൧൦. തതിയകോട്ഠികസുത്തം

൧൩൫. തഞ്ഞേവ നിദാനം. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ ആയസ്മാ സാരിപുത്തോ ആയസ്മന്തം മഹാകോട്ഠികം ഏതദവോച – ‘‘‘അവിജ്ജാ, അവിജ്ജാ’തി, ആവുസോ കോട്ഠിക, വുച്ചതി. കതമാ നു ഖോ, ആവുസോ, അവിജ്ജാ, കിത്താവതാ ച അവിജ്ജാഗതോ ഹോതീ’’തി?

‘‘ഇധാവുസോ, അസ്സുതവാ പുഥുജ്ജനോ രൂപം നപ്പജാനാതി, രൂപസമുദയം നപ്പജാനാതി, രൂപനിരോധം നപ്പജാനാതി, രൂപനിരോധഗാമിനിം പടിപദം നപ്പജാനാതി. വേദനം നപ്പജാനാതി…പേ… സഞ്ഞം… സങ്ഖാരേ… വിഞ്ഞാണം നപ്പജാനാതി, വിഞ്ഞാണസമുദയം നപ്പജാനാതി, വിഞ്ഞാണനിരോധം നപ്പജാനാതി, വിഞ്ഞാണനിരോധഗാമിനിം പടിപദം നപ്പജാനാതി. അയം വുച്ചതാവുസോ, അവിജ്ജാ; ഏത്താവതാ ച അവിജ്ജാഗതോ ഹോതീ’’തി.

ഏവം വുത്തേ, ആയസ്മാ സാരിപുത്തോ ആയസ്മന്തം മഹാകോട്ഠികം ഏതദവോച – ‘‘‘വിജ്ജാ, വിജ്ജാ’തി, ആവുസോ കോട്ഠിക, വുച്ചതി. കതമാ നു ഖോ, ആവുസോ, വിജ്ജാ, കിത്താവതാ ച വിജ്ജാഗതോ ഹോതീ’’തി? ‘‘ഇധാവുസോ, സുതവാ അരിയസാവകോ രൂപം പജാനാതി, രൂപസമുദയം പജാനാതി, രൂപനിരോധം പജാനാതി, രൂപനിരോധഗാമിനിം പടിപദം പജാനാതി. വേദനം… സഞ്ഞം… സങ്ഖാരേ… വിഞ്ഞാണം പജാനാതി, വിഞ്ഞാണസമുദയം പജാനാതി, വിഞ്ഞാണനിരോധം പജാനാതി, വിഞ്ഞാണനിരോധഗാമിനിം പടിപദം പജാനാതി. അയം വുച്ചതാവുസോ, വിജ്ജാ; ഏത്താവതാ ച വിജ്ജാഗതോ ഹോതീ’’തി. ദസമം.

അവിജ്ജാവഗ്ഗോ തേരസമോ.

തസ്സുദ്ദാനം –

സമുദയധമ്മേ തീണി, അസ്സാദോ അപരേ ദുവേ;

സമുദയേ ച ദ്വേ വുത്താ, കോട്ഠികേ അപരേ തയോതി.