൩. ഇദ്ധിപാദവാരോ

൪൨. ‘‘‘അയം ഛന്ദസമാധിപധാനസങ്ഖാരസമന്നാഗതോ ഇദ്ധിപാദോ’തി മേ, ഭിക്ഖവേ പുബ്ബേ അനനുസ്സുതേസു ധമ്മേസു ചക്ഖും ഉദപാദി…പേ… ആലോകോ ഉദപാദി. ‘സോ ഖോ പനായം ഛന്ദസമാധിപധാനസങ്ഖാരസമന്നാഗതോ ഇദ്ധിപാദോ ഭാവേതബ്ബോ’തി മേ, ഭിക്ഖവേ…പേ… ഭാവിതോതി മേ, ഭിക്ഖവേ, പുബ്ബേ അനനുസ്സുതേസു ധമ്മേസു ചക്ഖും ഉദപാദി…പേ… ആലോകോ ഉദപാദി.

‘‘അയം വീരിയസമാധി…പേ… അയം ചിത്തസമാധി…പേ… അയം വീമംസാസമാധിപധാനസങ്ഖാരസമന്നാഗതോ ഇദ്ധിപാദോതി മേ, ഭിക്ഖവേ, പുബ്ബേ അനനുസ്സുതേസു ധമ്മേസു ചക്ഖും ഉദപാദി…പേ… ആലോകോ ഉദപാദി. സോ ഖോ പനായം വീമംസാസമാധിപധാനസങ്ഖാരസമന്നാഗതോ ഇദ്ധിപാദോ ഭാവേതബ്ബോതി മേ, ഭിക്ഖവേ…പേ… ഭാവിതോതി മേ, ഭിക്ഖവേ, പുബ്ബേ അനനുസ്സുതേസു ധമ്മേസു ചക്ഖും ഉദപാദി…പേ… ആലോകോ ഉദപാദി’’.

അയം ഛന്ദസമാധിപധാനസങ്ഖാരസമന്നാഗതോ ഇദ്ധിപാദോതി പുബ്ബേ അനനുസ്സുതേസു ധമ്മേസു ചക്ഖും ഉദപാദി…പേ… ആലോകോ ഉദപാദി…പേ… സോ ഖോ പനായം ഛന്ദസമാധിപധാനസങ്ഖാരസമന്നാഗതോ ഇദ്ധിപാദോ ഭാവേതബ്ബോതി…പേ… ഭാവിതോതി പുബ്ബേ അനനുസ്സുതേസു ധമ്മേസു ചക്ഖും ഉദപാദി, ഞാണം ഉദപാദി, പഞ്ഞാ ഉദപാദി, വിജ്ജാ ഉദപാദി, ആലോകോ ഉദപാദി.

ചക്ഖും ഉദപാദീതി – കേനട്ഠേന? ഞാണം ഉദപാദീതി – കേനട്ഠേന? പഞ്ഞാ ഉദപാദീതി – കേനട്ഠേന? വിജ്ജാ ഉദപാദീതി – കേനട്ഠേന? ആലോകോ ഉദപാദീതി – കേനട്ഠേന? ചക്ഖും ഉദപാദീതി – ദസ്സനട്ഠേന. ഞാണം ഉദപാദീതി – ഞാതട്ഠേന. പഞ്ഞാ ഉദപാദീതി – പജാനനട്ഠേന. വിജ്ജാ ഉദപാദീതി – പടിവേധട്ഠേന. ആലോകോ ഉദപാദീതി – ഓഭാസട്ഠേന.

ചക്ഖും ധമ്മോ, ദസ്സനട്ഠോ അത്ഥോ. ഞാണം ധമ്മോ, ഞാതട്ഠോ അത്ഥോ. പഞ്ഞാ ധമ്മോ, പജാനനട്ഠോ അത്ഥോ. വിജ്ജാ ധമ്മോ, പടിവേധട്ഠോ അത്ഥോ. ആലോകോ ധമ്മോ, ഓഭാസട്ഠോ അത്ഥോ. ഇമേ പഞ്ച ധമ്മാ പഞ്ച അത്ഥാ ഛന്ദവത്ഥുകാ ഇദ്ധിപാദവത്ഥുകാ ഇദ്ധിപാദാരമ്മണാ ഇദ്ധിപാദഗോചരാ ഇദ്ധിപാദസങ്ഗഹിതാ ഇദ്ധിപാദപരിയാപന്നാ ഇദ്ധിപാദേ സമുദാഗതാ ഇദ്ധിപാദേ ഠിതാ ഇദ്ധിപാദേ പതിട്ഠിതാ.

ധമ്മചക്കന്തി കേനട്ഠേന ധമ്മചക്കം? ധമ്മഞ്ച പവത്തേതി ചക്കഞ്ചാതി – ധമ്മചക്കം. ചക്കഞ്ച പവത്തേതി ധമ്മഞ്ചാതി – ധമ്മചക്കം. ധമ്മേന പവത്തേതീതി – ധമ്മചക്കം. ധമ്മചരിയായ പവത്തേതീതി – ധമ്മചക്കം. ധമ്മേ ഠിതോ പവത്തേതീതി – ധമ്മചക്കം. ധമ്മേ പതിട്ഠിതോ പവത്തേതീതി – ധമ്മചക്കം. ധമ്മേ പതിട്ഠാപേന്തോ പവത്തേതീതി – ധമ്മചക്കം. ധമ്മേ വസിപ്പത്തോ പവത്തേതീതി – ധമ്മചക്കം. ധമ്മേ വസിം പാപേന്തോ പവത്തേതീതി – ധമ്മചക്കം. ധമ്മേ പാരമിപ്പത്തോ പവത്തേതീതി – ധമ്മചക്കം. ധമ്മേ പാരമിം പാപേന്തോ പവത്തേതീതി – ധമ്മചക്കം…പേ… ധമ്മം അപചായമാനോ പവത്തേതീതി – ധമ്മചക്കം. ധമ്മദ്ധജോ പവത്തേതീതി – ധമ്മചക്കം. ധമ്മകേതു പവത്തേതീതി – ധമ്മചക്കം. ധമ്മാധിപതേയ്യോ പവത്തേതീതി – ധമ്മചക്കം. തം ഖോ പന ധമ്മചക്കം അപ്പടിവത്തിയം സമണേന വാ ബ്രാഹ്മണേന വാ ദേവേന വാ മാരേന വാ ബ്രഹ്മുനാ വാ കേനചി വാ ലോകസ്മിന്തി – ധമ്മചക്കം.

സദ്ധിന്ദ്രിയം ധമ്മോ. തം ധമ്മം പവത്തേതീതി – ധമ്മചക്കം…പേ… അമതോഗധം നിബ്ബാനം പരിയോസാനട്ഠേന ധമ്മോ. തം ധമ്മം പവത്തേതീതി – ധമ്മചക്കം.

അയം വീരിയസമാധിപധാനസങ്ഖാരസമന്നാഗതോ ഇദ്ധിപാദോതി പുബ്ബേ അനനുസ്സുതേസു ധമ്മേസു ചക്ഖും ഉദപാദി…പേ… ആലോകോ ഉദപാദി…പേ… സോ ഖോ പനായം വീരിയസമാധിപധാനസങ്ഖാരസമന്നാഗതോ ഇദ്ധിപാദോ ഭാവേതബ്ബോതി…പേ… ഭാവിതോതി പുബ്ബേ അനനുസ്സുതേസു ധമ്മേസു ചക്ഖും ഉദപാദി…പേ… ആലോകോ ഉദപാദി.

ചക്ഖും ഉദപാദീതി – കേനട്ഠേന…പേ… ആലോകോ ഉദപാദീതി – കേനട്ഠേന? ചക്ഖും ഉദപാദീതി – ദസ്സനട്ഠേന…പേ… ആലോകോ ഉദപാദീതി – ഓഭാസട്ഠേന.

ചക്ഖും ധമ്മോ, ദസ്സനട്ഠോ അത്ഥോ…പേ… ആലോകോ ധമ്മോ, ഓഭാസട്ഠോ അത്ഥോ. ഇമേ പഞ്ച ധമ്മാ പഞ്ച അത്ഥാ വീരിയവത്ഥുകാ ഇദ്ധിപാദവത്ഥുകാ…പേ… ചിത്തവത്ഥുകാ ഇദ്ധിപാദവത്ഥുകാ… വീമംസാവത്ഥുകാ ഇദ്ധിപാദവത്ഥുകാ ഇദ്ധിപാദാരമ്മണാ ഇദ്ധിപാദഗോചരാ ഇദ്ധിപാദസങ്ഗഹിതാ ഇദ്ധിപാദപരിയാപന്നാ ഇദ്ധിപാദേ സമുദാഗതാ ഇദ്ധിപാദേ ഠിതാ ഇദ്ധിപാദേ പതിട്ഠിതാ.

ധമ്മചക്കന്തി കേനട്ഠേന ധമ്മചക്കം? ധമ്മഞ്ച പവത്തേതി ചക്കഞ്ചാതി – ധമ്മചക്കം. ചക്കഞ്ച പവത്തേതി ധമ്മഞ്ചാതി – ധമ്മചക്കം. ധമ്മേന പവത്തേതീതി – ധമ്മചക്കം. ധമ്മചരിയായ പവത്തേതീതി – ധമ്മചക്കം. ധമ്മേ ഠിതോ പവത്തേതീതി – ധമ്മചക്കം. ധമ്മേ പതിട്ഠിതോ പവത്തേതീതി – ധമ്മചക്കം…പേ… അമതോഗധം നിബ്ബാനം പരിയോസാനട്ഠേന ധമ്മോ. തം ധമ്മം പവത്തേതീതി – ധമ്മചക്കന്തി.

ധമ്മചക്കകഥാ നിട്ഠിതാ.