൧൦. മണിചൂളകസുത്തം

൩൬൨. ഏകം സമയം ഭഗവാ രാജഗഹേ വിഹരതി വേളുവനേ കലന്ദകനിവാപേ. തേന ഖോ പന സമയേന രാജന്തേപുരേ രാജപരിസായ സന്നിസിന്നാനം സന്നിപതിതാനം അയമന്തരാകഥാ ഉദപാദി – ‘‘കപ്പതി സമണാനം സക്യപുത്തിയാനം ജാതരൂപരജതം, സാദിയന്തി സമണാ സക്യപുത്തിയാ ജാതരൂപരജതം, പടിഗ്ഗണ്ഹന്തി സമണാ സക്യപുത്തിയാ ജാതരൂപരജത’’ന്തി!

തേന ഖോ പന സമയേന മണിചൂളകോ ഗാമണി തസ്സം പരിസായം നിസിന്നോ ഹോതി. അഥ ഖോ മണിചൂളകോ ഗാമണി തം പരിസം ഏതദവോച – ‘‘മാ അയ്യോ [അയ്യാ (സീ. പീ.)] ഏവം അവചുത്ഥ. ന കപ്പതി സമണാനം സക്യപുത്തിയാനം ജാതരൂപരജതം, ന സാദിയന്തി സമണാ സക്യപുത്തിയാ ജാതരൂപരജതം, നപ്പടിഗ്ഗണ്ഹന്തി സമണാ സക്യപുത്തിയാ ജാതരൂപരജതം, നിക്ഖിത്തമണിസുവണ്ണാ സമണാ സക്യപുത്തിയാ അപേതജാതരൂപരജതാ’’തി. അസക്ഖി ഖോ മണിചൂളകോ ഗാമണി തം പരിസം സഞ്ഞാപേതും. അഥ ഖോ മണിചൂളകോ ഗാമണി യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ മണിചൂളകോ ഗാമണി ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘ഇധ, ഭന്തേ, രാജന്തേപുരേ രാജപരിസായ സന്നിസിന്നാനം സന്നിപതിതാനം അയമന്തരാകഥാ ഉദപാദി – ‘കപ്പതി സമണാനം സക്യപുത്തിയാനം ജാതരൂപരജതം, സാദിയന്തി സമണാ സക്യപുത്തിയാ ജാതരൂപരജതം, പടിഗ്ഗണ്ഹന്തി സമണാ സക്യപുത്തിയാ ജാതരൂപരജത’ന്തി. ഏവം വുത്തേ, അഹം, ഭന്തേ, തം പരിസം ഏതദവോചം – ‘മാ അയ്യോ ഏവം അവചുത്ഥ. ന കപ്പതി സമണാനം സക്യപുത്തിയാനം ജാതരൂപരജതം, ന സാദിയന്തി സമണാ സക്യപുത്തിയാ ജാതരൂപരജതം, നപ്പടിഗ്ഗണ്ഹന്തി സമണാ സക്യപുത്തിയാ ജാതരൂപരജതം, നിക്ഖിത്തമണിസുവണ്ണാ സമണാ സക്യപുത്തിയാ അപേതജാതരൂപരജതാ’തി. അസക്ഖിം ഖ്വാഹം, ഭന്തേ, തം പരിസം സഞ്ഞാപേതും. കച്ചാഹം, ഭന്തേ, ഏവം ബ്യാകരമാനോ വുത്തവാദീ ചേവ ഭഗവതോ ഹോമി, ന ച ഭഗവന്തം അഭൂതേന അബ്ഭാചിക്ഖാമി, ധമ്മസ്സ ചാനുധമ്മം ബ്യാകരോമി, ന ച കോചി സഹധമ്മികോ വാദാനുവാദോ ഗാരയ്ഹം ഠാനം ആഗച്ഛതീ’’തി?

‘‘തഗ്ഘ ത്വം, ഗാമണി, ഏവം ബ്യാകരമാനോ വുത്തവാദീ ചേവ മേ ഹോസി, ന ച മം അഭൂതേന അബ്ഭാചിക്ഖസി, ധമ്മസ്സ ചാനുധമ്മം ബ്യാകരോസി, ന ച കോചി സഹധമ്മികോ വാദാനുവാദോ ഗാരയ്ഹം ഠാനം ആഗച്ഛതി. ന ഹി, ഗാമണി, കപ്പതി സമണാനം സക്യപുത്തിയാനം ജാതരൂപരജതം, ന സാദിയന്തി സമണാ സക്യപുത്തിയാ ജാതരൂപരജതം, നപ്പടിഗ്ഗണ്ഹന്തി സമണാ സക്യപുത്തിയാ ജാതരൂപരജതം, നിക്ഖിത്തമണിസുവണ്ണാ സമണാ സക്യപുത്തിയാ അപേതജാതരൂപരജതാ. യസ്സ ഖോ, ഗാമണി, ജാതരൂപരജതം കപ്പതി, പഞ്ചപി തസ്സ കാമഗുണാ കപ്പന്തി. യസ്സ പഞ്ച കാമഗുണാ കപ്പന്തി ( ) [(തസ്സപി ജാതരൂപരജതം കപ്പതി,) (സ്യാ. കം.)], ഏകംസേനേതം, ഗാമണി, ധാരേയ്യാസി അസ്സമണധമ്മോ അസക്യപുത്തിയധമ്മോതി. അപി ചാഹം, ഗാമണി, ഏവം വദാമി – തിണം തിണത്ഥികേന പരിയേസിതബ്ബം, ദാരു ദാരുത്ഥികേന പരിയേസിതബ്ബം, സകടം സകടത്ഥികേന പരിയേസിതബ്ബം, പുരിസോ പുരിസത്ഥികേന പരിയേസിതബ്ബോ [പരിയേസിതബ്ബോ’’തി (?)]. നത്വേവാഹം, ഗാമണി, കേനചി പരിയായേന ‘ജാതരൂപരജതം സാദിതബ്ബം പരിയേസിതബ്ബ’ന്തി വദാമീ’’തി. ദസമം.