൧൩. സോധനഹാരവിഭങ്ഗോ

൪൫. തത്ഥ കതമോ സോധനോ ഹാരോ? ‘‘വിസ്സജ്ജിതമ്ഹി പഞ്ഹേ’’തിഗാഥാ. യഥാ ആയസ്മാ അജിതോ പാരായനേ ഭഗവന്തം പഞ്ഹം പുച്ഛതി –

‘‘കേനസ്സു നിവുതോ ലോകോ, കേനസ്സു നപ്പകാസതി;

കിസ്സാഭിലേപനം ബ്രൂസി, കിംസു തസ്സ മഹബ്ഭയ’’ന്തി.

‘‘അവിജ്ജായ നിവുതോ ലോകോ, [അജിതാതി ഭഗവാ]

വിവിച്ഛാ പമാദാ നപ്പകാസതി;

ജപ്പാഭിലേപനം ബ്രൂമി, ദുക്ഖമസ്സ മഹബ്ഭയ’’ന്തി.

‘‘കേനസ്സു നിവുതോ ലോകോ’’തി പഞ്ഹേ ‘‘അവിജ്ജായ നിവുതോ ലോകോ’’തി ഭഗവാ പദം സോധേതി, നോ ച ആരമ്ഭം. ‘‘കേനസ്സു നപ്പകാസതീ’’തി പഞ്ഹേ ‘‘വിവിച്ഛാ പമാദാ നപ്പകാസതീ’’തി ഭഗവാ പദം സോധേതി, നോ ച ആരമ്ഭം. ‘‘കിസ്സാഭിലേപനം ബ്രൂസീ’’തി പഞ്ഹേ ‘‘ജപ്പാഭിലേപനം ബ്രൂമീ’’തി ഭഗവാ പദം സോധേതി, നോ ച ആരമ്ഭം. ‘‘കിംസു തസ്സ മഹബ്ഭയ’’ന്തി പഞ്ഹേ ‘‘ദുക്ഖമസ്സ മഹബ്ഭയ’’ന്തി സുദ്ധോ ആരമ്ഭോ. തേനാഹ ഭഗവാ ‘‘അവിജ്ജായ നിവുതോ ലോകോ’’തി.

‘‘സവന്തി സബ്ബധി സോതാ, [ഇച്ചായസ്മാ അജിതോ]

സോതാനം കിം നിവാരണം;

സോതാനം സംവരം ബ്രൂഹി, കേന സോതാ പിധീയരേ’’തി.

‘‘യാനി സോതാനി ലോകസ്മിം, [അജിതാതി ഭഗവാ]

സതി തേസം നിവാരണം;

സോതാനം സംവരം ബ്രൂമി, പഞ്ഞായേതേ പിധീയരേ’’തി.

‘‘സവന്തി സബ്ബധി സോതാ, സോതാനം കിം നിവാരണ’’ന്തി പഞ്ഹേ ‘‘യാനി സോതാനി ലോകസ്മിം, സതി തേസം നിവാരണ’’ന്തി ഭഗവാ പദം സോധേതി, നോ ച ആരമ്ഭം. ‘‘സോതാനം സംവരം ബ്രൂഹി, കേന സോതാ പിധീയരേ’’തി പഞ്ഹേ ‘‘സോതാനം സംവരം ബ്രൂമി, പഞ്ഞായേതേ പിധീയരേ’’തി സുദ്ധോ ആരമ്ഭോ. തേനാഹ ഭഗവാ ‘‘യാനി സോതാനി ലോകസ്മി’’ന്തി.

‘‘പഞ്ഞാ ചേവ സതി ച, [ഇച്ചായസ്മാ അജിതോ]

നാമരൂപഞ്ച [നാമം രൂപഞ്ച (ക.) പസ്സ സു. നി. ൧൦൪൨] മാരിസ;

ഏതം മേ പുട്ഠോ പബ്രൂഹി, കത്ഥേതം ഉപരുജ്ഝതീ’’തി.

പഞ്ഹേ –

‘‘യമേതം പഞ്ഹം അപുച്ഛി, അജിത തം വദാമി തേ;

യത്ഥ നാമഞ്ച രൂപഞ്ച, അസേസം ഉപരുജ്ഝതി;

വിഞ്ഞാണസ്സ നിരോധേന, ഏത്ഥേതം ഉപരുജ്ഝതീ’’തി.

സുദ്ധോ ആരമ്ഭോ. തേനാഹ ഭഗവാ ‘‘യമേതം പഞ്ഹം അപുച്ഛീ’’തി. യത്ഥ ഏവം സുദ്ധോ ആരമ്ഭോ, സോ പഞ്ഹോ വിസജ്ജിതോ ഭവതി. യത്ഥ പന ആരമ്ഭോ അസുദ്ധോ, ന താവ സോ പഞ്ഹോ വിസജ്ജിതോ ഭവതി. തേനാഹ ആയസ്മാ മഹാകച്ചായനോ ‘‘വിസ്സജ്ജിതമ്ഹി പഞ്ഹേ’’തി.

നിയുത്തോ സോധനോ ഹാരോ.