൨. അയ്യികാസുത്തം

൧൩൩. സാവത്ഥിനിദാനം. ഏകമന്തം നിസിന്നം ഖോ രാജാനം പസേനദിം കോസലം ഭഗവാ ഏതദവോച – ‘‘ഹന്ദ, കുതോ നു ത്വം, മഹാരാജ, ആഗച്ഛസി ദിവാദിവസ്സാ’’തി?

‘‘അയ്യികാ മേ, ഭന്തേ, കാലങ്കതാ ജിണ്ണാ വുഡ്ഢാ മഹല്ലികാ അദ്ധഗതാ വയോഅനുപ്പത്താ വീസവസ്സസതികാ ജാതിയാ. അയ്യികാ ഖോ പന മേ, ഭന്തേ, പിയാ ഹോതി മനാപാ. ഹത്ഥിരതനേന ചേപാഹം, ഭന്തേ, ലഭേയ്യം ‘മാ മേ അയ്യികാ കാലമകാസീ’തി, ഹത്ഥിരതനമ്പാഹം ദദേയ്യം – ‘മാ മേ അയ്യികാ കാലമകാസീ’തി. അസ്സരതനേന ചേപാഹം, ഭന്തേ, ലഭേയ്യം ‘മാ മേ അയ്യികാ കാലമകാസീ’തി, അസ്സരതനമ്പാഹം ദദേയ്യം – ‘മാ മേ അയ്യികാ കാലമകാസീ’തി. ഗാമവരേന ചേപാഹം ഭന്തേ, ലഭേയ്യം ‘മാ മേ അയ്യികാ കാലമകാസീ’തി, ഗാമവരമ്പാഹം ദദേയ്യം – ‘മാ മേ അയ്യികാ കാലമകാസീ’തി. ജനപദപദേസേന [ജനപദേന (സീ. സ്യാ. പീ.)] ചേപാഹം, ഭന്തേ, ലഭേയ്യം ‘മാ മേ അയ്യികാ കാലമകാസീ’തി, ജനപദപദേസമ്പാഹം ദദേയ്യം – ‘മാ മേ അയ്യികാ കാലമകാസീ’തി. ‘സബ്ബേ സത്താ, മഹാരാജ, മരണധമ്മാ മരണപരിയോസാനാ മരണം അനതീതാ’തി. ‘അച്ഛരിയം, ഭന്തേ, അബ്ഭുതം, ഭന്തേ! യാവസുഭാസിതമിദം, ഭന്തേ, ഭഗവതാ – സബ്ബേ സത്താ മരണധമ്മാ മരണപരിയോസാനാ മരണം അനതീതാ’’’തി.

‘‘ഏവമേതം, മഹാരാജ, ഏവമേതം, മഹാരാജ! സബ്ബേ സത്താ മരണധമ്മാ മരണപരിയോസാനാ മരണം അനതീതാ. സേയ്യഥാപി, മഹാരാജ, യാനി കാനിചി കുമ്ഭകാരഭാജനാനി ആമകാനി ചേവ പക്കാനി ച സബ്ബാനി താനി ഭേദനധമ്മാനി ഭേദനപരിയോസാനാനി ഭേദനം അനതീതാനി; ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, സബ്ബേ സത്താ മരണധമ്മാ മരണപരിയോസാനാ മരണം അനതീതാ’’തി. ഇദമവോച…പേ…

‘‘സബ്ബേ സത്താ മരിസ്സന്തി, മരണന്തഞ്ഹി ജീവിതം;

യഥാകമ്മം ഗമിസ്സന്തി, പുഞ്ഞപാപഫലൂപഗാ;

നിരയം പാപകമ്മന്താ, പുഞ്ഞകമ്മാ ച സുഗ്ഗതിം.

‘‘തസ്മാ കരേയ്യ കല്യാണം, നിചയം സമ്പരായികം;

പുഞ്ഞാനി പരലോകസ്മിം, പതിട്ഠാ ഹോന്തി പാണിന’’ന്തി.