൧൦. നാനാതിത്ഥിയസാവകസുത്തം
൧൧൧. ഏവം മേ സുതം – ഏകം സമയം ഭഗവാ രാജഗഹേ വിഹരതി വേളുവനേ കലന്ദകനിവാപേ. അഥ ഖോ സമ്ബഹുലാ നാനാതിത്ഥിയസാവകാ ദേവപുത്താ അസമോ ച സഹലി [സഹലീ (സീ. സ്യാ. കം. പീ.)] ച നീകോ [നിങ്കോ (സീ. പീ.), നികോ (സ്യാ. കം.)] ച ആകോടകോ ച വേഗബ്ഭരി ച [വേടമ്ബരീ ച (സീ. സ്യാ. കം. പീ.)] മാണവഗാമിയോ ച അഭിക്കന്തായ രത്തിയാ അഭിക്കന്തവണ്ണാ കേവലകപ്പം വേളുവനം ഓഭാസേത്വാ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമിംസു; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം അട്ഠംസു. ഏകമന്തം ഠിതോ ഖോ അസമോ ദേവപുത്തോ പൂരണം കസ്സപം ആരബ്ഭ ഭഗവതോ സന്തികേ ഇമം ഗാഥം അഭാസി –
‘‘ഇധ ഛിന്ദിതമാരിതേ, ഹതജാനീസു കസ്സപോ;
ന പാപം സമനുപസ്സതി, പുഞ്ഞം വാ പന അത്തനോ;
സ വേ വിസ്സാസമാചിക്ഖി, സത്ഥാ അരഹതി മാനന’’ന്തി.
അഥ ഖോ സഹലി ദേവപുത്തോ മക്ഖലിം ഗോസാലം ആരബ്ഭ ഭഗവതോ സന്തികേ ഇമം ഗാഥം അഭാസി –
‘‘തപോജിഗുച്ഛായ സുസംവുതത്തോ,
വാചം പഹായ കലഹം ജനേന;
സമോസവജ്ജാ വിരതോ സച്ചവാദീ,
ന ഹി നൂന താദിസം കരോതി [ന ഹ നുന താദീ പകരോതി (സീ. സ്യാ. കം.)] പാപ’’ന്തി.
അഥ ഖോ നീകോ ദേവപുത്തോ നിഗണ്ഠം നാടപുത്തം [നാഥപുത്തം (സീ.)] ആരബ്ഭ ഭഗവതോ സന്തികേ ഇമം ഗാഥം അഭാസി –
‘‘ജേഗുച്ഛീ നിപകോ ഭിക്ഖു, ചാതുയാമസുസംവുതോ;
ദിട്ഠം സുതഞ്ച ആചിക്ഖം, ന ഹി നൂന കിബ്ബിസീ സിയാ’’തി.
അഥ ഖോ ആകോടകോ ദേവപുത്തോ നാനാതിത്ഥിയേ ആരബ്ഭ ഭഗവതോ സന്തികേ ഇമം ഗാഥം അഭാസി –
‘‘പകുധകോ കാതിയാനോ നിഗണ്ഠോ,
യേ ചാപിമേ മക്ഖലിപൂരണാസേ;
ഗണസ്സ സത്ഥാരോ സാമഞ്ഞപ്പത്താ,
ന ഹി നൂന തേ സപ്പുരിസേഹി ദൂരേ’’തി.
അഥ ഖോ വേഗബ്ഭരി ദേവപുത്തോ ആകോടകം ദേവപുത്തം ഗാഥായ പച്ചഭാസി –
‘‘സഹാചരിതേന [സഹാരവേനാപി (ക. സീ.), സഗാരവേനാപി (പീ.)] ഛവോ സിഗാലോ [സിങ്ഗാലോ (ക.)],
ന കോത്ഥുകോ സീഹസമോ കദാചി;
നഗ്ഗോ മുസാവാദീ ഗണസ്സ സത്ഥാ,
സങ്കസ്സരാചാരോ ന സതം സരിക്ഖോ’’തി.
അഥ ഖോ മാരോ പാപിമാ ബേഗബ്ഭരിം ദേവപുത്തം അന്വാവിസിത്വാ ഭഗവതോ സന്തികേ ഇമം ഗാഥം അഭാസി –
‘‘തപോജിഗുച്ഛായ ആയുത്താ, പാലയം പവിവേകിയം;
രൂപേ ച യേ നിവിട്ഠാസേ, ദേവലോകാഭിനന്ദിനോ;
തേ വേ സമ്മാനുസാസന്തി, പരലോകായ മാതിയാ’’തി.
അഥ ഖോ ഭഗവാ, ‘മാരോ അയം പാപിമാ’ ഇതി വിദിത്വാ, മാരം പാപിമന്തം ഗാഥായ പച്ചഭാസി –
‘‘യേ കേചി രൂപാ ഇധ വാ ഹുരം വാ,
യേ ചന്തലിക്ഖസ്മിം പഭാസവണ്ണാ;
സബ്ബേവ തേ തേ നമുചിപ്പസത്ഥാ,
ആമിസംവ മച്ഛാനം വധായ ഖിത്താ’’തി.
അഥ ഖോ മാണവഗാമിയോ ദേവപുത്തോ ഭഗവന്തം ആരബ്ഭ ഭഗവതോ സന്തികേ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസി –
‘‘വിപുലോ രാജഗഹീയാനം, ഗിരിസേട്ഠോ പവുച്ചതി;
സേതോ ഹിമവതം സേട്ഠോ, ആദിച്ചോ അഘഗാമിനം.
‘‘സമുദ്ദോ ഉദധിനം സേട്ഠോ, നക്ഖത്താനഞ്ച ചന്ദിമാ [നക്ഖത്താനംവ ചന്ദിമാ (ക.)];
സദേവകസ്സ ലോകസ്സ, ബുദ്ധോ അഗ്ഗോ പവുച്ചതീ’’തി.
നാനാതിത്ഥിയവഗ്ഗോ തതിയോ.
തസ്സുദ്ദാനം –
സിവോ ഖേമോ ച സേരീ ച, ഘടീ ജന്തു ച രോഹിതോ;
നന്ദോ നന്ദിവിസാലോ ച, സുസിമോ നാനാതിത്ഥിയേന തേ ദസാതി.
ദേവപുത്തസംയുത്തം സമത്തം.