൯. കസ്സകസുത്തം

൧൫൫. സാവത്ഥിനിദാനം. തേന ഖോ പന സമയേന ഭഗവാ ഭിക്ഖൂനം നിബ്ബാനപടിസംയുത്തായ ധമ്മിയാ കഥായ സന്ദസ്സേതി സമാദപേതി സമുത്തേജേതി സമ്പഹംസേതി. തേ ച ഭിക്ഖൂ അട്ഠിം കത്വാ മനസി കത്വാ സബ്ബചേതസാ സമന്നാഹരിത്വാ ഓഹിതസോതാ ധമ്മം സുണന്തി.

അഥ ഖോ മാരസ്സ പാപിമതോ ഏതദഹോസി – ‘‘അയം ഖോ സമണോ ഗോതമോ ഭിക്ഖൂനം നിബ്ബാനപടിസംയുത്തായ ധമ്മിയാ കഥായ…പേ… യംനൂനാഹം യേന സമണോ ഗോതമോ തേനുപസങ്കമേയ്യം വിചക്ഖുകമ്മായാ’’തി. അഥ ഖോ മാരോ പാപിമാ കസ്സകവണ്ണം അഭിനിമ്മിനിത്വാ മഹന്തം നങ്ഗലം ഖന്ധേ കരിത്വാ ദീഘപാചനയട്ഠിം ഗഹേത്വാ ഹടഹടകേസോ സാണസാടിനിവത്ഥോ കദ്ദമമക്ഖിതേഹി പാദേഹി യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘അപി, സമണ, ബലീബദ്ദേ അദ്ദസാ’’തി? ‘‘കിം പന, പാപിമ, തേ ബലീബദ്ദേഹീ’’തി? ‘‘മമേവ, സമണ, ചക്ഖു, മമ രൂപാ, മമ ചക്ഖുസമ്ഫസ്സവിഞ്ഞാണായതനം. കുഹിം മേ, സമണ, ഗന്ത്വാ മോക്ഖസി? മമേവ, സമണ, സോതം, മമ സദ്ദാ…പേ… മമേവ, സമണ, ഘാനം, മമ ഗന്ധാ; മമേവ, സമണ, ജിവ്ഹാ, മമ രസാ; മമേവ, സമണ, കായോ, മമ ഫോട്ഠബ്ബാ; മമേവ, സമണ, മനോ, മമ ധമ്മാ, മമ മനോസമ്ഫസ്സവിഞ്ഞാണായതനം. കുഹിം മേ, സമണ, ഗന്ത്വാ മോക്ഖസീ’’തി?

‘‘തവേവ, പാപിമ, ചക്ഖു, തവ രൂപാ, തവ ചക്ഖുസമ്ഫസ്സവിഞ്ഞാണായതനം. യത്ഥ ച ഖോ, പാപിമ, നത്ഥി ചക്ഖു, നത്ഥി രൂപാ, നത്ഥി ചക്ഖുസമ്ഫസ്സവിഞ്ഞാണായതനം, അഗതി തവ തത്ഥ, പാപിമ. തവേവ, പാപിമ, സോതം, തവ സദ്ദാ, തവ സോതസമ്ഫസ്സവിഞ്ഞാണായതനം. യത്ഥ ച ഖോ, പാപിമ, നത്ഥി സോതം, നത്ഥി സദ്ദാ, നത്ഥി സോതസമ്ഫസ്സവിഞ്ഞാണായതനം, അഗതി തവ തത്ഥ, പാപിമ. തവേവ, പാപിമ, ഘാനം, തവ ഗന്ധാ, തവ ഘാനസമ്ഫസ്സവിഞ്ഞാണായതനം. യത്ഥ ച ഖോ, പാപിമ, നത്ഥി ഘാനം, നത്ഥി ഗന്ധാ, നത്ഥി ഘാനസമ്ഫസ്സവിഞ്ഞാണായതനം, അഗതി തവ തത്ഥ, പാപിമ. തവേവ, പാപിമ, ജിവ്ഹാ, തവ രസാ, തവ ജിവ്ഹാസമ്ഫസ്സവിഞ്ഞാണായതനം…പേ… തവേവ, പാപിമ, കായോ, തവ ഫോട്ഠബ്ബാ, തവ കായസമ്ഫസ്സവിഞ്ഞാണായതനം…പേ… തവേവ, പാപിമ, മനോ, തവ ധമ്മാ, തവ മനോസമ്ഫസ്സവിഞ്ഞാണായതനം. യത്ഥ ച ഖോ, പാപിമ, നത്ഥി മനോ, നത്ഥി ധമ്മാ, നത്ഥി മനോസമ്ഫസ്സവിഞ്ഞാണായതനം, അഗതി തവ തത്ഥ, പാപിമാ’’തി.

‘‘യം വദന്തി മമ യിദന്തി, യേ വദന്തി മമന്തി ച;

ഏത്ഥ ചേ തേ മനോ അത്ഥി, ന മേ സമണ മോക്ഖസീ’’തി.

‘‘യം വദന്തി ന തം മയ്ഹം, യേ വദന്തി ന തേ അഹം;

ഏവം പാപിമ ജാനാഹി, ന മേ മഗ്ഗമ്പി ദക്ഖസീ’’തി.

അഥ ഖോ മാരോ പാപിമാ…പേ… തത്ഥേവന്തരധായീതി.