൧൦. ആനന്ദസുത്തം

൪൧൯. അഥ ഖോ വച്ഛഗോത്തോ പരിബ്ബാജകോ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവതാ സദ്ധിം സമ്മോദി. സമ്മോദനീയം കഥം സാരണീയം വീതിസാരേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ വച്ഛഗോത്തോ പരിബ്ബാജകോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘കിം നു ഖോ, ഭോ ഗോതമ, അത്ഥത്താ’’തി? ഏവം വുത്തേ, ഭഗവാ തുണ്ഹീ അഹോസി. ‘‘കിം പന, ഭോ ഗോതമ, നത്ഥത്താ’’തി? ദുതിയമ്പി ഖോ ഭഗവാ തുണ്ഹീ അഹോസി. അഥ ഖോ വച്ഛഗോത്തോ പരിബ്ബാജകോ ഉട്ഠായാസനാ പക്കാമി.

അഥ ഖോ ആയസ്മാ ആനന്ദോ അചിരപക്കന്തേ വച്ഛഗോത്തേ പരിബ്ബാജകേ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘കിം നു ഖോ, ഭന്തേ, ഭഗവാ വച്ഛഗോത്തസ്സ പരിബ്ബാജകസ്സ പഞ്ഹം പുട്ഠോ ന ബ്യാകാസീ’’തി? ‘‘അഹഞ്ചാനന്ദ, വച്ഛഗോത്തസ്സ പരിബ്ബാജകസ്സ ‘അത്ഥത്താ’തി പുട്ഠോ സമാനോ ‘അത്ഥത്താ’തി ബ്യാകരേയ്യം, യേ തേ, ആനന്ദ, സമണബ്രാഹ്മണാ സസ്സതവാദാ തേസമേതം സദ്ധിം [തേസമേതം ലദ്ധി (സീ.)] അഭവിസ്സ. അഹഞ്ചാനന്ദ, വച്ഛഗോത്തസ്സ പരിബ്ബാജകസ്സ ‘നത്ഥത്താ’തി പുട്ഠോ സമാനോ ‘നത്ഥത്താ’തി ബ്യാകരേയ്യം, യേ തേ, ആനന്ദ, സമണബ്രാഹ്മണാ ഉച്ഛേദവാദാ തേസമേതം സദ്ധിം അഭവിസ്സ. അഹഞ്ചാനന്ദ, വച്ഛഗോത്തസ്സ പരിബ്ബാജകസ്സ ‘അത്ഥത്താ’തി പുട്ഠോ സമാനോ ‘അത്ഥത്താ’തി ബ്യാകരേയ്യം, അപി നു മേ തം, ആനന്ദ, അനുലോമം അഭവിസ്സ ഞാണസ്സ ഉപ്പാദായ – ‘സബ്ബേ ധമ്മാ അനത്താ’’’തി? ‘‘നോ ഹേതം, ഭന്തേ’’. ‘‘അഹഞ്ചാനന്ദ, വച്ഛഗോത്തസ്സ പരിബ്ബാജകസ്സ ‘നത്ഥത്താ’തി പുട്ഠോ സമാനോ ‘നത്ഥത്താ’തി ബ്യാകരേയ്യം, സമ്മൂള്ഹസ്സ, ആനന്ദ, വച്ഛഗോത്തസ്സ പരിബ്ബാജകസ്സ ഭിയ്യോ സമ്മോഹായ അഭവിസ്സ – ‘അഹുവാ മേ നൂന പുബ്ബേ അത്താ, സോ ഏതരഹി നത്ഥീ’’’തി. ദസമം.