൪. ഗോമയപിണ്ഡസുത്തം

൯൬. സാവത്ഥിനിദാനം. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ സോ ഭിക്ഖു ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘അത്ഥി നു ഖോ, ഭന്തേ, കിഞ്ചി രൂപം യം രൂപം നിച്ചം ധുവം സസ്സതം അവിപരിണാമധമ്മം സസ്സതിസമം തഥേവ ഠസ്സതി? അത്ഥി നു ഖോ, ഭന്തേ, കാചി വേദനാ യാ വേദനാ നിച്ചാ ധുവാ സസ്സതാ അവിപരിണാമധമ്മാ സസ്സതിസമം തഥേവ ഠസ്സതി? അത്ഥി നു ഖോ, ഭന്തേ, കാചി സഞ്ഞാ യാ സഞ്ഞാ…പേ… അത്ഥി നു ഖോ, ഭന്തേ, കേചി സങ്ഖാരാ യേ സങ്ഖാരാ നിച്ചാ ധുവാ സസ്സതാ അവിപരിണാമധമ്മാ സസ്സതിസമം തഥേവ ഠസ്സന്തി? അത്ഥി നു ഖോ, ഭന്തേ, കിഞ്ചി വിഞ്ഞാണം, യം വിഞ്ഞാണം നിച്ചം ധുവം സസ്സതം അവിപരിണാമധമ്മം സസ്സതിസമം തഥേവ ഠസ്സതീ’’തി? ‘‘നത്ഥി ഖോ, ഭിക്ഖു, കിഞ്ചി രൂപം, യം രൂപം നിച്ചം ധുവം സസ്സതം അവിപരിണാമധമ്മം സസ്സതിസമം തഥേവ ഠസ്സതി. നത്ഥി ഖോ, ഭിക്ഖു, കാചി വേദനാ… കാചി സഞ്ഞാ… കേചി സങ്ഖാരാ… കിഞ്ചി വിഞ്ഞാണം, യം വിഞ്ഞാണം നിച്ചം ധുവം സസ്സതം അവിപരിണാമധമ്മം സസ്സതിസമം തഥേവ ഠസ്സതീ’’തി.

അഥ ഖോ ഭഗവാ പരിത്തം ഗോമയപിണ്ഡം പാണിനാ ഗഹേത്വാ തം ഭിക്ഖും ഏതദവോച – ‘‘ഏത്തകോപി ഖോ, ഭിക്ഖു, അത്തഭാവപടിലാഭോ നത്ഥി നിച്ചോ ധുവോ സസ്സതോ അവിപരിണാമധമ്മോ സസ്സതിസമം തഥേവ ഠസ്സതി. ഏത്തകോ ചേപി, ഭിക്ഖു, അത്തഭാവപടിലാഭോ അഭവിസ്സ നിച്ചോ ധുവോ സസ്സതോ അവിപരിണാമധമ്മോ, നയിദം ബ്രഹ്മചരിയവാസോ പഞ്ഞായേഥ സമ്മാ ദുക്ഖക്ഖയായ. യസ്മാ ച ഖോ, ഭിക്ഖു, ഏത്തകോപി അത്തഭാവപടിലാഭോ നത്ഥി നിച്ചോ ധുവോ സസ്സതോ അവിപരിണാമധമ്മോ, തസ്മാ ബ്രഹ്മചരിയവാസോ പഞ്ഞായതി സമ്മാ ദുക്ഖക്ഖയായ.

‘‘ഭൂതപുബ്ബാഹം, ഭിക്ഖു, രാജാ അഹോസിം ഖത്തിയോ മുദ്ധാവസിത്തോ. തസ്സ മയ്ഹം, ഭിക്ഖു, രഞ്ഞോ സതോ ഖത്തിയസ്സ മുദ്ധാവസിത്തസ്സ ചതുരാസീതിനഗരസഹസ്സാനി അഹേസും കുസാവതീ രാജധാനിപ്പമുഖാനി. തസ്സ മയ്ഹം, ഭിക്ഖു, രഞ്ഞോ സതോ ഖത്തിയസ്സ മുദ്ധാവസിത്തസ്സ ചതുരാസീതിപാസാദസഹസ്സാനി അഹേസും ധമ്മപാസാദപ്പമുഖാനി. തസ്സ മയ്ഹം, ഭിക്ഖു, രഞ്ഞോ സതോ ഖത്തിയസ്സ മുദ്ധാവസിത്തസ്സ ചതുരാസീതികൂടാഗാരസഹസ്സാനി അഹേസും മഹാബ്യൂഹകൂടാഗാരപ്പമുഖാനി [മഹാവിയൂഹകൂടാഗാരപ്പമുഖാനി (ദീ. നി. ൨.൨൬൩)]. തസ്സ മയ്ഹം, ഭിക്ഖു, രഞ്ഞോ സതോ ഖത്തിയസ്സ മുദ്ധാവസിത്തസ്സ ചതുരാസീതിപല്ലങ്കസഹസ്സാനി അഹേസും ദന്തമയാനി സാരമയാനി സോവണ്ണമയാനി ഗോണകത്ഥതാനി പടികത്ഥതാനി പടലികത്ഥതാനി കദലിമിഗപവരപച്ചത്ഥരണാനി [കാദലിമിഗപവരപച്ചത്ഥരണാനി (സീ.)] സഉത്തരച്ഛദാനി ഉഭതോലോഹിതകൂപധാനാനി. തസ്സ മയ്ഹം, ഭിക്ഖു, രഞ്ഞോ സതോ ഖത്തിയസ്സ മുദ്ധാവസിത്തസ്സ ചതുരാസീതിനാഗസഹസ്സാനി അഹേസും സോവണ്ണാലങ്കാരാനി സോവണ്ണദ്ധജാനി ഹേമജാലപടിച്ഛന്നാനി ഉപോസഥനാഗരാജപ്പമുഖാനി. തസ്സ മയ്ഹം, ഭിക്ഖു, രഞ്ഞോ സതോ ഖത്തിയസ്സ മുദ്ധാവസിത്തസ്സ ചതുരാസീതിഅസ്സസഹസ്സാനി അഹേസും സോവണ്ണാലങ്കാരാനി സോവണ്ണദ്ധജാനി ഹേമജാലപടിച്ഛന്നാനി വലാഹകഅസ്സരാജപ്പമുഖാനി. തസ്സ മയ്ഹം, ഭിക്ഖു, രഞ്ഞോ സതോ ഖത്തിയസ്സ മുദ്ധാവസിത്തസ്സ ചതുരാസീതിരഥസഹസ്സാനി അഹേസും സോവണ്ണാലങ്കാരാനി സോവണ്ണദ്ധജാനി ഹേമജാലപടിച്ഛന്നാനി വേജയന്തരഥപ്പമുഖാനി. തസ്സ മയ്ഹം, ഭിക്ഖു, രഞ്ഞോ സതോ ഖത്തിയസ്സ മുദ്ധാവസിത്തസ്സ ചതുരാസീതിമണിസഹസ്സാനി അഹേസും മണിരതനപ്പമുഖാനി. തസ്സ മയ്ഹം, ഭിക്ഖു…പേ… ചതുരാസീതിഇത്ഥിസഹസ്സാനി അഹേസും സുഭദ്ദാദേവിപ്പമുഖാനി. തസ്സ മയ്ഹം, ഭിക്ഖു…പേ… ചതുരാസീതിഖത്തിയസഹസ്സാനി അഹേസും അനുയന്താനി പരിണായകരതനപ്പമുഖാനി. തസ്സ മയ്ഹം, ഭിക്ഖു…പേ… ചതുരാസീതിധേനുസഹസ്സാനി അഹേസും ദുകൂലസന്ദനാനി കംസൂപധാരണാനി. തസ്സ മയ്ഹം, ഭിക്ഖു…പേ… ചതുരാസീതിവത്ഥകോടിസഹസ്സാനി അഹേസും ഖോമസുഖുമാനി കോസേയ്യസുഖുമാനി കമ്ബലസുഖുമാനി കപ്പാസികസുഖുമാനി. തസ്സ മയ്ഹം, ഭിക്ഖു…പേ… ചതുരാസീതിഥാലിപാകസഹസ്സാനി അഹേസും; സായം പാതം ഭത്താഭിഹാരോ അഭിഹരിയിത്ഥ.

‘‘തേസം ഖോ പന, ഭിക്ഖു, ചതുരാസീതിയാ നഗരസഹസ്സാനം ഏകഞ്ഞേവ തം നഗരം ഹോതി യമഹം തേന സമയേന അജ്ഝാവസാമി – കുസാവതീ രാജധാനീ. തേസം ഖോ പന, ഭിക്ഖു, ചതുരാസീതിയാ പാസാദസഹസ്സാനം ഏകോയേവ സോ പാസാദോ ഹോതി യമഹം തേന സമയേന അജ്ഝാവസാമി – ധമ്മോ പാസാദോ. തേസം ഖോ പന, ഭിക്ഖു, ചതുരാസീതിയാ കൂടാഗാരസഹസ്സാനം ഏകഞ്ഞേവ തം കൂടാഗാരം ഹോതി യമഹം തേന സമയേന അജ്ഝാവസാമി – മഹാബ്യൂഹം കൂടാഗാരം. തേസം ഖോ പന, ഭിക്ഖു, ചതുരാസീതിയാ പല്ലങ്കസഹസ്സാനം ഏകോയേവ സോ പല്ലങ്കോ ഹോതി യമഹം തേന സമയേന പരിഭുഞ്ജാമി – ദന്തമയോ വാ സാരമയോ വാ സോവണ്ണമയോ വാ രൂപിയമയോ വാ. തേസം ഖോ പന, ഭിക്ഖു, ചതുരാസീതിയാ നാഗസഹസ്സാനം ഏകോയേവ സോ നാഗോ ഹോതി യമഹം തേന സമയേന അഭിരുഹാമി – ഉപോസഥോ നാഗരാജാ. തേസം ഖോ പന, ഭിക്ഖു, ചതുരാസീതിയാ അസ്സസഹസ്സാനം ഏകോയേവ സോ അസ്സോ ഹോതി യമഹം തേന സമയേന അഭിരുഹാമി – വലാഹകോ അസ്സരാജാ. തേസം ഖോ പന, ഭിക്ഖു, ചതുരാസീതിയാ രഥസഹസ്സാനം ഏകോയേവ സോ രഥോ ഹോതി യമഹം തേന സമയേന അഭിരുഹാമി – വേജയന്തോ രഥോ. തേസം ഖോ പന, ഭിക്ഖു, ചതുരാസീതിയാ ഇത്ഥിസഹസ്സാനം ഏകായേവ സാ ഇത്ഥീ ഹോതി യാ മം തേന സമയേന പച്ചുപട്ഠാതി – ഖത്തിയാനീ വാ വേലാമികാ വാ. തേസം ഖോ പന, ഭിക്ഖു, ചതുരാസീതിയാ വത്ഥകോടിസഹസ്സാനം ഏകഞ്ഞേവ തം വത്ഥയുഗം ഹോതി യമഹം തേന സമയേന പരിദഹാമി – ഖോമസുഖുമം വാ കോസേയ്യസുഖുമം വാ കമ്ബലസുഖുമം വാ കപ്പാസികസുഖുമം വാ. തേസം ഖോ പന, ഭിക്ഖു, ചതുരാസീതിയാ ഥാലിപാകസഹസ്സാനം ഏകോയേവ സോ ഥാലിപാകോ ഹോതി യതോ നാളികോദനപരമം ഭുഞ്ജാമി തദുപിയഞ്ച സൂപേയ്യം [സൂപബ്യഞ്ജനം (സ്യാ. കം.)]. ഇതി ഖോ, ഭിക്ഖു, സബ്ബേ തേ സങ്ഖാരാ അതീതാ നിരുദ്ധാ വിപരിണതാ. ഏവം അനിച്ചാ ഖോ, ഭിക്ഖു, സങ്ഖാരാ. ഏവം അദ്ധുവാ ഖോ, ഭിക്ഖു, സങ്ഖാരാ. ഏവം അനസ്സാസികാ ഖോ, ഭിക്ഖു, സങ്ഖാരാ. യാവഞ്ചിദം, ഭിക്ഖു, അലമേവ സബ്ബസങ്ഖാരേസു നിബ്ബിന്ദിതും, അലം വിരജ്ജിതും, അലം വിമുച്ചിതു’’ന്തി. ചതുത്ഥം.