൮. പരോസഹസ്സസുത്തം

൨൧൬. ഏകം സമയം ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ മഹതാ ഭിക്ഖുസങ്ഘേന സദ്ധിം അഡ്ഢതേലസേഹി ഭിക്ഖുസതേഹി. തേന ഖോ പന സമയേന ഭഗവാ ഭിക്ഖൂ നിബ്ബാനപടിസംയുത്തായ ധമ്മിയാ കഥായ സന്ദസ്സേതി സമാദപേതി സമുത്തേജേതി സമ്പഹംസേതി. തേ ച ഭിക്ഖൂ അട്ഠിം കത്വാ മനസി കത്വാ സബ്ബചേതസാ സമന്നാഹരിത്വാ ഓഹിതസോതാ ധമ്മം സുണന്തി. അഥ ഖോ ആയസ്മതോ വങ്ഗീസസ്സ ഏതദഹോസി – ‘‘അയം ഖോ ഭഗവാ ഭിക്ഖൂ നിബ്ബാനപടിസംയുത്തായ ധമ്മിയാ കഥായ സന്ദസ്സേതി സമാദപേതി സമുത്തേജേതി സമ്പഹംസേതി. തേ ച ഭിക്ഖൂ അട്ഠിം കത്വാ മനസി കത്വാ സബ്ബചേതസാ സമന്നാഹരിത്വാ ഓഹിതസോതാ ധമ്മം സുണന്തി. യംനൂനാഹം ഭഗവന്തം സമ്മുഖാ സാരുപ്പാഹി ഗാഥാഹി അഭിത്ഥവേയ്യ’’ന്തി.

അഥ ഖോ ആയസ്മാ വങ്ഗീസോ ഉട്ഠായാസനാ ഏകംസം ഉത്തരാസങ്ഗം കരിത്വാ യേന ഭഗവാ തേനഞ്ജലിം പണാമേത്വാ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘പടിഭാതി മം ഭഗവാ, പടിഭാതി മം സുഗതാ’’തി. ‘‘പടിഭാതു തം, വങ്ഗീസാ’’തി ഭഗവാ അവോച. അഥ ഖോ ആയസ്മാ വങ്ഗീസോ ഭഗവന്തം സമ്മുഖാ സാരുപ്പാഹി ഗാഥാഹി അഭിത്ഥവി –

‘‘പരോസഹസ്സം ഭിക്ഖൂനം, സുഗതം പയിരുപാസതി;

ദേസേന്തം വിരജം ധമ്മം, നിബ്ബാനം അകുതോഭയം.

‘‘സുണന്തി ധമ്മം വിമലം, സമ്മാസമ്ബുദ്ധദേസിതം;

സോഭതി വത സമ്ബുദ്ധോ, ഭിക്ഖുസങ്ഘപുരക്ഖതോ.

‘‘നാഗനാമോസി ഭഗവാ, ഇസീനം ഇസിസത്തമോ;

മഹാമേഘോവ ഹുത്വാന, സാവകേ അഭിവസ്സതി.

‘‘ദിവാവിഹാരാ നിക്ഖമ്മ, സത്ഥുദസ്സനകമ്യതാ [സത്ഥുദസ്സനകാമതാ (സീ. സ്യാ. കം.)];

സാവകോ തേ മഹാവീര, പാദേ വന്ദതി വങ്ഗീസോ’’തി.

‘‘കിം നു തേ, വങ്ഗീസ, ഇമാ ഗാഥായോ പുബ്ബേ പരിവിതക്കിതാ, ഉദാഹു ഠാനസോവ തം പടിഭന്തീ’’തി? ‘ന ഖോ മേ, ഭന്തേ, ഇമാ ഗാഥായോ പുബ്ബേ പരിവിതക്കിതാ, അഥ ഖോ ഠാനസോവ മം പടിഭന്തീ’തി. ‘തേന ഹി തം, വങ്ഗീസ, ഭിയ്യോസോമത്തായ പുബ്ബേ അപരിവിതക്കിതാ ഗാഥായോ പടിഭന്തൂ’തി. ‘ഏവം, ഭന്തേ’തി ഖോ ആയസ്മാ വങ്ഗീസോ ഭഗവതോ പടിസ്സുത്വാ ഭിയ്യോസോമത്തായ ഭഗവന്തം പുബ്ബേ അപരിവിതക്കിതാഹി ഗാഥാഹി അഭിത്ഥവി –

‘‘ഉമ്മഗ്ഗപഥം [ഉമ്മഗ്ഗസതം (സ്യാ. കം. ക.)] മാരസ്സ അഭിഭുയ്യ, ചരതി പഭിജ്ജ ഖിലാനി;

തം പസ്സഥ ബന്ധപമുഞ്ചകരം, അസിതം ഭാഗസോ പവിഭജം.

‘‘ഓഘസ്സ നിത്ഥരണത്ഥം, അനേകവിഹിതം മഗ്ഗം അക്ഖാസി;

തസ്മിഞ്ചേ അമതേ അക്ഖാതേ, ധമ്മദ്ദസാ ഠിതാ അസംഹീരാ.

‘‘പജ്ജോതകരോ അതിവിജ്ഝ [അതിവിജ്ഝ ധമ്മം (സീ. സ്യാ. കം.)], സബ്ബട്ഠിതീനം അതിക്കമമദ്ദസ;

ഞത്വാ ച സച്ഛികത്വാ ച, അഗ്ഗം സോ ദേസയി ദസദ്ധാനം.

‘‘ഏവം സുദേസിതേ ധമ്മേ,

കോ പമാദോ വിജാനതം ധമ്മം [കോ പമാദോ വിജാനതം (സീ. സ്യാ. കം.)];

തസ്മാ ഹി തസ്സ ഭഗവതോ സാസനേ;

അപ്പമത്തോ സദാ നമസ്സമനുസിക്ഖേ’’തി.