൧൦. പുഗ്ഗലസുത്തം

൧൩൩. ഏകം സമയം ഭഗവാ രാജഗഹേ വിഹരതി ഗിജ്ഝകൂടേ പബ്ബതേ. തത്ര ഖോ ഭഗവാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘ഭിക്ഖവോ’’തി. ‘‘ഭദന്തേ’’തി തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ പച്ചസ്സോസും. ഭഗവാ ഏതദവോച –

‘‘അനമതഗ്ഗോയം, ഭിക്ഖവേ, സംസാരോ…പേ… ഏകപുഗ്ഗലസ്സ, ഭിക്ഖവേ, കപ്പം സന്ധാവതോ സംസരതോ സിയാ ഏവം മഹാ അട്ഠികങ്കലോ അട്ഠിപുഞ്ജോ അട്ഠിരാസി യഥായം വേപുല്ലോ പബ്ബതോ, സചേ സംഹാരകോ അസ്സ, സമ്ഭതഞ്ച ന വിനസ്സേയ്യ. തം കിസ്സ ഹേതു? അനമതഗ്ഗോയം, ഭിക്ഖവേ, സംസാരോ…പേ… അലം വിമുച്ചിതു’’ന്തി.

ഇദമവോച ഭഗവാ. ഇദം വത്വാന സുഗതോ അഥാപരം ഏതദവോച സത്ഥാ –

‘‘ഏകസ്സേകേന കപ്പേന, പുഗ്ഗലസ്സട്ഠിസഞ്ചയോ;

സിയാ പബ്ബതസമോ രാസി, ഇതി വുത്തം മഹേസിനാ.

‘‘സോ ഖോ പനായം അക്ഖാതോ, വേപുല്ലോ പബ്ബതോ മഹാ;

ഉത്തരോ ഗിജ്ഝകൂടസ്സ, മഗധാനം ഗിരിബ്ബജേ.

‘‘യതോ ച അരിയസച്ചാനി, സമ്മപ്പഞ്ഞായ പസ്സതി;

ദുക്ഖം ദുക്ഖസമുപ്പാദം, ദുക്ഖസ്സ ച അതിക്കമം;

അരിയം ചട്ഠങ്ഗികം മഗ്ഗം, ദുക്ഖൂപസമഗാമിനം.

‘‘സ സത്തക്ഖത്തുംപരമം, സന്ധാവിത്വാന പുഗ്ഗലോ;

ദുക്ഖസ്സന്തകരോ ഹോതി, സബ്ബസംയോജനക്ഖയാ’’തി. ദസമം;

പഠമോ വഗ്ഗോ.

തസ്സുദ്ദാനം –

തിണകട്ഠഞ്ച പഥവീ, അസ്സു ഖീരഞ്ച പബ്ബതം;

സാസപാ സാവകാ ഗങ്ഗാ, ദണ്ഡോ ച പുഗ്ഗലേന ചാതി.