൪. സത്തവസ്സാനുബന്ധസുത്തം
൧൬൦. ഏവം മേ സുതം – ഏകം സമയം ഭഗവാ ഉരുവേലായം വിഹരതി നജ്ജാ നേരഞ്ജരായ തീരേ അജപാലനിഗ്രോധേ. തേന ഖോ പന സമയേന മാരോ പാപിമാ സത്തവസ്സാനി ഭഗവന്തം അനുബന്ധോ ഹോതി ഓതാരാപേക്ഖോ ഓതാരം അലഭമാനോ. അഥ ഖോ മാരോ പാപിമാ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം ഗാഥായ അജ്ഝഭാസി –
‘‘സോകാവതിണ്ണോ നു വനമ്ഹി ഝായസി,
വിത്തം നു ജീനോ ഉദ പത്ഥയാനോ;
ആഗും നു ഗാമസ്മിമകാസി കിഞ്ചി,
കസ്മാ ജനേന ന കരോസി സക്ഖിം;
സക്ഖീ ന സമ്പജ്ജതി കേനചി തേ’’തി.
‘‘സോകസ്സ മൂലം പലിഖായ സബ്ബം,
അനാഗു ഝായാമി അസോചമാനോ;
ഛേത്വാന സബ്ബം ഭവലോഭജപ്പം,
അനാസവോ ഝായാമി പമത്തബന്ധൂ’’തി.
‘‘യം വദന്തി മമ യിദന്തി, യേ വദന്തി മമന്തി ച;
ഏത്ഥ ചേ തേ മനോ അത്ഥി, ന മേ സമണ മോക്ഖസീ’’തി.
‘‘യം വദന്തി ന തം മയ്ഹം, യേ വദന്തി ന തേ അഹം;
ഏവം പാപിമ ജാനാഹി, ന മേ മഗ്ഗമ്പി ദക്ഖസീ’’തി.
‘‘സചേ മഗ്ഗം അനുബുദ്ധം, ഖേമം അമതഗാമിനം;
അപേഹി ഗച്ഛ ത്വമേവേകോ, കിമഞ്ഞമനുസാസസീ’’തി.
‘‘അമച്ചുധേയ്യം പുച്ഛന്തി, യേ ജനാ പാരഗാമിനോ;
തേസാഹം പുട്ഠോ അക്ഖാമി, യം സച്ചം തം നിരൂപധി’’ന്തി.
‘‘സേയ്യഥാപി, ഭന്തേ, ഗാമസ്സ വാ നിഗമസ്സ വാ അവിദൂരേ പോക്ഖരണീ. തത്രസ്സ കക്കടകോ. അഥ ഖോ, ഭന്തേ, സമ്ബഹുലാ കുമാരകാ വാ കുമാരികായോ വാ തമ്ഹാ ഗാമാ വാ നിഗമാ വാ നിക്ഖമിത്വാ യേന സാ പോക്ഖരണീ തേനുപസങ്കമേയ്യും; ഉപസങ്കമിത്വാ തം കക്കടകം ഉദകാ ഉദ്ധരിത്വാ ഥലേ പതിട്ഠപേയ്യും. യം യദേവ ഹി സോ, ഭന്തേ, കക്കടകോ അളം അഭിനിന്നാമേയ്യ തം തദേവ തേ കുമാരകാ വാ കുമാരികായോ വാ കട്ഠേന വാ കഥലായ വാ സഞ്ഛിന്ദേയ്യും സമ്ഭഞ്ജേയ്യും സമ്പലിഭഞ്ജേയ്യും. ഏവഞ്ഹി സോ, ഭന്തേ, കക്കടകോ സബ്ബേഹി അളേഹി സഞ്ഛിന്നേഹി സമ്ഭഗ്ഗേഹി സമ്പലിഭഗ്ഗേഹി അഭബ്ബോ തം പോക്ഖരണിം ഓതരിതും. ഏവമേവ ഖോ, ഭന്തേ, യാനി കാനിചി വിസൂകായികാനി [യാനി വിസുകായികാനി (സീ. പീ. ക.)] വിസേവിതാനി വിപ്ഫന്ദിതാനി, സബ്ബാനി താനി [കാനിചി കാനിചി സബ്ബാനി (സീ. പീ. ക.)] ഭഗവതാ സഞ്ഛിന്നാനി സമ്ഭഗ്ഗാനി സമ്പലിഭഗ്ഗാനി. അഭബ്ബോ ദാനാഹം, ഭന്തേ, പുന ഭഗവന്തം ഉപസങ്കമിതും യദിദം ഓതാരാപേക്ഖോ’’തി. അഥ ഖോ മാരോ പാപിമാ ഭഗവതോ സന്തികേ ഇമാ നിബ്ബേജനീയാ ഗാഥായോ അഭാസി –
‘‘മേദവണ്ണഞ്ച പാസാണം, വായസോ അനുപരിയഗാ;
അപേത്ഥ മുദും വിന്ദേമ, അപി അസ്സാദനാ സിയാ.
‘‘അലദ്ധാ തത്ഥ അസ്സാദം, വായസേത്തോ അപക്കമേ;
കാകോവ സേലമാസജ്ജ, നിബ്ബിജ്ജാപേമ ഗോതമാ’’തി.