൭. ഖേത്തൂപമസുത്തം

൩൫൯. ഏകം സമയം ഭഗവാ നാളന്ദായം വിഹരതി പാവാരികമ്ബവനേ. അഥ ഖോ അസിബന്ധകപുത്തോ ഗാമണി യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ അസിബന്ധകപുത്തോ ഗാമണി ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘നനു, ഭന്തേ, ഭഗവാ സബ്ബപാണഭൂതഹിതാനുകമ്പീ വിഹരതീ’’തി? ‘‘ഏവം, ഗാമണി, തഥാഗതോ സബ്ബപാണഭൂതഹിതാനുകമ്പീ വിഹരതീ’’തി. ‘‘അഥ കിഞ്ചരഹി, ഭന്തേ, ഭഗവാ ഏകച്ചാനം സക്കച്ചം ധമ്മം ദേസേതി, ഏകച്ചാനം നോ തഥാ സക്കച്ചം ധമ്മം ദേസേതീ’’തി? ‘‘തേന ഹി, ഗാമണി, തഞ്ഞേവേത്ഥ പടിപുച്ഛിസ്സാമി. യഥാ തേ ഖമേയ്യ തഥാ നം ബ്യാകരേയ്യാസി. തം കിം മഞ്ഞസി, ഗാമണി, ഇധസ്സു [ഇധ (സീ. സ്യാ. കം. പീ.)] കസ്സകസ്സ ഗഹപതിനോ തീണി ഖേത്താനി – ഏകം ഖേത്തം അഗ്ഗം, ഏകം ഖേത്തം മജ്ഝിമം, ഏകം ഖേത്തം ഹീനം ജങ്ഗലം ഊസരം പാപഭൂമി. തം കിം മഞ്ഞസി, ഗാമണി, അസു കസ്സകോ ഗഹപതി ബീജാനി പതിട്ഠാപേതുകാമോ കത്ഥ പഠമം പതിട്ഠാപേയ്യ, യം വാ അദും ഖേത്തം അഗ്ഗം, യം വാ അദും ഖേത്തം മജ്ഝിമം, യം വാ അദും ഖേത്തം ഹീനം ജങ്ഗലം ഊസരം പാപഭൂമീ’’തി? ‘‘അസു, ഭന്തേ, കസ്സകോ ഗഹപതി ബീജാനി പതിട്ഠാപേതുകാമോ യം അദും ഖേത്തം അഗ്ഗം തത്ഥ പതിട്ഠാപേയ്യ. തത്ഥ പതിട്ഠാപേത്വാ യം അദും ഖേത്തം മജ്ഝിമം തത്ഥ പതിട്ഠാപേയ്യ. തത്ഥ പതിട്ഠാപേത്വാ യം അദും ഖേത്തം ഹീനം ജങ്ഗലം ഊസരം പാപഭൂമി തത്ഥ പതിട്ഠാപേയ്യപി, നോപി പതിട്ഠാപേയ്യ. തം കിസ്സ ഹേതു? അന്തമസോ ഗോഭത്തമ്പി ഭവിസ്സതീ’’തി.

‘‘സേയ്യഥാപി, ഗാമണി, യം അദും ഖേത്തം അഗ്ഗം; ഏവമേവ മയ്ഹം ഭിക്ഖുഭിക്ഖുനിയോ. തേസാഹം ധമ്മം ദേസേമി – ആദികല്യാണം മജ്ഝേകല്യാണം പരിയോസാനകല്യാണം, സാത്ഥം സബ്യഞ്ജനം കേവലപരിപുണ്ണം പരിസുദ്ധം ബ്രഹ്മചരിയം പകാസേമി. തം കിസ്സ ഹേതു? ഏതേ ഹി, ഗാമണി, മംദീപാ മംലേണാ മംതാണാ മംസരണാ വിഹരന്തി. സേയ്യഥാപി, ഗാമണി, യം അദും ഖേത്തം മജ്ഝിമം; ഏവമേവ മയ്ഹം ഉപാസകഉപാസികായോ. തേസം പാഹം ധമ്മം ദേസേമി – ആദികല്യാണം മജ്ഝേകല്യാണം പരിയോസാനകല്യാണം, സാത്ഥം സബ്യഞ്ജനം കേവലപരിപുണ്ണം പരിസുദ്ധം ബ്രഹ്മചരിയം പകാസേമി. തം കിസ്സ ഹേതു? ഏതേ ഹി, ഗാമണി, മംദീപാ മംലേണാ മംതാണാ മംസരണാ വിഹരന്തി. സേയ്യഥാപി, ഗാമണി, യം അദും ഖേത്തം ഹീനം ജങ്ഗലം ഊസരം പാപഭൂമി; ഏവമേവ മയ്ഹം അഞ്ഞതിത്ഥിയാ സമണബ്രാഹ്മണപരിബ്ബാജകാ. തേസം പാഹം ധമ്മം ദേസേമി – ആദികല്യാണം മജ്ഝേകല്യാണം പരിയോസാനകല്യാണം സാത്ഥം സബ്യഞ്ജനം, കേവലപരിപുണ്ണം പരിസുദ്ധം ബ്രഹ്മചരിയം പകാസേമി. തം കിസ്സ ഹേതു? അപ്പേവ നാമ ഏകം പദമ്പി ആജാനേയ്യും തം നേസം അസ്സ ദീഘരത്തം ഹിതായ സുഖായാ’’തി.

‘‘സേയ്യഥാപി, ഗാമണി, പുരിസസ്സ തയോ ഉദകമണികാ – ഏകോ ഉദകമണികോ അച്ഛിദ്ദോ അഹാരീ അപരിഹാരീ, ഏകോ ഉദകമണികോ അച്ഛിദ്ദോ ഹാരീ പരിഹാരീ, ഏകോ ഉദകമണികോ ഛിദ്ദോ ഹാരീ പരിഹാരീ. തം കിം മഞ്ഞസി, ഗാമണി, അസു പുരിസോ ഉദകം നിക്ഖിപിതുകാമോ കത്ഥ പഠമം നിക്ഖിപേയ്യ, യോ വാ സോ ഉദകമണികോ അച്ഛിദ്ദോ അഹാരീ അപരിഹാരീ, യോ വാ സോ ഉദകമണികോ അച്ഛിദ്ദോ ഹാരീ പരിഹാരീ, യോ വാ സോ ഉദകമണികോ ഛിദ്ദോ ഹാരീ പരിഹാരീ’’തി? ‘‘അസു, ഭന്തേ, പുരിസോ ഉദകം നിക്ഖിപിതുകാമോ, യോ സോ ഉദകമണികോ അച്ഛിദ്ദോ അഹാരീ അപരിഹാരീ തത്ഥ നിക്ഖിപേയ്യ, തത്ഥ നിക്ഖിപിത്വാ, യോ സോ ഉദകമണികോ അച്ഛിദ്ദോ ഹാരീ പരിഹാരീ തത്ഥ നിക്ഖിപേയ്യ, തത്ഥ നിക്ഖിപിത്വാ, യോ സോ ഉദകമണികോ ഛിദ്ദോ ഹാരീ പരിഹാരീ തത്ഥ നിക്ഖിപേയ്യപി, നോപി നിക്ഖിപേയ്യ. തം കിസ്സ ഹേതു? അന്തമസോ ഭണ്ഡധോവനമ്പി ഭവിസ്സതീ’’തി.

‘‘സേയ്യഥാപി, ഗാമണി, യോ സോ ഉദകമണികോ അച്ഛിദ്ദോ അഹാരീ അപരിഹാരീ; ഏവമേവ മയ്ഹം ഭിക്ഖുഭിക്ഖുനിയോ. തേസാഹം ധമ്മം ദേസേമി – ആദികല്യാണം മജ്ഝേകല്യാണം പരിയോസാനകല്യാണം സാത്ഥം സബ്യഞ്ജനം, കേവലപരിപുണ്ണം പരിസുദ്ധം ബ്രഹ്മചരിയം പകാസേമി. തം കിസ്സ ഹേതു? ഏതേ ഹി, ഗാമണി, മംദീപാ മംലേണാ മംതാണാ മംസരണാ വിഹരന്തി. സേയ്യഥാപി, ഗാമണി, യോ സോ ഉദകമണികോ അച്ഛിദ്ദോ ഹാരീ പരിഹാരീ; ഏവമേവ മയ്ഹം ഉപാസകഉപാസികായോ. തേസാഹം ധമ്മം ദേസേമി – ആദികല്യാണം മജ്ഝേകല്യാണം പരിയോസാനകല്യാണം സാത്ഥം സബ്യഞ്ജനം, കേവലപരിപുണ്ണം പരിസുദ്ധം ബ്രഹ്മചരിയം പകാസേമി. തം കിസ്സ ഹേതു? ഏതേ ഹി, ഗാമണി, മംദീപാ മംലേണാ മംതാണാ മംസരണാ വിഹരന്തി. സേയ്യഥാപി, ഗാമണി, യോ സോ ഉദകമണികോ ഛിദ്ദോ ഹാരീ പരിഹാരീ; ഏവമേവ മയ്ഹം അഞ്ഞതിത്ഥിയാ സമണബ്രാഹ്മണപരിബ്ബാജകാ. തേസാഹം ധമ്മം ദേസേമി – ആദികല്യാണം മജ്ഝേകല്യാണം പരിയോസാനകല്യാണം സാത്ഥം സബ്യഞ്ജനം കേവലപരിപുണ്ണം പരിസുദ്ധം ബ്രഹ്മചരിയം പകാസേമി. തം കിസ്സ ഹേതു? അപ്പേവ നാമ ഏകം പദമ്പി ആജാനേയ്യും, തം നേസം അസ്സ ദീഘരത്തം ഹിതായ സുഖായാ’’തി. ഏവം വുത്തേ, അസിബന്ധകപുത്തോ ഗാമണി ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘അഭിക്കന്തം, ഭന്തേ…പേ… അജ്ജതഗ്ഗേ പാണുപേതം സരണം ഗത’’ന്തി. സത്തമം.