൧൦. ഉപസ്സയസുത്തം

൧൫൩. ഏവം മേ സുതം – ഏകം സമയം ആയസ്മാ മഹാകസ്സപോ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. അഥ ഖോ ആയസ്മാ ആനന്ദോ പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ പത്തചീവരമാദായ യേനായസ്മാ മഹാകസ്സപോ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ആയസ്മന്തം മഹാകസ്സപം ഏതദവോച – ‘‘ആയാമ, ഭന്തേ കസ്സപ, യേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖുനുപസ്സയോ തേനുപസങ്കമിസ്സാമാ’’തി. ‘‘ഗച്ഛ ത്വം, ആവുസോ ആനന്ദ, ബഹുകിച്ചോ ത്വം ബഹുകരണീയോ’’തി. ദുതിയമ്പി ഖോ ആയസ്മാ ആനന്ദോ ആയസ്മന്തം മഹാകസ്സപം ഏതദവോച – ‘‘ആയാമ, ഭന്തേ കസ്സപ, യേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖുനുപസ്സയോ തേനുപസങ്കമിസ്സാമാ’’തി. ‘‘ഗച്ഛ ത്വം, ആവുസോ ആനന്ദ, ബഹുകിച്ചോ ത്വം ബഹുകരണീയോ’’തി. തതിയമ്പി ഖോ ആയസ്മാ ആനന്ദോ ആയസ്മന്തം മഹാകസ്സപം ഏതദവോച – ‘‘ആയാമ, ഭന്തേ കസ്സപ, യേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖുനുപസ്സയോ തേനുപസങ്കമിസ്സാമാ’’തി.

അഥ ഖോ ആയസ്മാ മഹാകസ്സപോ പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ പത്തചീവരമാദായ ആയസ്മതാ ആനന്ദേന പച്ഛാസമണേന യേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖുനുപസ്സയോ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ പഞ്ഞത്തേ ആസനേ നിസീദി. അഥ ഖോ സമ്ബഹുലാ ഭിക്ഖുനിയോ യേനായസ്മാ മഹാകസ്സപോ തേനുപസങ്കമിംസു; ഉപസങ്കമിത്വാ ആയസ്മന്തം മഹാകസ്സപം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദിംസു. ഏകമന്തം നിസിന്നാ ഖോ താ ഭിക്ഖുനിയോ ആയസ്മാ മഹാകസ്സപോ ധമ്മിയാ കഥായ സന്ദസ്സേസി സമാദപേസി സമുത്തേജേസി സമ്പഹംസേസി. അഥ ഖോ ആയസ്മാ മഹാകസ്സപോ താ ഭിക്ഖുനിയോ ധമ്മിയാ കഥായ സന്ദസ്സേത്വാ സമാദപേത്വാ സമുത്തേജേത്വാ സമ്പഹംസേത്വാ ഉട്ഠായാസനാ പക്കാമി.

അഥ ഖോ ഥുല്ലതിസ്സാ ഭിക്ഖുനീ അനത്തമനാ അനത്തമനവാചം നിച്ഛാരേസി – ‘‘കിം പന അയ്യോ മഹാകസ്സപോ, അയ്യസ്സ ആനന്ദസ്സ വേദേഹമുനിനോ സമ്മുഖാ ധമ്മം ഭാസിതബ്ബം മഞ്ഞതി? സേയ്യഥാപി നാമ സൂചിവാണിജകോ സൂചികാരസ്സ സന്തികേ സൂചിം വിക്കേതബ്ബം മഞ്ഞേയ്യ; ഏവമേവ അയ്യോ മഹാകസ്സപോ അയ്യസ്സ ആനന്ദസ്സ വേദേഹമുനിനോ സമ്മുഖാ ധമ്മം ഭാസിതബ്ബം മഞ്ഞതീ’’തി.

അസ്സോസി ഖോ ആയസ്മാ മഹാകസ്സപോ ഥുല്ലതിസ്സായ ഭിക്ഖുനിയാ ഇമം വാചം ഭാസമാനായ. അഥ ഖോ ആയസ്മാ മഹാകസ്സപോ ആയസ്മന്തം ആനന്ദം ഏതദവോച – ‘‘കിം നു ഖോ, ആവുസോ ആനന്ദ, അഹം സൂചിവാണിജകോ, ത്വം സൂചികാരോ; ഉദാഹു അഹം സൂചികാരോ, ത്വം സൂചിവാണിജകോ’’തി? ‘‘ഖമ, ഭന്തേ കസ്സപ, ബാലോ മാതുഗാമോ’’തി. ‘‘ആഗമേഹി ത്വം, ആവുസോ ആനന്ദ, മാ തേ സങ്ഘോ ഉത്തരി ഉപപരിക്ഖി’’.

‘‘തം കിം മഞ്ഞസി, ആവുസോ ആനന്ദ, അപി നു ത്വം ഭഗവതോ സമ്മുഖാ ഭിക്ഖുസങ്ഘേ ഉപനീതോ – ‘അഹം, ഭിക്ഖവേ, യാവദേവ ആകങ്ഖാമി വിവിച്ചേവ കാമേഹി വിവിച്ച അകുസലേഹി ധമ്മേഹി സവിതക്കം സവിചാരം വിവേകജം പീതിസുഖം പഠമം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരാമി. ആനന്ദോപി, ഭിക്ഖവേ, യാവദേവ ആകങ്ഖതി വിവിച്ചേവ കാമേഹി വിവിച്ച അകുസലേഹി ധമ്മേഹി സവിതക്കം സവിചാരം വിവേകജം പീതിസുഖം പഠമം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതീ’’’തി? ‘‘നോ ഹേതം, ഭന്തേ’’.

‘‘അഹം ഖോ, ആവുസോ, ഭഗവതോ സമ്മുഖാ ഭിക്ഖുസങ്ഘേ ഉപനീതോ – ‘അഹം, ഭിക്ഖവേ, യാവദേവ ആകങ്ഖാമി വിവിച്ചേവ കാമേഹി വിവിച്ച അകുസലേഹി ധമ്മേഹി സവിതക്കം സവിചാരം വിവേകജം പീതിസുഖം പഠമം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരാമി. കസ്സപോപി, ഭിക്ഖവേ, യാവദേവ ആകങ്ഖതി വിവിച്ചേവ കാമേഹി വിവിച്ച അകുസലേഹി ധമ്മേഹി…പേ… പഠമം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതീ’തി…പേ…. (നവന്നം അനുപുബ്ബവിഹാരസമാപത്തീനം പഞ്ചന്നഞ്ച അഭിഞ്ഞാനം ഏവം വിത്ഥാരോ വേദിതബ്ബോ.)

‘‘തം കിം മഞ്ഞസി, ആവുസോ ആനന്ദ, അപി നു ത്വം ഭഗവതോ സമ്മുഖാ ഭിക്ഖുസങ്ഘേ ഉപനീതോ – ‘അഹം, ഭിക്ഖവേ, ആസവാനം ഖയാ അനാസവം ചേതോവിമുത്തിം പഞ്ഞാവിമുത്തിം ദിട്ഠേവ ധമ്മേ സയം അഭിഞ്ഞാ സച്ഛികത്വാ ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരാമി. ആനന്ദോപി, ഭിക്ഖവേ, ആസവാനം ഖയാ അനാസവം ചേതോവിമുത്തിം പഞ്ഞാവിമുത്തിം ദിട്ഠേവ ധമ്മേ സയം അഭിഞ്ഞാ സച്ഛികത്വാ ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതീ’’’തി? ‘‘നോ ഹേതം, ഭന്തേ’’.

‘‘അഹം ഖോ, ആവുസോ, ഭഗവതോ സമ്മുഖാ ഭിക്ഖുസങ്ഘേ ഉപനീതോ – ‘അഹം, ഭിക്ഖവേ, ആസവാനം ഖയാ അനാസവം ചേതോവിമുത്തിം പഞ്ഞാവിമുത്തിം ദിട്ഠേവ ധമ്മേ സയം അഭിഞ്ഞാ സച്ഛികത്വാ ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരാമി. കസ്സപോപി, ഭിക്ഖവേ, ആസവാനം ഖയാ അനാസവം ചേതോവിമുത്തിം പഞ്ഞാവിമുത്തിം ദിട്ഠേവ ധമ്മേ സയം അഭിഞ്ഞാ സച്ഛികത്വാ ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതീ’’’തി.

‘‘സത്തരതനം വാ, ആവുസോ, നാഗം അഡ്ഢട്ഠമരതനം വാ താലപത്തികായ ഛാദേതബ്ബം മഞ്ഞേയ്യ, യോ മേ ഛ അഭിഞ്ഞാ ഛാദേതബ്ബം മഞ്ഞേയ്യാ’’തി.

ചവിത്ഥ ച പന ഥുല്ലതിസ്സാ ഭിക്ഖുനീ ബ്രഹ്മചരിയമ്ഹാതി. ദസമം.