൧൨. ഖോമദുസ്സസുത്തം
൨൦൮. ഏവം മേ സുതം – ഏകം സമയം ഭഗവാ സക്കേസു വിഹരതി ഖോമദുസ്സം നാമം സക്യാനം നിഗമോ. അഥ ഖോ ഭഗവാ പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ പത്തചീവരമാദായ ഖോമദുസ്സം നിഗമം പിണ്ഡായ പാവിസി. തേന ഖോ പന സമയേന ഖോമദുസ്സകാ ബ്രാഹ്മണഗഹപതികാ സഭായം സന്നിപതിതാ ഹോന്തി കേനചിദേവ കരണീയേന, ദേവോ ച ഏകമേകം ഫുസായതി. അഥ ഖോ ഭഗവാ യേന സാ സഭാ തേനുപസങ്കമി. അദ്ദസംസു ഖോമദുസ്സകാ ബ്രാഹ്മണഗഹപതികാ ഭഗവന്തം ദൂരതോവ ആഗച്ഛന്തം. ദിസ്വാന ഏതദവോചും – ‘‘കേ ച മുണ്ഡകാ സമണകാ, കേ ച സഭാധമ്മം ജാനിസ്സന്തീ’’തി? അഥ ഖോ ഭഗവാ ഖോമദുസ്സകേ ബ്രാഹ്മണഗഹപതികേ ഗാഥായ അജ്ഝഭാസി –
‘‘നേസാ സഭാ യത്ഥ ന സന്തി സന്തോ,
സന്തോ ന തേ യേ ന വദന്തി ധമ്മം;
രാഗഞ്ച ദോസഞ്ച പഹായ മോഹം,
ധമ്മം വദന്താ ച ഭവന്തി സന്തോ’’തി.
ഏവം വുത്തേ, ഖോമദുസ്സകാ ബ്രാഹ്മണഗഹപതികാ ഭഗവന്തം ഏതദവോചും – ‘‘അഭിക്കന്തം, ഭോ ഗോതമ, അഭിക്കന്തം, ഭോ ഗോതമ; സേയ്യഥാപി, ഭോ ഗോതമ, നിക്കുജ്ജിതം വാ ഉക്കുജ്ജേയ്യ, പടിച്ഛന്നം വാ വിവരേയ്യ, മൂള്ഹസ്സ വാ മഗ്ഗം ആചിക്ഖേയ്യ, അന്ധകാരേ വാ തേലപജ്ജോതം ധാരേയ്യ – ചക്ഖുമന്തോ രൂപാനി ദക്ഖന്തീതി, ഏവമേവം ഭോതാ ഗോതമേന അനേകപരിയായേന ധമ്മോ പകാസിതോ. ഏതേ മയം ഭവന്തം ഗോതമം സരണം ഗച്ഛാമ ധമ്മഞ്ച ഭിക്ഖുസങ്ഘഞ്ച. ഉപാസകേ നോ ഭവം ഗോതമോ ധാരേതു അജ്ജതഗ്ഗേ പാണുപേതേ സരണം ഗതേ’’തി.
ഉപാസകവഗ്ഗോ ദുതിയോ.
തസ്സുദ്ദാനം –
കസി ഉദയോ ദേവഹിതോ, അഞ്ഞതരമഹാസാലം;
മാനഥദ്ധം പച്ചനീകം, നവകമ്മികകട്ഠഹാരം;
മാതുപോസകം ഭിക്ഖകോ, സങ്ഗാരവോ ച ഖോമദുസ്സേന ദ്വാദസാതി.
ബ്രാഹ്മണസംയുത്തം സമത്തം.