൧൧. യവകലാപിസുത്തം

൨൪൮. ‘‘സേയ്യഥാപി, ഭിക്ഖവേ, യവകലാപീ ചാതുമഹാപഥേ നിക്ഖിത്താ അസ്സ. അഥ ഛ പുരിസാ ആഗച്ഛേയ്യും ബ്യാഭങ്ഗിഹത്ഥാ. തേ യവകലാപിം ഛഹി ബ്യാഭങ്ഗീഹി ഹനേയ്യും. ഏവഞ്ഹി സാ, ഭിക്ഖവേ, യവകലാപീ സുഹതാ അസ്സ ഛഹി ബ്യാഭങ്ഗീഹി ഹഞ്ഞമാനാ. അഥ സത്തമോ പുരിസോ ആഗച്ഛേയ്യ ബ്യാഭങ്ഗിഹത്ഥോ. സോ തം യവകലാപിം സത്തമായ ബ്യാഭങ്ഗിയാ ഹനേയ്യ. ഏവഞ്ഹി സാ ഭിക്ഖവേ, യവകലാപീ സുഹതതരാ അസ്സ, സത്തമായ ബ്യാഭങ്ഗിയാ ഹഞ്ഞമാനാ. ഏവമേവ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അസ്സുതവാ പുഥുജ്ജനോ ചക്ഖുസ്മിം ഹഞ്ഞതി മനാപാമനാപേഹി രൂപേഹി…പേ… ജിവ്ഹായ ഹഞ്ഞതി മനാപാമനാപേഹി രസേഹി…പേ… മനസ്മിം ഹഞ്ഞതി മനാപാമനാപേഹി ധമ്മേഹി. സചേ സോ, ഭിക്ഖവേ, അസ്സുതവാ പുഥുജ്ജനോ ആയതിം പുനബ്ഭവായ ചേതേതി, ഏവഞ്ഹി സോ, ഭിക്ഖവേ, മോഘപുരിസോ സുഹതതരോ ഹോതി, സേയ്യഥാപി സാ യവകലാപീ സത്തമായ ബ്യാഭങ്ഗിയാ ഹഞ്ഞമാനാ.

‘‘ഭൂതപുബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, ദേവാസുരസങ്ഗാമോ സമുപബ്യൂള്ഹോ [സമുപബ്ബൂള്ഹോ (സീ. പീ.)] അഹോസി. അഥ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, വേപചിത്തി അസുരിന്ദോ അസുരേ ആമന്തേസി – ‘സചേ, മാരിസാ, ദേവാസുരസങ്ഗാമേ സമുപബ്യൂള്ഹേ അസുരാ ജിനേയ്യും ദേവാ പരാജിനേയ്യും, യേന നം സക്കം ദേവാനമിന്ദം കണ്ഠപഞ്ചമേഹി ബന്ധനേഹി ബന്ധിത്വാ മമ സന്തികേ ആനേയ്യാഥ അസുരപുര’ന്തി. സക്കോപി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ദേവാനമിന്ദോ ദേവേ താവതിംസേ ആമന്തേസി – ‘സചേ, മാരിസാ, ദേവാസുരസങ്ഗാമേ സമുപബ്യൂള്ഹേ ദേവാ ജിനേയ്യും അസുരാ പരാജിനേയ്യും, യേന നം വേപചിത്തിം അസുരിന്ദം കണ്ഠപഞ്ചമേഹി ബന്ധനേഹി ബന്ധിത്വാ മമ സന്തികേ ആനേയ്യാഥ സുധമ്മം ദേവസഭ’ന്തി. തസ്മിം ഖോ പന, ഭിക്ഖവേ, സങ്ഗാമേ ദേവാ ജിനിംസു, അസുരാ പരാജിനിംസു. അഥ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ദേവാ താവതിംസാ വേപചിത്തിം അസുരിന്ദം കണ്ഠപഞ്ചമേഹി ബന്ധനേഹി ബന്ധിത്വാ സക്കസ്സ ദേവാനമിന്ദസ്സ സന്തികേ ആനേസും സുധമ്മം ദേവസഭം. തത്ര സുദം, ഭിക്ഖവേ, വേപചിത്തി അസുരിന്ദോ കണ്ഠപഞ്ചമേഹി ബന്ധനേഹി ബദ്ധോ [ബന്ധോ (സീ. സ്യാ. കം. ക.)] ഹോതി. യദാ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, വേപചിത്തിസ്സ അസുരിന്ദസ്സ ഏവം ഹോതി – ‘ധമ്മികാ ഖോ ദേവാ, അധമ്മികാ അസുരാ, ഇധേവ ദാനാഹം ദേവപുരം ഗച്ഛാമീ’തി. അഥ കണ്ഠപഞ്ചമേഹി ബന്ധനേഹി മുത്തം അത്താനം സമനുപസ്സതി, ദിബ്ബേഹി ച പഞ്ചഹി കാമഗുണേഹി സമപ്പിതോ സമങ്ഗീഭൂതോ പരിചാരേതി. യദാ ച ഖോ, ഭിക്ഖവേ, വേപചിത്തിസ്സ അസുരിന്ദസ്സ ഏവം ഹോതി – ‘ധമ്മികാ ഖോ അസുരാ, അധമ്മികാ ദേവാ, തത്ഥേവ ദാനാഹം അസുരപുരം ഗമിസ്സാമീ’തി, അഥ കണ്ഠപഞ്ചമേഹി ബന്ധനേഹി ബദ്ധം അത്താനം സമനുപസ്സതി. ദിബ്ബേഹി ച പഞ്ചഹി കാമഗുണേഹി പരിഹായതി. ഏവം സുഖുമം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, വേപചിത്തിബന്ധനം. തതോ സുഖുമതരം മാരബന്ധനം. മഞ്ഞമാനോ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ബദ്ധോ മാരസ്സ, അമഞ്ഞമാനോ മുത്തോ പാപിമതോ.

‘‘‘അസ്മീ’തി, ഭിക്ഖവേ, മഞ്ഞിതമേതം, ‘അയമഹമസ്മീ’തി മഞ്ഞിതമേതം, ‘ഭവിസ്സ’ന്തി മഞ്ഞിതമേതം, ‘ന ഭവിസ്സ’ന്തി മഞ്ഞിതമേതം, ‘രൂപീ ഭവിസ്സ’ന്തി മഞ്ഞിതമേതം, ‘അരൂപീ ഭവിസ്സ’ന്തി മഞ്ഞിതമേതം, ‘സഞ്ഞീ ഭവിസ്സ’ന്തി മഞ്ഞിതമേതം, ‘അസഞ്ഞീ ഭവിസ്സ’ന്തി മഞ്ഞിതമേതം, ‘നേവസഞ്ഞീനാസഞ്ഞീ ഭവിസ്സ’ന്തി മഞ്ഞിതമേതം. മഞ്ഞിതം, ഭിക്ഖവേ, രോഗോ, മഞ്ഞിതം ഗണ്ഡോ, മഞ്ഞിതം സല്ലം. തസ്മാതിഹ, ഭിക്ഖവേ, ‘അമഞ്ഞമാനേന [അമഞ്ഞിതമാനേന (പീ. ക.)] ചേതസാ വിഹരിസ്സാമാ’തി – ഏവഞ്ഹി വോ, ഭിക്ഖവേ, സിക്ഖിതബ്ബം.

‘‘‘അസ്മീ’തി, ഭിക്ഖവേ, ഇഞ്ജിതമേതം, ‘അയമഹമസ്മീ’തി ഇഞ്ജിതമേതം, ‘ഭവിസ്സ’ന്തി ഇഞ്ജിതമേതം, ‘ന ഭവിസ്സ’ന്തി ഇഞ്ജിതമേതം, ‘രൂപീ ഭവിസ്സ’ന്തി ഇഞ്ജിതമേതം, ‘അരൂപീ ഭവിസ്സ’ന്തി ഇഞ്ജിതമേതം, ‘സഞ്ഞീ ഭവിസ്സ’ന്തി ഇഞ്ജിതമേതം, ‘അസഞ്ഞീ ഭവിസ്സ’ന്തി ഇഞ്ജിതമേതം, ‘നേവസഞ്ഞീനാസഞ്ഞീ ഭവിസ്സ’ന്തി ഇഞ്ജിതമേതം. ഇഞ്ജിതം, ഭിക്ഖവേ, രോഗോ, ഇഞ്ജിതം ഗണ്ഡോ, ഇഞ്ജിതം സല്ലം. തസ്മാതിഹ, ഭിക്ഖവേ, ‘അനിഞ്ജമാനേന [അനിഞ്ജിയമാനേന (സ്യാ. കം. ക.)] ചേതസാ വിഹരിസ്സാമാ’തി – ഏവഞ്ഹി വോ, ഭിക്ഖവേ, സിക്ഖിതബ്ബം.

‘‘‘അസ്മീ’തി, ഭിക്ഖവേ, ഫന്ദിതമേതം, ‘അയമഹമസ്മീ’തി ഫന്ദിതമേതം, ‘ഭവിസ്സ’ന്തി…പേ… ‘ന ഭവിസ്സ’ന്തി… ‘രൂപീ ഭവിസ്സ’ന്തി… ‘അരൂപീ ഭവിസ്സ’ന്തി… ‘സഞ്ഞീ ഭവിസ്സ’ന്തി… ‘അസഞ്ഞീ ഭവിസ്സ’ന്തി… ‘നേവസഞ്ഞീനാസഞ്ഞീ ഭവിസ്സ’ന്തി ഫന്ദിതമേതം. ഫന്ദിതം, ഭിക്ഖവേ, രോഗോ, ഫന്ദിതം ഗണ്ഡോ, ഫന്ദിതം സല്ലം. തസ്മാതിഹ, ഭിക്ഖവേ, ‘അഫന്ദമാനേന [അഫന്ദിയമാനേന (സ്യാ. കം. ക.)] ചേതസാ വിഹരിസ്സാമാ’തി – ഏവഞ്ഹി വോ, ഭിക്ഖവേ, സിക്ഖിതബ്ബം.

‘‘‘അസ്മീ’തി, ഭിക്ഖവേ, പപഞ്ചിതമേതം, ‘അയമഹമസ്മീ’തി പപഞ്ചിതമേതം, ‘ഭവിസ്സ’ന്തി…പേ… ‘ന ഭവിസ്സ’ന്തി… ‘രൂപീ ഭവിസ്സ’ന്തി… ‘അരൂപീ ഭവിസ്സ’ന്തി… ‘സഞ്ഞീ ഭവിസ്സ’ന്തി… ‘അസഞ്ഞീ ഭവിസ്സ’ന്തി… ‘നേവസഞ്ഞീനാസഞ്ഞീ ഭവിസ്സ’ന്തി പപഞ്ചിതമേതം. പപഞ്ചിതം, ഭിക്ഖവേ, രോഗോ, പപഞ്ചിതം ഗണ്ഡോ, പപഞ്ചിതം സല്ലം. തസ്മാതിഹ, ഭിക്ഖവേ, ‘നിപ്പപഞ്ചേന ചേതസാ വിഹരിസ്സാമാ’തി – ഏവഞ്ഹി വോ, ഭിക്ഖവേ, സിക്ഖിതബ്ബം.

‘‘‘അസ്മീ’തി, ഭിക്ഖവേ, മാനഗതമേതം, ‘അയമഹമസ്മീ’തി മാനഗതമേതം, ‘ഭവിസ്സ’ന്തി മാനഗതമേതം, ‘ന ഭവിസ്സ’ന്തി മാനഗതമേതം, ‘രൂപീ ഭവിസ്സ’ന്തി മാനഗതമേതം, ‘അരൂപീ ഭവിസ്സ’ന്തി മാനഗതമേതം, ‘സഞ്ഞീ ഭവിസ്സ’ന്തി മാനഗതമേതം, ‘അസഞ്ഞീ ഭവിസ്സ’ന്തി മാനഗതമേതം, ‘നേവസഞ്ഞീനാസഞ്ഞീ ഭവിസ്സ’ന്തി മാനഗതമേതം. മാനഗതം, ഭിക്ഖവേ, രോഗോ, മാനഗതം ഗണ്ഡോ, മാനഗതം സല്ലം. തസ്മാതിഹ, ഭിക്ഖവേ, ‘നിഹതമാനേന ചേതസാ വിഹരിസ്സാമാ’തി – ഏവഞ്ഹി വോ, ഭിക്ഖവേ, സിക്ഖിതബ്ബ’’ന്തി. ഏകാദസമം.

ആസീവിസവഗ്ഗോ ഏകൂനവീസതിമോ.

തസ്സുദ്ദാനം –

ആസീവിസോ രഥോ കുമ്മോ, ദ്വേ ദാരുക്ഖന്ധാ അവസ്സുതോ;

ദുക്ഖധമ്മാ കിംസുകാ വീണാ, ഛപ്പാണാ യവകലാപീതി.

സളായതനവഗ്ഗേ ചതുത്ഥപണ്ണാസകോ സമത്തോ.

തസ്സ വഗ്ഗുദ്ദാനം –

നന്ദിക്ഖയോ സട്ഠിനയോ, സമുദ്ദോ ഉരഗേന ച;

ചതുപണ്ണാസകാ ഏതേ, നിപാതേസു പകാസിതാതി.

സളായതനസംയുത്തം സമത്തം.