൨. അട്ഠസതസുത്തം

൨൭൦. ‘‘അട്ഠസതപരിയായം വോ, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മപരിയായം ദേസേസ്സാമി. തം സുണാഥ. കതമോ ച, ഭിക്ഖവേ, അട്ഠസതപരിയായോ, ധമ്മപരിയായോ? ദ്വേപി മയാ, ഭിക്ഖവേ, വേദനാ വുത്താ പരിയായേന; തിസ്സോപി മയാ വേദനാ വുത്താ പരിയായേന; പഞ്ചപി മയാ വേദനാ വുത്താ പരിയായേന; ഛപി മയാ വേദനാ വുത്താ പരിയായേന; അട്ഠാരസാപി മയാ വേദനാ വുത്താ പരിയായേന; ഛത്തിംസാപി മയാ വേദനാ വുത്താ പരിയായേന; അട്ഠസതമ്പി മയാ വേദനാ വുത്താ പരിയായേന. ‘‘കതമാ ച, ഭിക്ഖവേ, ദ്വേ വേദനാ? കായികാ ച ചേതസികാ ച – ഇമാ വുച്ചന്തി, ഭിക്ഖവേ, ദ്വേ വേദനാ. കതമാ ച, ഭിക്ഖവേ, തിസ്സോ വേദനാ? സുഖാ വേദനാ, ദുക്ഖാ വേദനാ, അദുക്ഖമസുഖാ വേദനാ – ഇമാ വുച്ചന്തി, ഭിക്ഖവേ, തിസ്സോ വേദനാ. കതമാ ച, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ച വേദനാ? സുഖിന്ദ്രിയം, ദുക്ഖിന്ദ്രിയം, സോമനസ്സിന്ദ്രിയം, ദോമനസ്സിന്ദ്രിയം, ഉപേക്ഖിന്ദ്രിയം – ഇമാ വുച്ചന്തി, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ച വേദനാ. കതമാ ച, ഭിക്ഖവേ, ഛ വേദനാ? ചക്ഖുസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ…പേ… മനോസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ – ഇമാ വുച്ചന്തി, ഭിക്ഖവേ, ഛ വേദനാ. കതമാ ച, ഭിക്ഖവേ, അട്ഠാരസ വേദനാ? ഛ സോമനസ്സൂപവിചാരാ, ഛ ദോമനസ്സൂപവിചാരാ, ഛ ഉപേക്ഖൂപവിചാരാ – ഇമാ വുച്ചന്തി, ഭിക്ഖവേ, അട്ഠാരസ വേദനാ. കതമാ ച, ഭിക്ഖവേ, ഛത്തിംസ വേദനാ? ഛ ഗേഹസിതാനി [ഗേഹസ്സിതാനി (അട്ഠ.)] സോമനസ്സാനി, ഛ നേക്ഖമ്മസിതാനി [നേക്ഖമ്മസ്സിതാനി (അട്ഠ.)] സോമനസ്സാനി, ഛ ഗേഹസിതാനി ദോമനസ്സാനി, ഛ നേക്ഖമ്മസിതാനി ദോമനസ്സാനി, ഛ ഗേഹസിതാ ഉപേക്ഖാ, ഛ നേക്ഖമ്മസിതാ ഉപേക്ഖാ – ഇമാ വുച്ചന്തി, ഭിക്ഖവേ, ഛത്തിംസ വേദനാ. കതമഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, അട്ഠസതം വേദനാ? അതീതാ ഛത്തിംസ വേദനാ, അനാഗതാ ഛത്തിംസ വേദനാ, പച്ചുപ്പന്നാ ഛത്തിംസ വേദനാ – ഇമാ വുച്ചന്തി, ഭിക്ഖവേ, അട്ഠസതം വേദനാ. അയം, ഭിക്ഖവേ, അട്ഠസതപരിയായോ ധമ്മപരിയായോ’’തി. ദുതിയം.