൧൧. നിരാമിസസുത്തം

൨൭൯. ‘‘അത്ഥി, ഭിക്ഖവേ, സാമിസാ പീതി, അത്ഥി നിരാമിസാ പീതി, അത്ഥി നിരാമിസാ നിരാമിസതരാ പീതി; അത്ഥി സാമിസം സുഖം, അത്ഥി നിരാമിസം സുഖം, അത്ഥി നിരാമിസാ നിരാമിസതരം സുഖം; അത്ഥി സാമിസാ ഉപേക്ഖാ, അത്ഥി നിരാമിസാ ഉപേക്ഖാ, അത്ഥി നിരാമിസാ നിരാമിസതരാ ഉപേക്ഖാ; അത്ഥി സാമിസോ വിമോക്ഖോ, അത്ഥി നിരാമിസോ വിമോക്ഖോ, അത്ഥി നിരാമിസാ നിരാമിസതരോ വിമോക്ഖോ. കതമാ ച, ഭിക്ഖവേ, സാമിസാ പീതി? പഞ്ചിമേ, ഭിക്ഖവേ, കാമഗുണാ. കതമേ പഞ്ച? ചക്ഖുവിഞ്ഞേയ്യാ രൂപാ ഇട്ഠാ കന്താ മനാപാ പിയരൂപാ കാമൂപസംഹിതാ രജനീയാ…പേ… കായവിഞ്ഞേയ്യാ ഫോട്ഠബ്ബാ ഇട്ഠാ കന്താ മനാപാ പിയരൂപാ കാമൂപസംഹിതാ രജനീയാ. ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ച കാമഗുണാ. യാ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഇമേ പഞ്ച കാമഗുണേ പടിച്ച ഉപ്പജ്ജതി പീതി, അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, സാമിസാ പീതി.

‘‘കതമാ ച, ഭിക്ഖവേ, നിരാമിസാ പീതി? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു വിവിച്ചേവ കാമേഹി വിവിച്ച അകുസലേഹി ധമ്മേഹി സവിതക്കം സവിചാരം വിവേകജം പീതിസുഖം പഠമം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി. വിതക്കവിചാരാനം വൂപസമാ അജ്ഝത്തം സമ്പസാദനം ചേതസോ ഏകോദിഭാവം അവിതക്കം അവിചാരം സമാധിജം പീതിസുഖം ദുതിയം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി. അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, നിരാമിസാ പീതി.

‘‘കതമാ ച, ഭിക്ഖവേ, നിരാമിസാ നിരാമിസതരാ പീതി? യാ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഖീണാസവസ്സ ഭിക്ഖുനോ രാഗാ ചിത്തം വിമുത്തം പച്ചവേക്ഖതോ, ദോസാ ചിത്തം വിമുത്തം പച്ചവേക്ഖതോ, മോഹാ ചിത്തം വിമുത്തം പച്ചവേക്ഖതോ ഉപ്പജ്ജതി പീതി, അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, നിരാമിസാ നിരാമിസതരാ പീതി.

‘‘കതമഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, സാമിസം സുഖം? പഞ്ചിമേ, ഭിക്ഖവേ, കാമഗുണാ. കതമേ പഞ്ച? ചക്ഖുവിഞ്ഞേയ്യാ രൂപാ ഇട്ഠാ കന്താ മനാപാ പിയരൂപാ കാമൂപസംഹിതാ രജനീയാ…പേ… കായവിഞ്ഞേയ്യാ ഫോട്ഠബ്ബാ ഇട്ഠാ കന്താ മനാപാ പിയരൂപാ കാമൂപസംഹിതാ രജനീയാ. ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ച കാമഗുണാ. യം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഇമേ പഞ്ച കാമഗുണേ പടിച്ച ഉപ്പജ്ജതി സുഖം സോമനസ്സം, ഇദം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, സാമിസം സുഖം.

‘‘കതമഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, നിരാമിസം സുഖം? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു വിവിച്ചേവ കാമേഹി വിവിച്ച അകുസലേഹി ധമ്മേഹി സവിതക്കം സവിചാരം വിവേകജം പീതിസുഖം പഠമം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി. വിതക്കവിചാരാനം വൂപസമാ അജ്ഝത്തം സമ്പസാദനം ചേതസോ ഏകോദിഭാവം അവിതക്കം അവിചാരം സമാധിജം പീതിസുഖം ദുതിയം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി. പീതിയാ ച വിരാഗാ ഉപേക്ഖകോ ച വിഹരതി സതോ ച സമ്പജാനോ സുഖഞ്ച കായേന പടിസംവേദേതി, യം തം അരിയാ ആചിക്ഖന്തി – ‘ഉപേക്ഖകോ സതിമാ സുഖവിഹാരീ’തി തതിയം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി. ഇദം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, നിരാമിസം സുഖം.

‘‘കതമഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, നിരാമിസാ നിരാമിസതരം സുഖം? യം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഖീണാസവസ്സ ഭിക്ഖുനോ രാഗാ ചിത്തം വിമുത്തം പച്ചവേക്ഖതോ, ദോസാ ചിത്തം വിമുത്തം പച്ചവേക്ഖതോ, മോഹാ ചിത്തം വിമുത്തം പച്ചവേക്ഖതോ ഉപ്പജ്ജതി സുഖം സോമനസ്സം, ഇദം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, നിരാമിസാ നിരാമിസതരം സുഖം.

‘‘കതമാ ച, ഭിക്ഖവേ, സാമിസാ ഉപേക്ഖാ? പഞ്ചിമേ, ഭിക്ഖവേ, കാമഗുണാ. കതമേ പഞ്ച? ചക്ഖുവിഞ്ഞേയ്യാ രൂപാ ഇട്ഠാ കന്താ മനാപാ പിയരൂപാ കാമൂപസംഹിതാ രജനീയാ…പേ… കായവിഞ്ഞേയ്യാ ഫോട്ഠബ്ബാ ഇട്ഠാ കന്താ മനാപാ പിയരൂപാ കാമൂപസംഹിതാ രജനീയാ. ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ച കാമഗുണാ. യാ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഇമേ പഞ്ച കാമഗുണേ പടിച്ച ഉപ്പജ്ജതി ഉപേക്ഖാ, അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, സാമിസാ ഉപേക്ഖാ.

‘‘കതമാ ച, ഭിക്ഖവേ, നിരാമിസാ ഉപേക്ഖാ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു സുഖസ്സ ച പഹാനാ, ദുക്ഖസ്സ ച പഹാനാ, പുബ്ബേവ സോമനസ്സദോമനസ്സാനം അത്ഥങ്ഗമാ, അദുക്ഖമസുഖം ഉപേക്ഖാസതിപാരിസുദ്ധിം ചതുത്ഥം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി. അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, നിരാമിസാ ഉപേക്ഖാ.

‘‘കതമാ ച, ഭിക്ഖവേ, നിരാമിസാ നിരാമിസതരാ ഉപേക്ഖാ? യാ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഖീണാസവസ്സ ഭിക്ഖുനോ രാഗാ ചിത്തം വിമുത്തം പച്ചവേക്ഖതോ, ദോസാ ചിത്തം വിമുത്തം പച്ചവേക്ഖതോ, മോഹാ ചിത്തം വിമുത്തം പച്ചവേക്ഖതോ ഉപ്പജ്ജതി ഉപേക്ഖാ, അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, നിരാമിസാ നിരാമിസതരാ ഉപേക്ഖാ.

‘‘കതമോ ച, ഭിക്ഖവേ, സാമിസോ വിമോക്ഖോ? രൂപപ്പടിസംയുത്തോ വിമോക്ഖോ സാമിസോ വിമോക്ഖോ.

‘‘കതമോ ച, ഭിക്ഖവേ, നിരാമിസോ വിമോക്ഖോ? അരൂപപ്പടിസംയുത്തോ വിമോക്ഖോ നിരാമിസോ വിമോക്ഖോ.

‘‘കതമോ ച, ഭിക്ഖവേ, നിരാമിസാ നിരാമിസതരോ വിമോക്ഖോ? യോ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഖീണാസവസ്സ ഭിക്ഖുനോ രാഗാ ചിത്തം വിമുത്തം പച്ചവേക്ഖതോ, ദോസാ ചിത്തം വിമുത്തം പച്ചവേക്ഖതോ, മോഹാ ചിത്തം വിമുത്തം പച്ചവേക്ഖതോ ഉപ്പജ്ജതി വിമോക്ഖോ, അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, നിരാമിസാ നിരാമിസതരോ വിമോക്ഖോ’’തി. ഏകാദസമം.

അട്ഠസതപരിയായവഗ്ഗോ തതിയോ.

തസ്സുദ്ദാനം –

സീവകഅട്ഠസതം ഭിക്ഖു, പുബ്ബേ ഞാണഞ്ച ഭിക്ഖുനാ;

സമണബ്രാഹ്മണാ തീണി, സുദ്ധികഞ്ച നിരാമിസന്തി.

വേദനാസംയുത്തം സമത്തം.