൧൨. നദീസുത്തം

൧൬൦. ‘‘സേയ്യഥാപി, ഭിക്ഖവേ, ഗങ്ഗാ നദീ പാചീനനിന്നാ പാചീനപോണാ പാചീനപബ്ഭാരാ. അഥ മഹാജനകായോ ആഗച്ഛേയ്യ കുദ്ദാല-പിടകം ആദായ – ‘മയം ഇമം ഗങ്ഗം നദിം പച്ഛാനിന്നം കരിസ്സാമ പച്ഛാപോണം പച്ഛാപബ്ഭാര’ന്തി. തം കിം മഞ്ഞഥ, ഭിക്ഖവേ, അപി നു സോ മഹാജനകായോ ഗങ്ഗം നദിം പച്ഛാനിന്നം കരേയ്യ പച്ഛാപോണം പച്ഛാപബ്ഭാര’’ന്തി? ‘‘നോ ഹേതം, ഭന്തേ’’. ‘‘തം കിസ്സ ഹേതു’’? ‘‘ഗങ്ഗാ, ഭന്തേ, നദീ പാചീനനിന്നാ പാചീനപോണാ പാചീനപബ്ഭാരാ. സാ ന സുകരാ പച്ഛാനിന്നം കാതും പച്ഛാപോണം പച്ഛാപബ്ഭാരം. യാവദേവ പന സോ മഹാജനകായോ കിലമഥസ്സ വിഘാതസ്സ ഭാഗീ അസ്സാ’’തി. ‘‘ഏവമേവ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖും അരിയം അട്ഠങ്ഗികം മഗ്ഗം ഭാവേന്തം അരിയം അട്ഠങ്ഗികം മഗ്ഗം ബഹുലീകരോന്തം രാജാനോ വാ രാജമഹാമത്താ വാ മിത്താ വാ അമച്ചാ വാ ഞാതീ വാ ഞാതിസാലോഹിതാ വാ ഭോഗേഹി അഭിഹട്ഠും പവാരേയ്യും – ‘ഏഹമ്ഭോ പുരിസ, കിം തേ ഇമേ കാസാവാ അനുദഹന്തി, കിം മുണ്ഡോ കപാലമനുസംചരസി! ഏഹി, ഹീനായാവത്തിത്വാ ഭോഗേ ച ഭുഞ്ജസ്സു, പുഞ്ഞാനി ച കരോഹീ’തി. സോ വത, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു അരിയം അട്ഠങ്ഗികം മഗ്ഗം ഭാവേന്തോ അരിയം അട്ഠങ്ഗികം മഗ്ഗം ബഹുലീകരോന്തോ സിക്ഖം പച്ചക്ഖായ ഹീനായാവത്തിസ്സതീതി – നേതം ഠാനം വിജ്ജതി. തം കിസ്സ ഹേതു? യഞ്ഹി തം, ഭിക്ഖവേ, ചിത്തം ദീഘരത്തം വിവേകനിന്നം വിവേകപോണം വിവേകപബ്ഭാരം തം വത ഹീനായാവത്തിസ്സതീതി – നേതം ഠാനം വിജ്ജതി. കഥഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു അരിയം അട്ഠങ്ഗികം മഗ്ഗം ഭാവേതി അരിയം അട്ഠങ്ഗികം മഗ്ഗം ബഹുലീകരോതി? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു സമ്മാദിട്ഠിം ഭാവേതി വിവേകനിസ്സിതം…പേ… സമ്മാസമാധിം ഭാവേതി വിവേകനിസ്സിതം വിരാഗനിസ്സിതം നിരോധനിസ്സിതം വോസ്സഗ്ഗപരിണാമിം…പേ… ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു അരിയം അട്ഠങ്ഗികം മഗ്ഗം ഭാവേതി, അരിയം അട്ഠങ്ഗികം മഗ്ഗം ബഹുലീകരോതീ’’തി. (യദപി ബലകരണീയം, തദപി വിത്ഥാരേതബ്ബം.) ദ്വാദസമം.

ബലകരണീയവഗ്ഗോ ഛട്ഠോ.

തസ്സുദ്ദാനം –

ബലം ബീജഞ്ച നാഗോ ച, രുക്ഖോ കുമ്ഭേന സൂകിയാ;

ആകാസേന ച ദ്വേ മേഘാ, നാവാ ആഗന്തുകാ നദീതി.