൩. സപ്പുരിസസുത്തം

൧൦൫. ഏവം മേ സുതം – ഏകം സമയം ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തത്ര ഖോ ഭഗവാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘ഭിക്ഖവോ’’തി. ‘‘ഭദന്തേ’’തി തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ പച്ചസ്സോസും. ഭഗവാ ഏതദവോച – ‘‘സപ്പുരിസധമ്മഞ്ച വോ, ഭിക്ഖവേ, ദേസേസ്സാമി അസപ്പുരിസധമ്മഞ്ച. തം സുണാഥ, സാധുകം മനസി കരോഥ; ഭാസിസ്സാമീ’’തി. ‘‘ഏവം, ഭന്തേ’’തി ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ പച്ചസ്സോസും. ഭഗവാ ഏതദവോച –

‘‘കതമോ ച, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസധമ്മോ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ ഉച്ചാകുലാ പബ്ബജിതോ ഹോതി. സോ ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതി – ‘അഹം ഖോമ്ഹി ഉച്ചാകുലാ പബ്ബജിതോ, ഇമേ പനഞ്ഞേ ഭിക്ഖൂ ന ഉച്ചാകുലാ പബ്ബജിതാ’തി. സോ തായ ഉച്ചാകുലീനതായ അത്താനുക്കംസേതി, പരം വമ്ഭേതി. അയം [അയമ്പി (സീ. പീ.)], ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസധമ്മോ. സപ്പുരിസോ ച ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതി – ‘ന ഖോ ഉച്ചാകുലീനതായ ലോഭധമ്മാ വാ പരിക്ഖയം ഗച്ഛന്തി, ദോസധമ്മാ വാ പരിക്ഖയം ഗച്ഛന്തി, മോഹധമ്മാ വാ പരിക്ഖയം ഗച്ഛന്തി. നോ ചേപി ഉച്ചാകുലാ പബ്ബജിതോ ഹോതി; സോ ച ഹോതി ധമ്മാനുധമ്മപ്പടിപന്നോ സാമീചിപ്പടിപന്നോ അനുധമ്മചാരീ, സോ തത്ഥ പുജ്ജോ, സോ തത്ഥ പാസംസോ’തി. സോ പടിപദംയേവ അന്തരം കരിത്വാ തായ ഉച്ചാകുലീനതായ നേവത്താനുക്കംസേതി ന പരം വമ്ഭേതി. അയം, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസധമ്മോ.

‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ മഹാകുലാ പബ്ബജിതോ ഹോതി…പേ… [യഥാ ഉച്ചാകുലവാരേ തഥാ വിത്ഥാരേതബ്ബം] മഹാഭോഗകുലാ പബ്ബജിതോ ഹോതി…പേ… ഉളാരഭോഗകുലാ പബ്ബജിതോ ഹോതി. സോ ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതി – ‘അഹം ഖോമ്ഹി ഉളാരഭോഗകുലാ പബ്ബജിതോ, ഇമേ പനഞ്ഞേ ഭിക്ഖൂ ന ഉളാരഭോഗകുലാ പബ്ബജിതാ’തി. സോ തായ ഉളാരഭോഗതായ അത്താനുക്കംസേതി, പരം വമ്ഭേതി. അയമ്പി, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസധമ്മോ. സപ്പുരിസോ ച ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതി – ‘ന ഖോ ഉളാരഭോഗതായ ലോഭധമ്മാ വാ പരിക്ഖയം ഗച്ഛന്തി, ദോസധമ്മാ വാ പരിക്ഖയം ഗച്ഛന്തി, മോഹധമ്മാ വാ പരിക്ഖയം ഗച്ഛന്തി. നോ ചേപി ഉളാരഭോഗകുലാ പബ്ബജിതോ ഹോതി; സോ ച ഹോതി ധമ്മാനുധമ്മപ്പടിപന്നോ സാമീചിപ്പടിപന്നോ അനുധമ്മചാരീ, സോ തത്ഥ പുജ്ജോ, സോ തത്ഥ പാസംസോ’തി. സോ പടിപദംയേവ അന്തരം കരിത്വാ തായ ഉളാരഭോഗതായ നേവത്താനുക്കംസേതി, ന പരം വമ്ഭേതി. അയമ്പി, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസധമ്മോ.

൧൦൬. ‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ ഞാതോ ഹോതി യസസ്സീ. സോ ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതി – ‘അഹം ഖോമ്ഹി ഞാതോ യസസ്സീ, ഇമേ പനഞ്ഞേ ഭിക്ഖൂ അപ്പഞ്ഞാതാ അപ്പേസക്ഖാ’തി. സോ തേന ഞത്തേന [ഞാതേന (സീ. ക.), ഞാതത്തേന (സ്യാ. കം. പീ.)] അത്താനുക്കംസേതി, പരം വമ്ഭേതി. അയമ്പി, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസധമ്മോ. സപ്പുരിസോ ച ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതി – ‘ന ഖോ ഞത്തേന ലോഭധമ്മാ വാ പരിക്ഖയം ഗച്ഛന്തി, ദോസധമ്മാ വാ പരിക്ഖയം ഗച്ഛന്തി, മോഹധമ്മാ വാ പരിക്ഖയം ഗച്ഛന്തി. നോ ചേപി ഞാതോ ഹോതി യസസ്സീ; സോ ച ഹോതി ധമ്മാനുധമ്മപ്പടിപന്നോ സാമീചിപ്പടിപന്നോ അനുധമ്മചാരീ, സോ തത്ഥ പുജ്ജോ, സോ തത്ഥ പാസംസോ’തി. സോ പടിപദംയേവ അന്തരം കരിത്വാ തേന ഞത്തേന നേവത്താനുക്കംസേതി, ന പരം വമ്ഭേതി. അയമ്പി, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസധമ്മോ.

‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ ലാഭീ ഹോതി ചീവരപിണ്ഡപാതസേനാസനഗിലാനപ്പച്ചയഭേസജ്ജപരിക്ഖാരാനം. സോ ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതി – ‘അഹം ഖോമ്ഹി ലാഭീ ചീവരപിണ്ഡപാതസേനാസനഗിലാനപ്പച്ചയഭേസജ്ജപരിക്ഖാരാനം, ഇമേ പനഞ്ഞേ ഭിക്ഖൂ ന ലാഭിനോ ചീവരപിണ്ഡപാതസേനാസനഗിലാനപ്പച്ചയഭേസജ്ജപരിക്ഖാരാന’ന്തി. സോ തേന ലാഭേന അത്താനുക്കംസേതി, പരം വമ്ഭേതി. അയമ്പി, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസധമ്മോ. സപ്പുരിസോ ച ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതി – ‘ന ഖോ ലാഭേന ലോഭധമ്മാ വാ പരിക്ഖയം ഗച്ഛന്തി, ദോസധമ്മാ വാ പരിക്ഖയം ഗച്ഛന്തി, മോഹധമ്മാ വാ പരിക്ഖയം ഗച്ഛന്തി. നോ ചേപി ലാഭീ ഹോതി ചീവരപിണ്ഡപാതസേനാസനഗിലാനപ്പച്ചയഭേസജ്ജപരിക്ഖാരാനം; സോ ച ഹോതി ധമ്മാനുധമ്മപ്പടിപന്നോ സാമീചിപ്പടിപന്നോ അനുധമ്മചാരീ, സോ തത്ഥ പുജ്ജോ, സോ തത്ഥ പാസംസോ’തി. സോ പടിപദംയേവ അന്തരം കരിത്വാ തേന ലാഭേന നേവത്താനുക്കംസേതി, ന പരം വമ്ഭേതി. അയമ്പി, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസധമ്മോ.

‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ ബഹുസ്സുതോ ഹോതി. സോ ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതി – ‘അഹം ഖോമ്ഹി ബഹുസ്സുതോ, ഇമേ പനഞ്ഞേ ഭിക്ഖൂ ന ബഹുസ്സുതാ’തി. സോ തേന ബാഹുസച്ചേന അത്താനുക്കംസേതി, പരം വമ്ഭേതി. അയമ്പി, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസധമ്മോ. സപ്പുരിസോ ച ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതി – ‘ന ഖോ ബാഹുസച്ചേന ലോഭധമ്മാ വാ പരിക്ഖയം ഗച്ഛന്തി, ദോസധമ്മാ വാ പരിക്ഖയം ഗച്ഛന്തി, മോഹധമ്മാ വാ പരിക്ഖയം ഗച്ഛന്തി. നോ ചേപി ബഹുസ്സുതോ ഹോതി; സോ ച ഹോതി ധമ്മാനുധമ്മപ്പടിപന്നോ സാമീചിപ്പടിപന്നോ അനുധമ്മചാരീ, സോ തത്ഥ പുജ്ജോ, സോ തത്ഥ പാസംസോ’തി. സോ പടിപദംയേവ അന്തരം കരിത്വാ തേന ബാഹുസച്ചേന നേവത്താനുക്കംസേതി, ന പരം വമ്ഭേതി. അയമ്പി, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസധമ്മോ.

‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ വിനയധരോ ഹോതി. സോ ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതി – ‘അഹം ഖോമ്ഹി വിനയധരോ, ഇമേ പനഞ്ഞേ ഭിക്ഖൂ ന വിനയധരാ’തി. സോ തേന വിനയധരത്തേന അത്താനുക്കംസേതി, പരം വമ്ഭേതി. അയമ്പി, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസധമ്മോ. സപ്പുരിസോ ച ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതി – ‘ന ഖോ വിനയധരത്തേന ലോഭധമ്മാ വാ പരിക്ഖയം ഗച്ഛന്തി, ദോസധമ്മാ വാ പരിക്ഖയം ഗച്ഛന്തി, മോഹധമ്മാ വാ പരിക്ഖയം ഗച്ഛന്തി. നോ ചേപി വിനയധരോ ഹോതി; സോ ച ഹോതി ധമ്മാനുധമ്മപ്പടിപന്നോ സാമീചിപ്പടിപന്നോ അനുധമ്മചാരീ, സോ തത്ഥ പുജ്ജോ, സോ തത്ഥ പാസംസോ’തി. സോ പടിപദംയേവ അന്തരം കരിത്വാ തേന വിനയധരത്തേന നേവത്താനുക്കംസേതി, ന പരം വമ്ഭേതി. അയമ്പി, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസധമ്മോ.

‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ ധമ്മകഥികോ ഹോതി. സോ ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതി – ‘അഹം ഖോമ്ഹി ധമ്മകഥികോ, ഇമേ പനഞ്ഞേ ഭിക്ഖൂ ന ധമ്മകഥികാ’തി. സോ തേന ധമ്മകഥികത്തേന അത്താനുക്കംസേതി, പരം വമ്ഭേതി. അയമ്പി, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസധമ്മോ. സപ്പുരിസോ ച ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതി – ‘ന ഖോ ധമ്മകഥികത്തേന ലോഭധമ്മാ വാ പരിക്ഖയം ഗച്ഛന്തി, ദോസധമ്മാ വാ പരിക്ഖയം ഗച്ഛന്തി, മോഹധമ്മാ വാ പരിക്ഖയം ഗച്ഛന്തി. നോ ചേപി ധമ്മകഥികോ ഹോതി; സോ ച ഹോതി ധമ്മാനുധമ്മപ്പടിപന്നോ സാമീചിപ്പടിപന്നോ അനുധമ്മചാരീ, സോ തത്ഥ പുജ്ജോ, സോ തത്ഥ പാസംസോ’തി. സോ പടിപദംയേവ അന്തരം കരിത്വാ തേന ധമ്മകഥികത്തേന നേവത്താനുക്കംസേതി, ന പരം വമ്ഭേതി. അയമ്പി, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസധമ്മോ.

൧൦൭. ‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ ആരഞ്ഞികോ ഹോതി. സോ ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതി – ‘അഹം ഖോമ്ഹി ആരഞ്ഞികോ ഇമേ പനഞ്ഞേ ഭിക്ഖൂ ന ആരഞ്ഞികാ’തി. സോ തേന ആരഞ്ഞികത്തേന അത്താനുക്കംസേതി, പരം വമ്ഭേതി. അയമ്പി, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസധമ്മോ. സപ്പുരിസോ ച ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതി – ‘ന ഖോ ആരഞ്ഞികത്തേന ലോഭധമ്മാ വാ പരിക്ഖയം ഗച്ഛന്തി, ദോസധമ്മാ വാ പരിക്ഖയം ഗച്ഛന്തി, മോഹധമ്മാ വാ പരിക്ഖയം ഗച്ഛന്തി. നോ ചേപി ആരഞ്ഞികോ ഹോതി; സോ ച ഹോതി ധമ്മാനുധമ്മപ്പടിപന്നോ സാമീചിപ്പടിപന്നോ അനുധമ്മചാരീ, സോ തത്ഥ പുജ്ജോ, സോ തത്ഥ പാസംസോ’തി. സോ പടിപദംയേവ അന്തരം കരിത്വാ തേന ആരഞ്ഞികത്തേന നേവത്താനുക്കംസേതി, ന പരം വമ്ഭേതി. അയമ്പി, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസധമ്മോ.

‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ പംസുകൂലികോ ഹോതി. സോ ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതി – ‘അഹം ഖോമ്ഹി പംസുകൂലികോ, ഇമേ പനഞ്ഞേ ഭിക്ഖൂ ന പംസുകൂലികാ’തി. സോ തേന പംസുകൂലികത്തേന അത്താനുക്കംസേതി, പരം വമ്ഭേതി. അയമ്പി, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസധമ്മോ. സപ്പുരിസോ ച ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതി – ‘ന ഖോ പംസുകൂലികത്തേന ലോഭധമ്മാ വാ പരിക്ഖയം ഗച്ഛന്തി, ദോസധമ്മാ വാ പരിക്ഖയം ഗച്ഛന്തി, മോഹധമ്മാ വാ പരിക്ഖയം ഗച്ഛന്തി. നോ ചേപി പംസുകൂലികോ ഹോതി; സോ ച ഹോതി ധമ്മാനുധമ്മപ്പടിപന്നോ സാമീചിപ്പടിപന്നോ അനുധമ്മചാരീ, സോ തത്ഥ പുജ്ജോ, സോ തത്ഥ പാസംസോ’തി. സോ പടിപദംയേവ അന്തരം കരിത്വാ തേന പംസുകൂലികത്തേന നേവത്താനുക്കംസേതി, ന പരം വമ്ഭേതി. അയമ്പി, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസധമ്മോ.

‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ പിണ്ഡപാതികോ ഹോതി. സോ ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതി – ‘അഹം ഖോമ്ഹി പിണ്ഡപാതികോ, ഇമേ പനഞ്ഞേ ഭിക്ഖൂ ന പിണ്ഡപാതികാ’തി. സോ തേന പിണ്ഡപാതികത്തേന അത്താനുക്കംസേതി, പരം വമ്ഭേതി. അയമ്പി, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസധമ്മോ. സപ്പുരിസോ ച ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതി – ‘ന ഖോ പിണ്ഡപാതികത്തേന ലോഭധമ്മാ വാ പരിക്ഖയം ഗച്ഛന്തി, ദോസധമ്മാ വാ പരിക്ഖയം ഗച്ഛന്തി, മോഹധമ്മാ വാ പരിക്ഖയം ഗച്ഛന്തി. നോ ചേപി പിണ്ഡപാതികോ ഹോതി; സോ ച ഹോതി ധമ്മാനുധമ്മപ്പടിപന്നോ സാമീചിപ്പടിപന്നോ അനുധമ്മചാരീ, സോ തത്ഥ പുജ്ജോ, സോ തത്ഥ പാസംസോ’തി. സോ പടിപദംയേവ അന്തരം കരിത്വാ തേന പിണ്ഡപാതികത്തേന നേവത്താനുക്കംസേതി, ന പരം വമ്ഭേതി. അയമ്പി, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസധമ്മോ.

‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ രുക്ഖമൂലികോ ഹോതി. സോ ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതി – ‘അഹം ഖോമ്ഹി രുക്ഖമൂലികോ, ഇമേ പനഞ്ഞേ ഭിക്ഖൂ ന രുക്ഖമൂലികാ’തി. സോ തേന രുക്ഖമൂലികത്തേന അത്താനുക്കംസേതി, പരം വമ്ഭേതി. അയമ്പി, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസധമ്മോ. സപ്പുരിസോ ച ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതി – ‘ന ഖോ രുക്ഖമൂലികത്തേന ലോഭധമ്മാ വാ പരിക്ഖയം ഗച്ഛന്തി, ദോസധമ്മാ വാ പരിക്ഖയം ഗച്ഛന്തി, മോഹധമ്മാ വാ പരിക്ഖയം ഗച്ഛന്തി. നോ ചേപി രുക്ഖമൂലികോ ഹോതി; സോ ച ഹോതി ധമ്മാനുധമ്മപ്പടിപന്നോ സാമീചിപ്പടിപന്നോ അനുധമ്മചാരീ, സോ തത്ഥ പുജ്ജോ, സോ തത്ഥ പാസംസോ’തി. സോ പടിപദംയേവ അന്തരം കരിത്വാ തേന രുക്ഖമൂലികത്തേന നേവത്താനുക്കംസേതി, ന പരം വമ്ഭേതി. അയമ്പി, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസധമ്മോ.

‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ സോസാനികോ ഹോതി…പേ… അബ്ഭോകാസികോ ഹോതി… നേസജ്ജികോ ഹോതി… യഥാസന്ഥതികോ ഹോതി… ഏകാസനികോ ഹോതി. സോ ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതി – ‘അഹം ഖോമ്ഹി ഏകാസനികോ, ഇമേ പനഞ്ഞേ ഭിക്ഖൂ ന ഏകാസനികാ’തി. സോ തേന ഏകാസനികത്തേന അത്താനുക്കംസേതി, പരം വമ്ഭേതി. അയമ്പി, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസധമ്മോ. സപ്പുരിസോ ച ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതി – ‘ന ഖോ ഏകാസനികത്തേന ലോഭധമ്മാ വാ പരിക്ഖയം ഗച്ഛന്തി, ദോസധമ്മാ വാ പരിക്ഖയം ഗച്ഛന്തി, മോഹധമ്മാ വാ പരിക്ഖയം ഗച്ഛന്തി. നോ ചേപി ഏകാസനികോ ഹോതി; സോ ച ഹോതി ധമ്മാനുധമ്മപ്പടിപന്നോ സാമീചിപ്പടിപന്നോ അനുധമ്മചാരീ, സോ തത്ഥ പുജ്ജോ, സോ തത്ഥ പാസംസോ’തി. സോ പടിപദംയേവ അന്തരം കരിത്വാ തേന ഏകാസനികത്തേന നേവത്താനുക്കംസേതി, ന പരം വമ്ഭേതി. അയമ്പി, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസധമ്മോ.

൧൦൮. ‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ വിവിച്ചേവ കാമേഹി വിവിച്ച അകുസലേഹി ധമ്മേഹി സവിതക്കം സവിചാരം വിവേകജം പീതിസുഖം പഠമം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി. സോ ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതി – ‘അഹം ഖോമ്ഹി പഠമജ്ഝാനസമാപത്തിയാ ലാഭീ, ഇമേ പനഞ്ഞേ ഭിക്ഖൂ പഠമജ്ഝാനസമാപത്തിയാ ന ലാഭിനോ’തി. സോ തായ പഠമജ്ഝാനസമാപത്തിയാ അത്താനുക്കംസേതി, പരം വമ്ഭേതി. അയമ്പി, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസധമ്മോ. സപ്പുരിസോ ച ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതി – ‘പഠമജ്ഝാനസമാപത്തിയാപി ഖോ അതമ്മയതാ വുത്താ ഭഗവതാ. യേന യേന ഹി മഞ്ഞന്തി തതോ തം ഹോതി അഞ്ഞഥാ’തി. സോ അതമ്മയതഞ്ഞേവ അന്തരം കരിത്വാ തായ പഠമജ്ഝാനസമാപത്തിയാ നേവത്താനുക്കംസേതി, ന പരം വമ്ഭേതി. അയമ്പി, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസധമ്മോ.

‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ വിതക്കവിചാരാനം വൂപസമാ അജ്ഝത്തം സമ്പസാദനം ചേതസോ ഏകോദിഭാവം അവിതക്കം അവിചാരം സമാധിജം പീതിസുഖം ദുതിയം ഝാനം…പേ… തതിയം ഝാനം… ചതുത്ഥം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി. സോ ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതി – ‘അഹം ഖോമ്ഹി ചതുത്ഥജ്ഝാനസമാപത്തിയാ ലാഭീ, ഇമേ പനഞ്ഞേ ഭിക്ഖൂ ചതുത്ഥജ്ഝാനസമാപത്തിയാ ന ലാഭിനോ’തി. സോ തായ ചതുത്ഥജ്ഝാനസമാപത്തിയാ അത്താനുക്കംസേതി, പരം വമ്ഭേതി. അയമ്പി, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസധമ്മോ. സപ്പുരിസോ ച ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതി – ‘ചതുത്ഥജ്ഝാനസമാപത്തിയാപി ഖോ അതമ്മയതാ വുത്താ ഭഗവതാ. യേന യേന ഹി മഞ്ഞന്തി തതോ തം ഹോതി അഞ്ഞഥാ’തി. സോ അതമ്മയതഞ്ഞേവ അന്തരം കരിത്വാ തായ ചതുത്ഥജ്ഝാനസമാപത്തിയാ നേവത്താനുക്കംസേതി, ന പരം വമ്ഭേതി. അയമ്പി, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസധമ്മോ.

‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ സബ്ബസോ രൂപസഞ്ഞാനം സമതിക്കമാ പടിഘസഞ്ഞാനം അത്ഥങ്ഗമാ നാനത്തസഞ്ഞാനം അമനസികാരാ ‘അനന്തോ ആകാസോ’തി ആകാസാനഞ്ചായതനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി. സോ ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതി – ‘അഹം ഖോമ്ഹി ആകാസാനഞ്ചായതനസമാപത്തിയാ ലാഭീ, ഇമേ പനഞ്ഞേ ഭിക്ഖൂ ആകാസാനഞ്ചായതനസമാപത്തിയാ ന ലാഭിനോ’തി. സോ തായ ആകാസാനഞ്ചായതനസമാപത്തിയാ അത്താനുക്കംസേതി, പരം വമ്ഭേതി. അയമ്പി, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസധമ്മോ. സപ്പുരിസോ ച ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതി – ‘ആകാസാനഞ്ചായതനസമാപത്തിയാപി ഖോ അതമ്മയതാ വുത്താ ഭഗവതാ. യേന യേന ഹി മഞ്ഞന്തി തതോ തം ഹോതി അഞ്ഞഥാ’തി. സോ അതമ്മയതഞ്ഞേവ അന്തരം കരിത്വാ തായ ആകാസാനഞ്ചായതനസമാപത്തിയാ നേവത്താനുക്കംസേതി, ന പരം വമ്ഭേതി. അയമ്പി, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസധമ്മോ.

‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ സബ്ബസോ ആകാസാനഞ്ചായതനം സമതിക്കമ്മ ‘അനന്തം വിഞ്ഞാണ’ന്തി വിഞ്ഞാണഞ്ചായതനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി. സോ ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതി – ‘അഹം ഖോമ്ഹി വിഞ്ഞാണഞ്ചായതനസമാപത്തിയാ ലാഭീ, ഇമേ പനഞ്ഞേ ഭിക്ഖൂ വിഞ്ഞാണഞ്ചായതനസമാപത്തിയാ ന ലാഭിനോ’തി. സോ തായ വിഞ്ഞാണഞ്ചായതനസമാപത്തിയാ അത്താനുക്കംസേതി, പരം വമ്ഭേതി. അയമ്പി, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസധമ്മോ. സപ്പുരിസോ ച ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതി – ‘വിഞ്ഞാണഞ്ചായതനസമാപത്തിയാപി ഖോ അതമ്മയതാ വുത്താ ഭഗവതാ. യേന യേന ഹി മഞ്ഞന്തി തതോ തം ഹോതി അഞ്ഞഥാ’തി. സോ അതമ്മയതഞ്ഞേവ അന്തരം കരിത്വാ തായ വിഞ്ഞാണഞ്ചായതനസമാപത്തിയാ നേവത്താനുക്കംസേതി, ന പരം വമ്ഭേതി. അയമ്പി, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസധമ്മോ.

‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ സബ്ബസോ വിഞ്ഞാണഞ്ചായതനം സമതിക്കമ്മ ‘നത്ഥി കിഞ്ചീ’തി ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി. സോ ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതി – ‘അഹം ഖോമ്ഹി ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനസമാപത്തിയാ ലാഭീ, ഇമേ പനഞ്ഞേ ഭിക്ഖൂ ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനസമാപത്തിയാ ന ലാഭിനോ’തി. സോ തായ ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനസമാപത്തിയാ അത്താനുക്കംസേതി, പരം വമ്ഭേതി. അയമ്പി, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസധമ്മോ. സപ്പുരിസോ ച ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതി – ‘ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനസമാപത്തിയാപി ഖോ അതമ്മയതാ വുത്താ ഭഗവതാ. യേന യേന ഹി മഞ്ഞന്തി തതോ തം ഹോതി അഞ്ഞഥാ’തി. സോ അതമ്മയതഞ്ഞേവ അന്തരം കരിത്വാ തായ ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനസമാപത്തിയാ നേവത്താനുക്കംസേതി, ന പരം വമ്ഭേതി. അയമ്പി, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസധമ്മോ.

‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ സബ്ബസോ ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനം സമതിക്കമ്മ നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി. സോ ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതി – ‘അഹം ഖോമ്ഹി നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനസമാപത്തിയാ ലാഭീ, ഇമേ പനഞ്ഞേ ഭിക്ഖൂ നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനസമാപത്തിയാ ന ലാഭിനോ’തി. സോ തായ നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനസമാപത്തിയാ അത്താനുക്കംസേതി, പരം വമ്ഭേതി. അയമ്പി, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസധമ്മോ. സപ്പുരിസോ ച ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതി – ‘നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനസമാപത്തിയാപി ഖോ അതമ്മയതാ വുത്താ ഭഗവതാ. യേന യേന ഹി മഞ്ഞന്തി തതോ തം ഹോതി അഞ്ഞഥാ’തി. സോ അതമ്മയതഞ്ഞേവ അന്തരം കരിത്വാ തായ നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനസമാപത്തിയാ നേവത്താനുക്കംസേതി, ന പരം വമ്ഭേതി. അയമ്പി, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസധമ്മോ.

‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസോ സബ്ബസോ നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനം സമതിക്കമ്മ സഞ്ഞാവേദയിതനിരോധം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി. പഞ്ഞായ ചസ്സ ദിസ്വാ ആസവാ [ഏകച്ചേ ആസവാ (ക.)] പരിക്ഖീണാ ഹോന്തി. അയം [അയം ഖോ (സ്യാ. കം.)], ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ന കിഞ്ചി മഞ്ഞതി, ന കുഹിഞ്ചി മഞ്ഞതി, ന കേനചി മഞ്ഞതീ’’തി.

ഇദമവോച ഭഗവാ. അത്തമനാ തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ ഭാസിതം അഭിനന്ദുന്തി.

സപ്പുരിസസുത്തം നിട്ഠിതം തതിയം.