൮. സുദത്തസുത്തം

൨൪൨. ഏകം സമയം ഭഗവാ രാജഗഹേ വിഹരതി സീതവനേ. തേന ഖോ പന സമയേന അനാഥപിണ്ഡികോ ഗഹപതി രാജഗഹം അനുപ്പത്തോ ഹോതി കേനചിദേവ കരണീയേന. അസ്സോസി ഖോ അനാഥപിണ്ഡികോ ഗഹപതി – ‘‘ബുദ്ധോ കിര ലോകേ ഉപ്പന്നോ’’തി. താവദേവ ച പന ഭഗവന്തം ദസ്സനായ ഉപസങ്കമിതുകാമോ ഹോതി. അഥസ്സ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ഗഹപതിസ്സ ഏതദഹോസി – ‘‘അകാലോ ഖോ അജ്ജ ഭഗവന്തം ദസ്സനായ ഉപസങ്കമിതും. സ്വേ ദാനാഹം കാലേന ഭഗവന്തം ദസ്സനായ ഗമിസ്സാമീ’’തി ബുദ്ധഗതായ സതിയാ നിപജ്ജി. രത്തിയാ സുദം തിക്ഖത്തും വുട്ഠാസി പഭാതന്തി മഞ്ഞമാനോ. അഥ ഖോ അനാഥപിണ്ഡികോ ഗഹപതി യേന സിവഥികദ്വാരം [സീവഥികദ്വാരം (സീ. സ്യാ. കം. പീ.)] തേനുപസങ്കമി. അമനുസ്സാ ദ്വാരം വിവരിംസു. അഥ ഖോ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ഗഹപതിസ്സ നഗരമ്ഹാ നിക്ഖമന്തസ്സ ആലോകോ അന്തരധായി, അന്ധകാരോ പാതുരഹോസി, ഭയം ഛമ്ഭിതത്തം ലോമഹംസോ ഉദപാദി, തതോവ പുന നിവത്തിതുകാമോ അഹോസി. അഥ ഖോ സിവകോ [സീവകോ (സീ. പീ.)] യക്ഖോ അന്തരഹിതോ സദ്ദമനുസ്സാവേസി –

‘‘സതം ഹത്ഥീ സതം അസ്സാ, സതം അസ്സതരീരഥാ;

സതം കഞ്ഞാസഹസ്സാനി, ആമുക്കമണികുണ്ഡലാ;

ഏകസ്സ പദവീതിഹാരസ്സ, കലം നാഗ്ഘന്തി സോളസിം.

‘‘അഭിക്കമ ഗഹപതി, അഭിക്കമ ഗഹപതി;

അഭിക്കമനം തേ സേയ്യോ, നോ പടിക്കമന’’ന്തി.

അഥ ഖോ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ഗഹപതിസ്സ അന്ധകാരോ അന്തരധായി, ആലോകോ പാതുരഹോസി, യം അഹോസി ഭയം ഛമ്ഭിതത്തം ലോമഹംസോ, സോ പടിപ്പസ്സമ്ഭി. ദുതിയമ്പി ഖോ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ഗഹപതിസ്സ ആലോകോ അന്തരധായി, അന്ധകാരോ പാതുരഹോസി, ഭയം ഛമ്ഭിതത്തം ലോമഹംസോ ഉദപാദി, തതോവ പുന നിവത്തിതുകാമോ അഹോസി. ദുതിയമ്പി ഖോ സിവകോ യക്ഖോ അന്തരഹിതോ സദ്ദമനുസ്സാവേസി –

‘‘സതം ഹത്ഥീ സതം അസ്സാ…പേ…

കലം നാഗ്ഘന്തി സോളസിം.

‘‘അഭിക്കമ ഗഹപതി, അഭിക്കമ ഗഹപതി;

അഭിക്കമനം തേ സേയ്യോ, നോ പടിക്കമന’’ന്തി.

അഥ ഖോ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ഗഹപതിസ്സ അന്ധകാരോ അന്തരധായി, ആലോകോ പാതുരഹോസി, യം അഹോസി ഭയം ഛമ്ഭിതത്തം ലോമഹംസോ, സോ പടിപ്പസ്സമ്ഭി. തതിയമ്പി ഖോ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ഗഹപതിസ്സ ആലോകോ അന്തരധായി, അന്ധകാരോ പാതുരഹോസി, ഭയം ഛമ്ഭിതത്തം ലോമഹംസോ ഉദപാദി, തതോവ പുന നിവത്തിതുകാമോ അഹോസി. തതിയമ്പി ഖോ സിവകോ യക്ഖോ അന്തരഹിതോ സദ്ദമനുസ്സാവേസി –

‘‘സതം ഹത്ഥീ സതം അസ്സാ…പേ…

കലം നാഗ്ഘന്തി സോളസിം.

‘‘അഭിക്കമ ഗഹപതി, അഭിക്കമ ഗഹപതി;

അഭിക്കമനം തേ സേയ്യോ, നോ പടിക്കമന’’ന്തി.

അഥ ഖോ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ഗഹപതിസ്സ അന്ധകാരോ അന്തരധായി, ആലോകോ പാതുരഹോസി, യം അഹോസി ഭയം ഛമ്ഭിതത്തം ലോമഹംസോ, സോ പടിപ്പസ്സമ്ഭി. അഥ ഖോ അനാഥപിണ്ഡികോ ഗഹപതി യേന സീതവനം യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി.

തേന ഖോ പന സമയേന ഭഗവാ രത്തിയാ പച്ചൂസസമയം പച്ചുട്ഠായ അബ്ഭോകാസേ ചങ്കമതി. അദ്ദസാ ഖോ ഭഗവാ അനാഥപിണ്ഡികം ഗഹപതിം ദൂരതോവ ആഗച്ഛന്തം. ദിസ്വാന ചങ്കമാ ഓരോഹിത്വാ പഞ്ഞത്തേ ആസനേ നിസീദി. നിസജ്ജ ഖോ ഭഗവാ അനാഥപിണ്ഡികം ഗഹപതിം ഏതദവോച – ‘‘ഏഹി സുദത്താ’’തി. അഥ ഖോ അനാഥപിണ്ഡികോ ഗഹപതി, നാമേന മം ഭഗവാ ആലപതീതി, ഹട്ഠോ ഉദഗ്ഗോ തത്ഥേവ ഭഗവതോ പാദേസു സിരസാ നിപതിത്വാ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘കച്ചി, ഭന്തേ, ഭഗവാ സുഖമസയിത്ഥാ’’തി?

‘‘സബ്ബദാ വേ സുഖം സേതി, ബ്രാഹ്മണോ പരിനിബ്ബുതോ;

യോ ന ലിമ്പതി കാമേസു, സീതിഭൂതോ നിരൂപധി.

‘‘സബ്ബാ ആസത്തിയോ ഛേത്വാ, വിനേയ്യ ഹദയേ ദരം;

ഉപസന്തോ സുഖം സേതി, സന്തിം പപ്പുയ്യ ചേതസാ’’തി [ചേതസോതി (സീ.)].