൧൦. വാദത്ഥികസുത്തം

൧൧൧൦. ‘‘യോ ഹി കോചി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ‘ഇദം ദുക്ഖ’ന്തി യഥാഭൂതം പജാനാതി…പേ… ‘അയം ദുക്ഖനിരോധഗാമിനീ പടിപദാ’തി യഥാഭൂതം പജാനാതി, പുരത്ഥിമായ ചേപി ദിസായ ആഗച്ഛേയ്യ സമണോ വാ ബ്രാഹ്മണോ വാ വാദത്ഥികോ വാദഗവേസീ – ‘വാദമസ്സ ആരോപേസ്സാമീ’തി, തം വത സഹധമ്മേന സങ്കമ്പേസ്സതി വാ സമ്പകമ്പേസ്സതി വാ സമ്പചാലേസ്സതി വാതി – നേതം ഠാനം വിജ്ജതി. പച്ഛിമായ ചേപി ദിസായ…പേ… ഉത്തരായ ചേപി ദിസായ…പേ… ദക്ഖിണായ ചേപി ദിസായ ആഗച്ഛേയ്യ സമണോ വാ ബ്രാഹ്മണോ വാ വാദത്ഥികോ വാദഗവേസീ – ‘വാദമസ്സ ആരോപേസ്സാമീ’തി, തം വത സഹധമ്മേന സങ്കമ്പേസ്സതി വാ സമ്പകമ്പേസ്സതി വാ സമ്പചാലേസ്സതി വാതി – നേതം ഠാനം വിജ്ജതി.

‘‘സേയ്യഥാപി, ഭിക്ഖവേ, സിലായൂപോ സോളസ കുക്കുകോ. തസ്സസ്സു അട്ഠ കുക്കു ഹേട്ഠാ നേമങ്ഗമാ, അട്ഠ കുക്കു ഉപരിനേമസ്സ. പുരത്ഥിമായ ചേപി ദിസായ ആഗച്ഛേയ്യ ഭുസാ വാതവുട്ഠി, നേവ സങ്കമ്പേയ്യ ന സമ്പകമ്പേയ്യ ന സമ്പചാലേയ്യ; പച്ഛിമായ ചേപി ദിസായ…പേ… ഉത്തരായ ചേപി ദിസായ…പേ… ദക്ഖിണായ ചേപി ദിസായ ആഗച്ഛേയ്യ ഭുസാ വാതവുട്ഠി, നേവ സങ്കമ്പേയ്യ ന സമ്പകമ്പേയ്യ ന സമ്പചാലേയ്യ. തം കിസ്സ ഹേതു? ഗമ്ഭീരത്താ, ഭിക്ഖവേ, നേമസ്സ സുനിഖാതത്താ സിലായൂപസ്സ. ഏവമേവ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, യോ ഹി കോചി ഭിക്ഖു ‘ഇദം ദുക്ഖ’ന്തി യഥാഭൂതം പജാനാതി…പേ… ‘അയം ദുക്ഖനിരോധഗാമിനീ പടിപദാ’തി യഥാഭൂതം പജാനാതി; പുരത്ഥിമായ ചേപി ദിസായ ആഗച്ഛേയ്യ സമണോ വാ ബ്രാഹ്മണോ വാ വാദത്ഥികോ വാദഗവേസീ ‘വാദമസ്സ ആരോപേസ്സാമീ’തി, തം വത സഹധമ്മേന സങ്കമ്പേസ്സതി വാ സമ്പകമ്പേസ്സതി വാ സമ്പചാലേസ്സതി വാതി – നേതം ഠാനം വിജ്ജതി. പച്ഛിമായ ചേപി ദിസായ…പേ… ഉത്തരായ ചേപി ദിസായ…പേ… ദക്ഖിണായ ചേപി ദിസായ ആഗച്ഛേയ്യ സമണോ വാ ബ്രാഹ്മണോ വാ വാദത്ഥികോ വാദഗവേസീ – ‘വാദമസ്സ ആരോപേസ്സാമീ’തി, തം വത സഹധമ്മേന സങ്കമ്പേസ്സതി വാ സമ്പകമ്പേസ്സതി വാ സമ്പചാലേസ്സതി വാതി – നേതം ഠാനം വിജ്ജതി. തം കിസ്സ ഹേതു? സുദിട്ഠത്താ, ഭിക്ഖവേ, ചതുന്നം അരിയസച്ചാനം. കതമേസം ചതുന്നം? ദുക്ഖസ്സ അരിയസച്ചസ്സ…പേ… ദുക്ഖനിരോധഗാമിനിയാ പടിപദായ അരിയസച്ചസ്സ.

‘‘തസ്മാതിഹ, ഭിക്ഖവേ, ‘ഇദം ദുക്ഖ’ന്തി യോഗോ കരണീയോ…പേ… ‘അയം ദുക്ഖനിരോധഗാമിനീ പടിപദാ’തി യോഗോ കരണീയോ’’തി. ദസമം.

സീസപാവനവഗ്ഗോ ചതുത്ഥോ.

തസ്സുദ്ദാനം –

സീസപാ ഖദിരോ ദണ്ഡോ, ചേലാ സത്തിസതേന ച;

പാണാ സുരിയൂപമാ ദ്വേധാ, ഇന്ദഖീലോ ച വാദിനോതി.