൮. അഗ്ഗികസുത്തം

൧൯൪. ഏകം സമയം ഭഗവാ രാജഗഹേ വിഹരതി വേളുവനേ കലന്ദകനിവാപേ. തേന ഖോ പന സമയേന അഗ്ഗികഭാരദ്വാജസ്സ ബ്രാഹ്മണസ്സ സപ്പിനാ പായസോ സന്നിഹിതോ ഹോതി – ‘‘അഗ്ഗിം ജുഹിസ്സാമി, അഗ്ഗിഹുത്തം പരിചരിസ്സാമീ’’തി.

അഥ ഖോ ഭഗവാ പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ പത്തചീവരമാദായ രാജഗഹം പിണ്ഡായ പാവിസി. രാജഗഹേ സപദാനം പിണ്ഡായ ചരമാനോ യേന അഗ്ഗികഭാരദ്വാജസ്സ ബ്രാഹ്മണസ്സ നിവേസനം തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഏകമന്തം അട്ഠാസി. അദ്ദസാ ഖോ അഗ്ഗികഭാരദ്വാജോ ബ്രാഹ്മണോ ഭഗവന്തം പിണ്ഡായ ഠിതം. ദിസ്വാന ഭഗവന്തം ഗാഥായ അജ്ഝഭാസി –

‘‘തീഹി വിജ്ജാഹി സമ്പന്നോ, ജാതിമാ സുതവാ ബഹൂ;

വിജ്ജാചരണസമ്പന്നോ, സോമം ഭുഞ്ജേയ്യ പായസ’’ന്തി.

‘‘ബഹുമ്പി പലപം ജപ്പം, ന ജച്ചാ ഹോതി ബ്രാഹ്മണോ;

അന്തോകസമ്ബു സംകിലിട്ഠോ, കുഹനാപരിവാരിതോ.

‘‘പുബ്ബേനിവാസം യോ വേദീ, സഗ്ഗാപായഞ്ച പസ്സതി;

അഥോ ജാതിക്ഖയം പത്തോ, അഭിഞ്ഞാവോസിതോ മുനി.

‘‘ഏതാഹി തീഹി വിജ്ജാഹി, തേവിജ്ജോ ഹോതി ബ്രാഹ്മണോ;

വിജ്ജാചരണസമ്പന്നോ, സോമം ഭുഞ്ജേയ്യ പായസ’’ന്തി.

‘‘ഭുഞ്ജതു ഭവം ഗോതമോ. ബ്രാഹ്മണോ ഭവ’’ന്തി.

‘‘ഗാഥാഭിഗീതം മേ അഭോജനേയ്യം,

സമ്പസ്സതം ബ്രാഹ്മണ നേസ ധമ്മോ;

ഗാഥാഭിഗീതം പനുദന്തി ബുദ്ധാ,

ധമ്മേ സതി ബ്രാഹ്മണ വുത്തിരേസാ.

‘‘അഞ്ഞേന ച കേവലിനം മഹേസിം,

ഖീണാസവം കുക്കുച്ചവൂപസന്തം;

അന്നേന പാനേന ഉപട്ഠഹസ്സു,

ഖേത്തഞ്ഹി തം പുഞ്ഞപേക്ഖസ്സ ഹോതീ’’തി.

ഏവം വുത്തേ, അഗ്ഗികഭാരദ്വാജോ ബ്രാഹ്മണോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘അഭിക്കന്തം, ഭോ ഗോതമ…പേ… അഞ്ഞതരോ ച പനായസ്മാ അഗ്ഗികഭാരദ്വാജോ അരഹതം അഹോസീ’’തി.