൧. ഭൂതസുത്തം

൩൧. ഏകം സമയം ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി. തത്ര ഖോ ഭഗവാ ആയസ്മന്തം സാരിപുത്തം ആമന്തേസി – ‘‘വുത്തമിദം, സാരിപുത്ത, പാരായനേ [പാരായണേ (സീ.)] അജിതപഞ്ഹേ –

‘‘യേ ച സങ്ഖാതധമ്മാസേ, യേ ച സേക്ഖാ പുഥൂ ഇധ;

തേസം മേ നിപകോ ഇരിയം, പുട്ഠോ പബ്രൂഹി മാരിസാ’’തി.

‘‘ഇമസ്സ നു ഖോ, സാരിപുത്ത, സംഖിത്തേന ഭാസിതസ്സ കഥം വിത്ഥാരേന അത്ഥോ ദട്ഠബ്ബോ’’തി? ഏവം വുത്തേ, ആയസ്മാ സാരിപുത്തോ തുണ്ഹീ അഹോസി. ദുതിയമ്പി ഖോ ഭഗവാ ആയസ്മന്തം സാരിപുത്തം ആമന്തേസി…പേ… ദുതിയമ്പി ഖോ ആയസ്മാ സാരിപുത്തോ തുണ്ഹീ അഹോസി. തതിയമ്പി ഖോ ഭഗവാ ആയസ്മന്തം സാരിപുത്തം ആമന്തേസി – ‘‘വുത്തമിദം, സാരിപുത്ത, പാരായനേ അജിതപഞ്ഹേ –

‘‘യേ ച സങ്ഖാതധമ്മാസേ, യേ ച സേക്ഖാ പുഥൂ ഇധ;

തേസം മേ നിപകോ ഇരിയം, പുട്ഠോ പബ്രൂഹി മാരിസാ’’തി.

‘‘ഇമസ്സ നു ഖോ, സാരിപുത്ത, സംഖിത്തേന ഭാസിതസ്സ കഥം വിത്ഥാരേന അത്ഥോ ദട്ഠബ്ബോ’’തി? തതിയമ്പി ഖോ ആയസ്മാ സാരിപുത്തോ തുണ്ഹീ അഹോസി.

‘‘ഭൂതമിദന്തി, സാരിപുത്ത, പസ്സസീ’’തി? ഭൂതമിദന്തി, ഭന്തേ, യഥാഭൂതം സമ്മപ്പഞ്ഞായ പസ്സതി. ഭൂതമിദന്തി യഥാഭൂതം സമ്മപ്പഞ്ഞായ ദിസ്വാ ഭൂതസ്സ നിബ്ബിദായ വിരാഗായ നിരോധായ പടിപന്നോ ഹോതി. തദാഹാരസമ്ഭവന്തി യഥാഭൂതം സമ്മപ്പഞ്ഞായ പസ്സതി. തദാഹാരസമ്ഭവന്തി യഥാഭൂതം സമ്മപ്പഞ്ഞായ ദിസ്വാ ആഹാരസമ്ഭവസ്സ നിബ്ബിദായ വിരാഗായ നിരോധായ പടിപന്നോ ഹോതി. തദാഹാരനിരോധാ യം ഭൂതം തം നിരോധധമ്മന്തി യഥാഭൂതം സമ്മപ്പഞ്ഞായ പസ്സതി. തദാഹാരനിരോധാ യം ഭൂതം തം നിരോധധമ്മന്തി യഥാഭൂതം സമ്മപ്പഞ്ഞായ ദിസ്വാ നിരോധധമ്മസ്സ നിബ്ബിദായ വിരാഗായ നിരോധായ പടിപന്നോ ഹോതി. ഏവം ഖോ, ഭന്തേ, സേക്ഖോ ഹോതി.

‘‘കഥഞ്ച, ഭന്തേ, സങ്ഖാതധമ്മോ ഹോതി? ഭൂതമിദന്തി, ഭന്തേ, യഥാഭൂതം സമ്മപ്പഞ്ഞായ പസ്സതി. ഭൂതമിദന്തി യഥാഭൂതം സമ്മപ്പഞ്ഞായ ദിസ്വാ ഭൂതസ്സ നിബ്ബിദാ വിരാഗാ നിരോധാ അനുപാദാ വിമുത്തോ ഹോതി. തദാഹാരസമ്ഭവന്തി യഥാഭൂതം സമ്മപ്പഞ്ഞായ പസ്സതി. തദാഹാരസമ്ഭവന്തി യഥാഭൂതം സമ്മപ്പഞ്ഞായ ദിസ്വാ ആഹാരസമ്ഭവസ്സ നിബ്ബിദാ വിരാഗാ നിരോധാ അനുപാദാ വിമുത്തോ ഹോതി. തദാഹാരനിരോധാ യം ഭൂതം തം നിരോധധമ്മന്തി യഥാഭൂതം സമ്മപ്പഞ്ഞായ പസ്സതി. തദാഹാരനിരോധാ യം ഭൂതം തം നിരോധധമ്മന്തി യഥാഭൂതം സമ്മപ്പഞ്ഞായ ദിസ്വാ നിരോധധമ്മസ്സ നിബ്ബിദാ വിരാഗാ നിരോധാ അനുപാദാ വിമുത്തോ ഹോതി. ഏവം ഖോ, ഭന്തേ, സങ്ഖാതധമ്മോ ഹോതി. ഇതി ഖോ, ഭന്തേ, യം തം വുത്തം പാരായനേ അജിതപഞ്ഹേ –

‘‘യേ ച സങ്ഖാതധമ്മാസേ, യേ ച സേക്ഖാ പുഥൂ ഇധ;

തേസം മേ നിപകോ ഇരിയം, പുട്ഠോ പബ്രൂഹി മാരിസാ’’തി.

‘‘ഇമസ്സ ഖ്വാഹം, ഭന്തേ, സംഖിത്തേന ഭാസിതസ്സ ഏവം വിത്ഥാരേന അത്ഥം ആജാനാമീ’’തി.

‘‘സാധു സാധു, സാരിപുത്ത, ഭൂതമിദന്തി, സാരിപുത്ത, യഥാഭൂതം സമ്മപ്പഞ്ഞായ പസ്സതി. ഭൂതമിദന്തി യഥാഭൂതം സമ്മപ്പഞ്ഞായ ദിസ്വാ ഭൂതസ്സ നിബ്ബിദായ വിരാഗായ നിരോധായ പടിപ്പന്നോ ഹോതി. തദാഹാരസമ്ഭവന്തി യഥാഭൂതം സമ്മപ്പഞ്ഞായ പസ്സതി. തദാഹാരസമ്ഭവന്തി യഥാഭൂതം സമ്മപ്പഞ്ഞായ ദിസ്വാ ആഹാരസമ്ഭവസ്സ നിബ്ബിദായ വിരാഗായ നിരോധായ പടിപന്നോ ഹോതി. തദാഹാരനിരോധാ യം ഭൂതം നിരോധധമ്മന്തി യഥാഭൂതം സമ്മപ്പഞ്ഞായ പസ്സതി. തദാഹാരനിരോധാ യം ഭൂതം തം നിരോധധമ്മന്തി യഥാഭൂതം സമ്മപ്പഞ്ഞായ ദിസ്വാ നിരോധധമ്മസ്സ നിബ്ബിദായ വിരാഗായ നിരോധായ പടിപന്നോ ഹോതി. ഏവം ഖോ, സാരിപുത്ത, സേക്ഖോ ഹോതി.

‘‘കഥഞ്ച, സാരിപുത്ത, സങ്ഖാതധമ്മോ ഹോതി? ഭൂതമിദന്തി, സാരിപുത്ത, യഥാഭൂതം സമ്മപ്പഞ്ഞായ പസ്സതി. ഭൂതമിദന്തി യഥാഭൂതം സമ്മപ്പഞ്ഞായ ദിസ്വാ ഭൂതസ്സ നിബ്ബിദാ വിരാഗാ നിരോധാ അനുപാദാ വിമുത്തോ ഹോതി. തദാഹാരസമ്ഭവന്തി യഥാഭൂതം സമ്മപ്പഞ്ഞായ പസ്സതി. തദാഹാരസമ്ഭവന്തി യഥാഭൂതം സമ്മപ്പഞ്ഞായ ദിസ്വാ ആഹാരസമ്ഭവസ്സ നിബ്ബിദാ വിരാഗാ നിരോധാ അനുപാദാ വിമുത്തോ ഹോതി. തദാഹാരനിരോധാ യം ഭൂതം തം നിരോധധമ്മന്തി യഥാഭൂതം സമ്മപ്പഞ്ഞായ പസ്സതി. തദാഹാരനിരോധാ യം ഭൂതം തം നിരോധധമ്മന്തി യഥാഭൂതം സമ്മപ്പഞ്ഞാ ദിസ്വാ നിരോധധമ്മസ്സ നിബ്ബിദാ വിരാഗാ നിരോധാ അനുപാദാ വിമുത്തോ ഹോതി. ഏവം ഖോ, സാരിപുത്ത, സങ്ഖാതധമ്മോ ഹോതി. ഇതി ഖോ, സാരിപുത്ത, യം തം വുത്തം പാരായനേ അജിതപഞ്ഹേ –

‘‘യേ ച സങ്ഖാതധമ്മാസേ, യേ ച സേക്ഖാ പുഥൂ ഇധ;

തേസം മേ നിപകോ ഇരിയം, പുട്ഠോ പബ്രൂഹി മാരിസാ’’തി.

‘‘ഇമസ്സ ഖോ സാരിപുത്ത സംഖിത്തേന ഭാസിതസ്സ ഏവം വിത്ഥാരേന അത്ഥോ ദട്ഠബ്ബോ’’തി. പഠമം.