൫. ആനന്ദസുത്തം

൩൭. സാവത്ഥിനിദാനം. അഥ ഖോ ആയസ്മാ ആനന്ദോ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവതാ സദ്ധിം സമ്മോദി. സമ്മോദനീയം കഥം സാരണീയം വീതിസാരേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നം ഖോ ആയസ്മന്തം ആനന്ദം ഭഗവാ ഏതദവോച –

‘‘സചേ തം, ആനന്ദ, ഏവം പുച്ഛേയ്യും – ‘കതമേസം, ആവുസോ ആനന്ദ, ധമ്മാനം ഉപ്പാദോ പഞ്ഞായതി, വയോ പഞ്ഞായതി, ഠിതസ്സ [ഠിതാനം (സ്യാ. കം. പീ. ക.)] അഞ്ഞഥത്തം പഞ്ഞായതീ’തി? ഏവം പുട്ഠോ ത്വം, ആനന്ദ, കിന്തി ബ്യാകരേയ്യാസീ’’തി? ‘‘സചേ മം, ഭന്തേ, ഏവം പുച്ഛേയ്യും – ‘കതമേസം, ആവുസോ ആനന്ദ, ധമ്മാനം ഉപ്പാദോ പഞ്ഞായതി, വയോ പഞ്ഞായതി, ഠിതസ്സ അഞ്ഞഥത്തം പഞ്ഞായതീ’തി? ഏവം പുട്ഠോഹം, ഭന്തേ, ഏവം ബ്യാകരേയ്യം – ‘രൂപസ്സ ഖോ, ആവുസോ, ഉപ്പാദോ പഞ്ഞായതി, വയോ പഞ്ഞായതി, ഠിതസ്സ അഞ്ഞഥത്തം പഞ്ഞായതി. വേദനായ… സഞ്ഞായ… സങ്ഖാരാനം… വിഞ്ഞാണസ്സ ഉപ്പാദോ പഞ്ഞായതി, വയോ പഞ്ഞായതി, ഠിതസ്സ അഞ്ഞഥത്തം പഞ്ഞായതി. ഇമേസം ഖോ, ആവുസോ, ധമ്മാനം ഉപ്പാദോ പഞ്ഞായതി, വയോ പഞ്ഞായതി, ഠിതസ്സ അഞ്ഞഥത്തം പഞ്ഞായതീ’തി. ഏവം പുട്ഠോഹം, ഭന്തേ, ഏവം ബ്യാകരേയ്യ’’ന്തി.

‘‘സാധു സാധു, ആനന്ദ! രൂപസ്സ ഖോ, ആനന്ദ, ഉപ്പാദോ പഞ്ഞായതി, വയോ പഞ്ഞായതി, ഠിതസ്സ അഞ്ഞഥത്തം പഞ്ഞായതി. വേദനായ… സഞ്ഞായ… സങ്ഖാരാനം… വിഞ്ഞാണസ്സ ഉപ്പാദോ പഞ്ഞായതി, വയോ പഞ്ഞായതി, ഠിതസ്സ അഞ്ഞഥത്തം പഞ്ഞായതി. ഇമേസം ഖോ, ആനന്ദ, ധമ്മാനം ഉപ്പാദോ പഞ്ഞായതി, വയോ പഞ്ഞായതി, ഠിതസ്സ അഞ്ഞഥത്തം പഞ്ഞായതീതി. ഏവം പുട്ഠോ ത്വം, ആനന്ദ, ഏവം ബ്യാകരേയ്യാസീ’’തി. പഞ്ചമം.