൭. അദ്ധഭൂതസുത്തം

൨൯. ഏവം മേ സുതം – ഏകം സമയം ഭഗവാ രാജഗഹേ വിഹരതി വേളുവനേ കലന്ദകനിവാപേ. തത്ര ഖോ ഭഗവാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘സബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, അദ്ധഭൂതം [അന്ധഭൂതം (സീ. സ്യാ. കം.)]. കിഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, സബ്ബം അദ്ധഭൂതം? ചക്ഖു, ഭിക്ഖവേ, അദ്ധഭൂതം, രൂപാ അദ്ധഭൂതാ, ചക്ഖുവിഞ്ഞാണം അദ്ധഭൂതം, ചക്ഖുസമ്ഫസ്സോ അദ്ധഭൂതോ, യമ്പിദം ചക്ഖുസമ്ഫസ്സപച്ചയാ ഉപ്പജ്ജതി വേദയിതം സുഖം വാ ദുക്ഖം വാ അദുക്ഖമസുഖം വാ തമ്പി അദ്ധഭൂതം. കേന അദ്ധഭൂതം? ‘ജാതിയാ ജരായ മരണേന സോകേഹി പരിദേവേഹി ദുക്ഖേഹി ദോമനസ്സേഹി ഉപായാസേഹി അദ്ധഭൂത’ന്തി വദാമി…പേ… ജിവ്ഹാ അദ്ധഭൂതാ, രസാ അദ്ധഭൂതാ, ജിവ്ഹാവിഞ്ഞാണം അദ്ധഭൂതം, ജിവ്ഹാസമ്ഫസ്സോ അദ്ധഭൂതോ, യമ്പിദം ജിവ്ഹാസമ്ഫസ്സപച്ചയാ ഉപ്പജ്ജതി വേദയിതം സുഖം വാ ദുക്ഖം വാ അദുക്ഖമസുഖം വാ തമ്പി അദ്ധഭൂതം. കേന അദ്ധഭൂതം? ‘ജാതിയാ ജരായ മരണേന സോകേഹി പരിദേവേഹി ദുക്ഖേഹി ദോമനസ്സേഹി ഉപായാസേഹി അദ്ധഭൂത’ന്തി വദാമി. കായോ അദ്ധഭൂതോ…പേ… മനോ അദ്ധഭൂതോ, ധമ്മാ അദ്ധഭൂതാ, മനോവിഞ്ഞാണം അദ്ധഭൂതം, മനോസമ്ഫസ്സോ അദ്ധഭൂതോ, യമ്പിദം മനോസമ്ഫസ്സപച്ചയാ ഉപ്പജ്ജതി വേദയിതം സുഖം വാ ദുക്ഖം വാ അദുക്ഖമസുഖം വാ തമ്പി അദ്ധഭൂതം. കേന അദ്ധഭൂതം? ‘ജാതിയാ ജരായ മരണേന സോകേഹി പരിദേവേഹി ദുക്ഖേഹി ദോമനസ്സേഹി ഉപായാസേഹി അദ്ധഭൂത’ന്തി വദാമി. ഏവം പസ്സം, ഭിക്ഖവേ, സുതവാ അരിയസാവകോ ചക്ഖുസ്മിമ്പി നിബ്ബിന്ദതി, രൂപേസുപി നിബ്ബിന്ദതി, ചക്ഖുവിഞ്ഞാണേപി നിബ്ബിന്ദതി, ചക്ഖുസമ്ഫസ്സേപി നിബ്ബിന്ദതി…പേ… യമ്പിദം മനോസമ്ഫസ്സപച്ചയാ ഉപ്പജ്ജതി വേദയിതം സുഖം വാ ദുക്ഖം വാ അദുക്ഖമസുഖം വാ തസ്മിമ്പി നിബ്ബിന്ദതി. നിബ്ബിന്ദം വിരജ്ജതി, വിരാഗാ വിമുച്ചതി, വിമുത്തസ്മിം ‘വിമുത്ത’മിതി ഞാണം ഹോതി, ‘ഖീണാ ജാതി വുസിതം ബ്രഹ്മചരിയം, കതം കരണീയം, നാപരം ഇത്ഥത്തായാ’തി പജാനാതീ’’തി. സത്തമം.