, അയോഖീലോ വാ ഇന്ദഖീലോ വാ ഗമ്ഭീരനേമോ സുനിഖാതോ അചലോ അസമ്പകമ്പീ. പുരത്ഥിമായ ചേപി ദിസായ ആഗച്ഛേയ്യ ഭുസാ വാതവുട്ഠി, നേവ സങ്കമ്പേയ്യ [നേവ നം സങ്കമ്പേയ്യ (സീ. പീ.)] ന സമ്പകമ്പേയ്യ ന സമ്പചാലേയ്യ; പച്ഛിമായ ചേപി ദിസായ…പേ… ഉത്തരായ ചേപി ദിസായ…പേ… ദക്ഖിണായ ചേപി ദിസായ ആഗച്ഛേയ്യ ഭുസാ വാതവുട്ഠി, നേവ സങ്കമ്പേയ്യ ന സമ്പകമ്പേയ്യ ന സമ്പചാലേയ്യ. തം കിസ്സ ഹേതു? ഗമ്ഭീരത്താ, ഭിക്ഖവേ, നേമസ്സ സുനിഖാതത്താ ഇന്ദഖീലസ്സ. ഏവമേവ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, യേ ച ഖോ കേചി സമണാ വാ ബ്രാഹ്മണാ വാ ‘ഇദം ദുക്ഖ’ന്തി യഥാഭൂതം പജാനന്തി…പേ… അയം ദുക്ഖനിരോധഗാമിനീ പടിപദാ’തി യഥാഭൂതം പജാനന്തി, തേ ന അഞ്ഞസ്സ സമണസ്സ വാ ബ്രാഹ്മണസ്സ വാ മുഖം ഉല്ലോകേന്തി – ‘അയം നൂന ഭവം ജാനം ജാനാതി, പസ്സം പസ്സതീ’തി. തം കിസ്സ ഹേതു? സുദിട്ഠത്താ, ഭിക്ഖവേ, ചതുന്നം അരിയസച്ചാനം. കതമേസം ചതുന്നം? ദുക്ഖസ്സ അരിയസച്ചസ്സ…പേ… ദുക്ഖനിരോധഗാമിനിയാ പടിപദായ അരിയസച്ചസ്സ.

‘‘തസ്മാതിഹ, ഭിക്ഖവേ, ‘ഇദം ദുക്ഖ’ന്തി യോഗോ കരണീയോ…പേ… ‘അയം ദുക്ഖനിരോധഗാമിനീ പടിപദാ’തി യോഗോ കരണീയോ’’തി. നവമം.