൩. ബ്രഹ്മദേവസുത്തം

൧൭൪. ഏവം മേ സുതം – ഏകം സമയം ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരിസ്സാ ബ്രാഹ്മണിയാ ബ്രഹ്മദേവോ നാമ പുത്തോ ഭഗവതോ സന്തികേ അഗാരസ്മാ അനഗാരിയം പബ്ബജിതോ ഹോതി.

അഥ ഖോ ആയസ്മാ ബ്രഹ്മദേവോ ഏകോ വൂപകട്ഠോ അപ്പമത്തോ ആതാപീ പഹിതത്തോ വിഹരന്തോ നചിരസ്സേവ – യസ്സത്ഥായ കുലപുത്താ സമ്മദേവ അഗാരസ്മാ അനഗാരിയം പബ്ബജന്തി, തദനുത്തരം ബ്രഹ്മചരിയപരിയോസാനം ദിട്ഠേവ ധമ്മേ സയം അഭിഞ്ഞാ സച്ഛികത്വാ ഉപസമ്പജ്ജ വിഹാസി. ‘‘ഖീണാ ജാതി, വുസിതം ബ്രഹ്മചരിയം, കതം കരണീയം, നാപരം ഇത്ഥത്തായാ’’തി അബ്ഭഞ്ഞാസി. അഞ്ഞതരോ ച പനായസ്മാ ബ്രഹ്മദേവോ അരഹതം അഹോസി.

അഥ ഖോ ആയസ്മാ ബ്രഹ്മദേവോ പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ പത്തചീവരമാദായ സാവത്ഥിം പിണ്ഡായ പാവിസി. സാവത്ഥിയം സപദാനം പിണ്ഡായ ചരമാനോ യേന സകമാതു നിവേസനം തേനുപസങ്കമി. തേന ഖോ പന സമയേന ആയസ്മതോ ബ്രഹ്മദേവസ്സ മാതാ ബ്രാഹ്മണീ ബ്രഹ്മുനോ ആഹുതിം നിച്ചം പഗ്ഗണ്ഹാതി. അഥ ഖോ ബ്രഹ്മുനോ സഹമ്പതിസ്സ ഏതദഹോസി – ‘‘അയം ഖോ ആയസ്മതോ ബ്രഹ്മദേവസ്സ മാതാ ബ്രാഹ്മണീ ബ്രഹ്മുനോ ആഹുതിം നിച്ചം പഗ്ഗണ്ഹാതി. യംനൂനാഹം തം ഉപസങ്കമിത്വാ സംവേജേയ്യ’’ന്തി. അഥ ഖോ ബ്രഹ്മാ സഹമ്പതി – സേയ്യഥാപി നാമ ബലവാ പുരിസോ സമിഞ്ജിതം വാ ബാഹം പസാരേയ്യ, പസാരിതം വാ ബാഹം സമിഞ്ജേയ്യ ഏവമേവ – ബ്രഹ്മലോകേ അന്തരഹിതോ ആയസ്മതോ ബ്രഹ്മദേവസ്സ മാതു നിവേസനേ പാതുരഹോസി. അഥ ഖോ ബ്രഹ്മാ സഹമ്പതി വേഹാസം ഠിതോ ആയസ്മതോ ബ്രഹ്മദേവസ്സ മാതരം ബ്രാഹ്മണിം ഗാഥായ അജ്ഝഭാസി –

‘‘ദൂരേ ഇതോ ബ്രാഹ്മണി ബ്രഹ്മലോകോ,

യസ്സാഹുതിം പഗ്ഗണ്ഹാസി നിച്ചം;

നേതാദിസോ ബ്രാഹ്മണി ബ്രഹ്മഭക്ഖോ,

കിം ജപ്പസി ബ്രഹ്മപഥം അജാനം [അജാനന്തീ (സീ. പീ. ക.)].

‘‘ഏസോ ഹി തേ ബ്രാഹ്മണി ബ്രഹ്മദേവോ,

നിരൂപധികോ അതിദേവപത്തോ;

അകിഞ്ചനോ ഭിക്ഖു അനഞ്ഞപോസീ,

യോ തേ സോ [തേ സോ (സീ. പീ.), യോ തേ സ (?)] പിണ്ഡായ ഘരം പവിട്ഠോ.

‘‘ആഹുനേയ്യോ വേദഗു ഭാവിതത്തോ,

നരാനം ദേവാനഞ്ച ദക്ഖിണേയ്യോ;

ബാഹിത്വാ പാപാനി അനൂപലിത്തോ,

ഘാസേസനം ഇരിയതി സീതിഭൂതോ.

‘‘ന തസ്സ പച്ഛാ ന പുരത്ഥമത്ഥി,

സന്തോ വിധൂമോ അനിഘോ നിരാസോ;

നിക്ഖിത്തദണ്ഡോ തസഥാവരേസു,

സോ ത്യാഹുതിം ഭുഞ്ജതു അഗ്ഗപിണ്ഡം.

‘‘വിസേനിഭൂതോ ഉപസന്തചിത്തോ,

നാഗോവ ദന്തോ ചരതി അനേജോ;

ഭിക്ഖു സുസീലോ സുവിമുത്തചിത്തോ,

സോ ത്യാഹുതിം ഭുഞ്ജതു അഗ്ഗപിണ്ഡം.

‘‘തസ്മിം പസന്നാ അവികമ്പമാനാ,

പതിട്ഠപേഹി ദക്ഖിണം ദക്ഖിണേയ്യേ;

കരോഹി പുഞ്ഞം സുഖമായതികം,

ദിസ്വാ മുനിം ബ്രാഹ്മണി ഓഘതിണ്ണ’’ന്തി.

‘‘തസ്മിം പസന്നാ അവികമ്പമാനാ,

പതിട്ഠപേസി ദക്ഖിണം ദക്ഖിണേയ്യേ;

അകാസി പുഞ്ഞം സുഖമായതികം,

ദിസ്വാ മുനിം ബ്രാഹ്മണീ ഓഘതിണ്ണ’’ന്തി.