൨. തിസ്സമേത്തേയ്യമാണവപുച്ഛാനിദ്ദേസോ
൯. കോധ സന്തുസിതോ ലോകേ, [ഇച്ചായസ്മാ തിസ്സമേത്തേയ്യോ]
കസ്സ നോ സന്തി ഇഞ്ജിതാ;
കോ ഉഭന്തമഭിഞ്ഞായ, മജ്ഝേ മന്താ ന ലിപ്പതി;
കം ബ്രൂസി മഹാപുരിസോതി, കോ ഇധ സിബ്ബിനിമച്ചഗാ.
കോധ സന്തുസിതോ ലോകേതി കോ ലോകേ തുട്ഠോ സന്തുട്ഠോ അത്തമനോ പരിപുണ്ണസങ്കപ്പോതി – കോധ സന്തുസിതോ ലോകേ.
ഇച്ചായസ്മാ തിസ്സമേത്തേയ്യോതി. ഇച്ചാതി പദസന്ധി പദസംസഗ്ഗോ പദപാരിപൂരീ അക്ഖരസമവായോ ബ്യഞ്ജനസിലിട്ഠതാ പദാനുപുബ്ബതാപേതം – ഇച്ചാതി. ആയസ്മാതി പിയവചനം ഗരുവചനം സഗാരവസപ്പതിസ്സാധിവചനമേതം – ആയസ്മാതി. തിസ്സോതി തസ്സ ബ്രാഹ്മണസ്സ നാമം സങ്ഖാ സമഞ്ഞാ പഞ്ഞത്തി വോഹാരോ നാമം നാമകമ്മം നാമധേയ്യം നിരുത്തി ബ്യഞ്ജനം അഭിലാപോ. മേത്തേയ്യോതി തസ്സ ബ്രാഹ്മണസ്സ ഗോത്തം സങ്ഖാ സമഞ്ഞാ പഞ്ഞത്തി വോഹാരോതി – ഇച്ചായസ്മാ തിസ്സമേത്തേയ്യോ.
കസ്സ നോ സന്തി ഇഞ്ജിതാതി തണ്ഹിഞ്ജിതം ദിട്ഠിഞ്ജിതം മാനിഞ്ജിതം കിലേസിഞ്ജിതം കാമിഞ്ജിതം. കസ്സിമേ ഇഞ്ജിതാ നത്ഥി ന സന്തി ന സംവിജ്ജന്തി നുപലബ്ഭന്തി പഹീനാ സമുച്ഛിന്നാ വൂപസന്താ പടിപസ്സദ്ധാ അഭബ്ബുപ്പത്തികാ ഞാണഗ്ഗിനാ ദഡ്ഢാതി – കസ്സ നോ സന്തി ഇഞ്ജിതാ.
കോ ഉഭന്തമഭിഞ്ഞായാതി കോ ഉഭോ അന്തേ അഭിഞ്ഞായ ജാനിത്വാ തുലയിത്വാ തീരയിത്വാ വിഭാവയിത്വാ വിഭൂതം കത്വാതി – കോ ഉഭന്തമഭിഞ്ഞായ.
മജ്ഝേ മന്താ ന ലിപ്പതീതി മജ്ഝേ മന്തായ ന ലിപ്പതി, അലിത്തോ അനുപലിത്തോ നിക്ഖന്തോ നിസ്സടോ വിപ്പമുത്തോ വിസഞ്ഞുത്തോ വിമരിയാദികതേന ചേതസാ വിഹരതീതി – മജ്ഝേ മന്താ ന ലിപ്പതി.
കം ബ്രൂസി മഹാപുരിസോതി മഹാപുരിസോ അഗ്ഗപുരിസോ സേട്ഠപുരിസോ വിസേട്ഠപുരിസോ പാമോക്ഖപുരിസോ ഉത്തമപുരിസോ പധാനപുരിസോ പവരപുരിസോതി. കം ബ്രൂസി കം കഥേസി കം മഞ്ഞസി കം ഭണസി കം പസ്സതി കം വോഹരസീതി – കം ബ്രൂസി മഹാപുരിസോതി.
കോ ഇധ സിബ്ബിനിമച്ചഗാതി കോ ഇധ സിബ്ബിനിം തണ്ഹം അജ്ഝഗാ ഉപച്ചഗാ അതിക്കന്തോ സമതിക്കന്തോ വീതിവത്തോതി – കോ ഇധ സിബ്ബിനിമച്ചഗാ. തേനാഹ സോ ബ്രാഹ്മണോ –
‘‘കോധ സന്തുസിതോ ലോകേ, [ഇച്ചായസ്മാ തിസ്സമേത്തേയ്യോ]
കസ്സ നോ സന്തി ഇഞ്ജിതാ;
കോ ഉഭന്തമഭിഞ്ഞായ, മജ്ഝേ മന്താ ന ലിപ്പതി;
കം ബ്രൂസി മഹാപുരിസോതി, കോ ഇധ സിബ്ബിനിമച്ചഗാ’’തി.
൧൦. കാമേസു ബ്രഹ്മചരിയവാ, [മേത്തേയ്യാതി ഭഗവാ]
വീതതണ്ഹോ സദാ സതോ;
സങ്ഖായ നിബ്ബുതോ ഭിക്ഖു, തസ്സ നോ സന്തി ഇഞ്ജിതാ.
കാമേസു ബ്രഹ്മചരിയവാതി. കാമാതി ഉദ്ദാനതോ ദ്വേ കാമാ – വത്ഥുകാമാ ച കിലേസകാമാ ച…പേ… ഇമേ വുച്ചന്തി വത്ഥുകാമാ…പേ… ഇമേ വുച്ചന്തി കിലേസകാമാ. ബ്രഹ്മചരിയം വുച്ചതി അസദ്ധമ്മസമാപത്തിയാ ആരതി വിരതി പടിവിരതി വേരമണീ അകിരിയാ അകരണം അനജ്ഝാപത്തി വേലാഅനതിക്കമോ. അപി ച, നിപ്പരിയായേന ബ്രഹ്മചരിയം വുച്ചതി അരിയോ അട്ഠങ്ഗികോ മഗ്ഗോ, സേയ്യഥിദം – സമ്മാദിട്ഠി, സമ്മാസങ്കപ്പോ, സമ്മാവാചാ, സമ്മാകമ്മന്തോ, സമ്മാആജീവോ, സമ്മാവായാമോ, സമ്മാസതി, സമ്മാസമാധി. യോ ഇമിനാ അരിയേന അട്ഠങ്ഗികേന മഗ്ഗേന ഉപേതോ സമുപേതോ ഉപാഗതോ സമുപാഗതോ ഉപപന്നോ സമുപപന്നോ സമന്നാഗതോ, സോ വുച്ചതി ബ്രഹ്മചരിയവാ. യഥാ ച ധനേന ധനവാതി വുച്ചതി, ഭോഗേന ഭോഗവാതി വുച്ചതി, യസേന യസവാതി വുച്ചതി, സിപ്പേന സിപ്പവാതി വുച്ചതി, സീലേന സീലവാതി വുച്ചതി, വീരിയേന വീരിയവാതി വുച്ചതി, പഞ്ഞായ പഞ്ഞവാതി വുച്ചതി, വിജ്ജായ വിജ്ജവാതി വുച്ചതി – ഏവമേവ യോ ഇമിനാ അരിയേന അട്ഠങ്ഗികേന മഗ്ഗേന ഉപേതോ സമുപേതോ ഉപാഗതോ സമുപാഗതോ ഉപപന്നോ സമുപപന്നോ സമന്നാഗതോ, സോ വുച്ചതി ബ്രഹ്മചരിയവാതി – കാമേസു ബ്രഹ്മചരിയവാ.
മേത്തേയ്യാതി ഭഗവാ തം ബ്രാഹ്മണം ഗോത്തേന ആലപതി. ഭഗവാതി ഗാരവാധിവചനമേതം…പേ… സച്ഛികാ പഞ്ഞത്തി, യദിദം ഭഗവാതി – മേത്തേയ്യാതി ഭഗവാ.
വീതതണ്ഹോ സദാ സതോതി. തണ്ഹാതി രൂപതണ്ഹാ…പേ… ധമ്മതണ്ഹാ. യസ്സേസാ തണ്ഹാ പഹീനാ സമുച്ഛിന്നാ വൂപസന്താ പടിപസ്സദ്ധാ അഭബ്ബുപ്പത്തികാ ഞാണഗ്ഗിനാ ദഡ്ഢാ, സോ വുച്ചതി വീതതണ്ഹോ ചത്തതണ്ഹോ വന്തതണ്ഹോ മുത്തതണ്ഹോ പഹീനതണ്ഹോ പടിനിസ്സട്ഠതണ്ഹോ വീതരാഗോ ചത്തരാഗോ വന്തരാഗോ മുത്തരാഗോ പഹീനരാഗോ പടിനിസ്സട്ഠരാഗോ നിച്ഛാതോ നിബ്ബുതോ സീതിഭൂതോ സുഖപ്പടിസംവേദീ ബ്രഹ്മഭൂതേന അത്തനാ വിഹരതി. സദാതി സദാ സബ്ബദാ സബ്ബകാലം നിച്ചകാലം ധുവകാലം സതതം സമിതം അബ്ബോകിണ്ണം പോങ്ഖാനുപോങ്ഖം [പോഖാനുപോഖം (സ്യാ.)] ഉദകൂമികജാതം അവീചിസന്തതിസഹിതം [അവീചി സമങ്ഗിസഹിതം (സ്യാ.)] ഫസ്സിതം [ഫുസിതം (സ്യാ.)] പുരേഭത്തം പച്ഛാഭത്തം പുരിമയാമം മജ്ഝിമയാമം പച്ഛിമയാമം കാളേ ജുണ്ഹേ വസ്സേ ഹേമന്തേ ഗിമ്ഹേ പുരിമേ വയോഖന്ധേ മജ്ഝിമേ വയോഖന്ധേ പച്ഛിമേ വയോഖന്ധേ. സതോതി ചതൂഹി കാരണേഹി സതോ – കായേ കായാനുപസ്സനാസതിപട്ഠാനം ഭാവേന്തോ സതോ, വേദനാസു വേദനാനുപസ്സനാസതിപട്ഠാനം ഭാവേന്തോ സതോ, ചിത്തേ ചിത്താനുപസ്സനാസതിപട്ഠാനം ഭാവേന്തോ സതോ, ധമ്മേസു ധമ്മാനുപസ്സനാസതിപട്ഠാനം ഭാവേന്തോ സതോ…പേ… സോ വുച്ചതി സതോതി – വീതതണ്ഹോ സദാ സതോ.
സങ്ഖായ നിബ്ബുതോ ഭിക്ഖൂതി സങ്ഖാ വുച്ചതി ഞാണം. യാ പഞ്ഞാ പജാനനാ വിചയോ പവിചയോ…പേ… അമോഹോ ധമ്മവിചയോ സമ്മാദിട്ഠി. സങ്ഖായാതി സങ്ഖായ ജാനിത്വാ തുലയിത്വാ തീരയിത്വാ വിഭാവയിത്വാ വിഭൂതം കത്വാ, ‘‘സബ്ബേ സങ്ഖാരാ അനിച്ചാ’’തി സങ്ഖായ ജാനിത്വാ തുലയിത്വാ തീരയിത്വാ വിഭാവയിത്വാ വിഭൂതം കത്വാ, ‘‘സബ്ബേ സങ്ഖാരാ ദുക്ഖാ’’തി…പേ… ‘‘സബ്ബേ ധമ്മാ അനത്താ’’തി… ‘‘അവിജ്ജാപച്ചയാ സങ്ഖാരാ’’തി… ‘‘യം കിഞ്ചി സമുദയധമ്മം സബ്ബം തം നിരോധധമ്മ’’ന്തി സങ്ഖായ ജാനിത്വാ തുലയിത്വാ തീരയിത്വാ വിഭാവയിത്വാ വിഭൂതം കത്വാ.
അഥ വാ, അനിച്ചതോ സങ്ഖായ ജാനിത്വാ…പേ… ദുക്ഖതോ… രോഗതോ… ഗണ്ഡതോ… സല്ലതോ…പേ… നിസ്സരണതോ സങ്ഖായ ജാനിത്വാ തുലയിത്വാ തീരയിത്വാ വിഭാവയിത്വാ വിഭൂതം കത്വാ. നിബ്ബുതോതി രാഗസ്സ നിബ്ബാപിതത്താ നിബ്ബുതോ, ദോസസ്സ നിബ്ബാപിതത്താ നിബ്ബുതോ, മോഹസ്സ നിബ്ബാപിതത്താ നിബ്ബുതോ, കോധസ്സ… ഉപനാഹസ്സ… മക്ഖസ്സ… പളാസസ്സ… ഇസ്സായ… മച്ഛരിയസ്സ… മായായ… സാഠേയ്യസ്സ… ഥമ്ഭസ്സ… സാരമ്ഭസ്സ… മാനസ്സ… അതിമാനസ്സ… മദസ്സ… പമാദസ്സ… സബ്ബകിലേസാനം… സബ്ബദുച്ചരിതാനം… സബ്ബദരഥാനം … സബ്ബപരിളാഹാനം… സബ്ബസന്താപാനം… സബ്ബാകുസലാഭിസങ്ഖാരാനം നിബ്ബാപിതത്താ നിബ്ബുതോ. ഭിക്ഖൂതി സത്തന്നം ധമ്മാനം ഭിന്നത്താ ഭിക്ഖു…പേ… വുസിതവാ ഖീണപുനബ്ഭവോ സ ഭിക്ഖൂതി – സങ്ഖായ നിബ്ബുതോ ഭിക്ഖു.
തസ്സ നോ സന്തി ഇഞ്ജിതാതി. തസ്സാതി അരഹതോ ഖീണാസവസ്സ. ഇഞ്ജിതാതി തണ്ഹിഞ്ജിതം ദിട്ഠിഞ്ജിതം മാനിഞ്ജിതം കിലേസിഞ്ജിതം കാമിഞ്ജിതം. തസ്സിമേ ഇഞ്ജിതാ നത്ഥി ന സന്തി ന സംവിജ്ജന്തി നുപലബ്ഭന്തി പഹീനാ സമുച്ഛിന്നാ വൂപസന്താ പടിപസ്സദ്ധാ അഭബ്ബുപ്പത്തികാ ഞാണഗ്ഗിനാ ദഡ്ഢാതി – തസ്സ നോ സന്തി ഇഞ്ജിതാ. തേനാഹ ഭഗവാ –
‘‘കാമേസു ബ്രഹ്മചരിയവാ, [മേത്തേയ്യാതി ഭഗവാ]
വീതതണ്ഹോ സദാ സതോ;
സങ്ഖായ നിബ്ബുതോ ഭിക്ഖു, തസ്സ നോ സന്തി ഇഞ്ജിതാ’’തി.
൧൧. സോ ഉഭന്തമഭിഞ്ഞായ, മജ്ഝേ മന്താ ന ലിപ്പതി;
തം ബ്രൂമി മഹാപുരിസോതി, സോ ഇധ സിബ്ബിനിമച്ചഗാ.
സോ ഉഭന്തമഭിഞ്ഞായ, മജ്ഝേ മന്താ ന ലിപ്പതീതി. അന്താതി ഫസ്സോ ഏകോ അന്തോ, ഫസ്സസമുദയോ ദുതിയോ അന്തോ, ഫസ്സനിരോധോ മജ്ഝേ; അതീതം ഏകോ അന്തോ, അനാഗതം ദുതിയോ അന്തോ, പച്ചുപ്പന്നം മജ്ഝേ; സുഖാ വേദനാ ഏകോ അന്തോ, ദുക്ഖാ വേദനാ ദുതിയോ അന്തോ, അദുക്ഖമസുഖാ വേദനാ മജ്ഝേ; നാമം ഏകോ അന്തോ, രൂപം ദുതിയോ അന്തോ, വിഞ്ഞാണം മജ്ഝേ; ഛ അജ്ഝത്തികാനി ആയതനാനി ഏകോ അന്തോ, ഛ ബാഹിരാനി ആയതനാനി ദുതിയോ അന്തോ, വിഞ്ഞാണം മജ്ഝേ; സക്കായോ ഏകോ അന്തോ, സക്കായസമുദയോ ദുതിയോ അന്തോ, സക്കായനിരോധോ മജ്ഝേ. മന്താ വുച്ചതി പഞ്ഞാ, യാ പഞ്ഞാ പജാനനാ…പേ… അമോഹോ ധമ്മവിചയോ സമ്മാദിട്ഠി.
ലേപാതി ദ്വേ ലേപാ – തണ്ഹാലേപോ ച ദിട്ഠിലേപോ ച. കതമോ തണ്ഹാലേപോ? യാവതാ തണ്ഹാസങ്ഖാതേന സീമകതം ഓധികതം [മരിയാദികതം ഓധികതം (സ്യാ.)] പരിയന്തകതം പരിഗ്ഗഹിതം മമായിതം – ‘‘ഇദം മമ, ഏതം മമ, ഏത്തകം മമ, ഏത്താവതാ മമ രൂപാ സദ്ദാ ഗന്ധാ രസാ ഫോട്ഠബ്ബാ അത്ഥരണാ പാവുരണാ ദാസിദാസാ അജേളകാ കുക്കുടസൂകരാ ഹത്ഥിഗവാസ്സവളവാ ഖേത്തം വത്ഥു ഹിരഞ്ഞം സുവണ്ണം ഗാമനിഗമരാജധാനിയോ രട്ഠഞ്ച ജനപദോ ച കോസോ ച കോട്ഠാഗാരഞ്ച’’. കേവലമ്പി മഹാപഥവിം തണ്ഹാവസേന മമായതി. യാവതാ അട്ഠസതതണ്ഹാവിചരിതം – അയം തണ്ഹാലേപോ.
കതമോ ദിട്ഠിലേപോ? വീസതിവത്ഥുകാ സക്കായദിട്ഠി, ദസവത്ഥുകാ മിച്ഛാദിട്ഠി, ദസവത്ഥുകാ അന്തഗ്ഗാഹികാ ദിട്ഠി, യാ ഏവരൂപാ ദിട്ഠി ദിട്ഠിഗതം ദിട്ഠിഗഹനം ദിട്ഠികന്താരോ ദിട്ഠിവിസൂകായികം ദിട്ഠിവിപ്ഫന്ദിതം ദിട്ഠിസംയോജനം ഗാഹോ പടിഗ്ഗാഹോ അഭിനിവേസോ പരാമാസോ കുമ്മഗ്ഗോ മിച്ഛാപഥോ മിച്ഛത്തം തിത്ഥായതനം വിപരിയേസഗ്ഗാഹോ [വിപരിയേസഗ്ഗാഹോ (ബഹൂസു)] വിപരീതഗ്ഗാഹോ വിപല്ലാസഗ്ഗാഹോ മിച്ഛാഗാഹോ അയാഥാവകസ്മിം യാഥാവകന്തി ഗാഹോ, യാവതാ ദ്വാസട്ഠി ദിട്ഠിഗതാനി – അയം ദിട്ഠിലേപോ.
സോ ഉഭന്തമഭിഞ്ഞായ, മജ്ഝേ മന്താ ന ലിപ്പതീതി സോ ഉഭോ ച അന്തേ മജ്ഝഞ്ച മന്തായ അഭിഞ്ഞായ ജാനിത്വാ തുലയിത്വാ തീരയിത്വാ വിഭാവയിത്വാ വിഭൂതം കത്വാ ന ലിപ്പതി ന പലിപ്പതി ന ഉപലിപ്പതി, അലിത്തോ അസംലിത്തോ അനുപലിത്തോ നിക്ഖന്തോ നിസ്സടോ വിപ്പമുത്തോ വിസഞ്ഞുത്തോ വിമരിയാദികതേന ചേതസാ വിഹരതീതി – സോ ഉഭന്തമഭിഞ്ഞായ മജ്ഝേ മന്താ ന ലിപ്പതി.
തം ബ്രൂമി മഹാപുരിസോതി മഹാപുരിസോ അഗ്ഗപുരിസോ സേട്ഠപുരിസോ വിസേട്ഠപുരിസോ പാമോക്ഖപുരിസോ ഉത്തമപുരിസോ പവരപുരിസോ, തം ബ്രൂമി തം കഥേമി തം ഭണാമി തം ദീപേമി തം വോഹരാമി.
ആയസ്മാ സാരിപുത്തോ [പസ്സ സം. നി. ൫.൩൭൭] ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘മഹാപുരിസോ മഹാപുരിസോ’തി, ഭന്തേ, വുച്ചതി. കിത്താവതാ നു ഖോ, ഭന്തേ, മഹാപുരിസോ ഹോതീ’’തി? ‘‘വിമുത്തചിത്തത്താ ഖ്വാഹം, സാരിപുത്ത, മഹാപുരിസോതി വദാമി, അവിമുത്തചിത്തത്താ നോ മഹാപുരിസോതി വദാമി.
‘‘കഥഞ്ച, സാരിപുത്ത, വിമുത്തചിത്തോ ഹോതി? ഇധ, സാരിപുത്ത, ഭിക്ഖു അജ്ഝത്തം കായേ കായാനുപസ്സീ വിഹരതി ആതാപീ സമ്പജാനോ സതിമാ വിനേയ്യ ലോകേ അഭിജ്ഝാദോമനസ്സം. തസ്സ കായേ കായാനുപസ്സിനോ വിഹരതോ ചിത്തം വിരജ്ജതി വിമുച്ചതി അനുപാദായ ആസവേഹി. വേദനാസു…പേ… ചിത്തേ… ധമ്മേസു ധമ്മാനുപസ്സീ വിഹരതി ആതാപീ സമ്പജാനോ സതിമാ വിനേയ്യ ലോകേ അഭിജ്ഝാദോമനസ്സം. തസ്സ ധമ്മേസു ധമ്മാനുപസ്സിനോ വിഹരതോ ചിത്തം വിരജ്ജതി വിമുച്ചതി അനുപാദായ ആസവേഹി. ഏവം ഖോ, സാരിപുത്ത, ഭിക്ഖു വിമുത്തചിത്തോ ഹോതി. വിമുത്തചിത്തത്താ ഖ്വാഹം, സാരിപുത്ത, മഹാപുരിസോതി വദാമി, അവിമുത്തചിത്തത്താ നോ മഹാപുരിസോതി വദാമീ’’തി – തം ബ്രൂമി മഹാപുരിസോതി.
സോ ഇധ സിബ്ബിനിമച്ചഗാതി സിബ്ബിനീ വുച്ചതി തണ്ഹാ. യോ രാഗോ സാരാഗോ…പേ… അഭിജ്ഝാ ലോഭോ അകുസലമൂലം, യസ്സേസാ സിബ്ബിനീ തണ്ഹാ പഹീനാ സമുച്ഛിന്നാ വൂപസന്താ പടിപസ്സദ്ധാ അഭബ്ബുപ്പത്തികാ ഞാണഗ്ഗിനാ ദഡ്ഢാ. സോ സിബ്ബിനിം തണ്ഹം അച്ചഗാ ഉപച്ചഗാ അതിക്കന്തോ സമതിക്കന്തോ വീതിവത്തോതി – സോ ഇധ സിബ്ബിനിമച്ചഗാ. തേനാഹ ഭഗവാ –
‘‘സോ ഉഭന്തമഭിഞ്ഞായ, മജ്ഝേ മന്താ ന ലിപ്പതി;
തം ബ്രൂമി മഹാപുരിസോതി, സോ ഇധ സിബ്ബിനിമച്ചഗാ’’തി.
സഹ ഗാഥാപരിയോസാനാ യേ തേ ബ്രാഹ്മണേന സദ്ധിം ഏകച്ഛന്ദാ ഏകപയോഗാ ഏകാധിപ്പായാ ഏകവാസനവാസിതാ, തേസം അനേകപാണസഹസ്സാനം വിരജം വീതമലം ധമ്മചക്ഖും ഉദപാദി – ‘‘യം കിഞ്ചി സമുദയധമ്മം സബ്ബം തം നിരോധധമ്മ’’ന്തി. തസ്സ ബ്രാഹ്മണസ്സ അനുപാദായ ആസവേഹി ചിത്തം വിമുച്ചി. സഹ അരഹത്തപ്പത്താ അജിനജടാവാകചീരതിദണ്ഡകമണ്ഡലുകേസാ ച മസ്സൂ ച അന്തരഹിതാ. ഭണ്ഡുകാസായവത്ഥവസനോ സങ്ഘാടിപത്തചീവരധരോ അന്വത്ഥപടിപത്തിയാ പഞ്ജലികോ ഭഗവന്തം നമസ്സമാനോ നിസിന്നോ ഹോതി – ‘‘സത്ഥാ മേ ഭന്തേ ഭഗവാ, സാവകോഹമസ്മീ’’തി.
തിസ്സമേത്തേയ്യമാണവപുച്ഛാനിദ്ദേസോ ദുതിയോ.