൧൦. കപ്പമാണവപുച്ഛാനിദ്ദേസോ
൬൧. മജ്ഝേ സരസ്മിം തിട്ഠതം, [ഇച്ചായസ്മാ കപ്പോ]
ഓഘേ ജാതേ മഹബ്ഭയേ;
ജരാമച്ചുപരേതാനം, ദീപം പബ്രൂഹി മാരിസ;
ത്വഞ്ച മേ ദീപമക്ഖാഹി, യഥായിദം നാപരം സിയാ.
മജ്ഝേ സരസ്മിം തിട്ഠതന്തി സരോ വുച്ചതി സംസാരോ ആഗമനം ഗമനം ഗമനാഗമനം കാലം ഗതി ഭവാഭവോ ചുതി ച ഉപപത്തി ച നിബ്ബത്തി ച ഭേദോ ച ജാതി ച ജരാ ച മരണഞ്ച. സംസാരസ്സ പുരിമാപി കോടി ന പഞ്ഞായതി, പച്ഛിമാപി കോടി ന പഞ്ഞായതി; മജ്ഝേവ സംസാരേ സത്താ ഠിതാ പതിട്ഠിതാ അല്ലീനാ ഉപഗതാ അജ്ഝോസിതാ അധിമുത്താ.
കഥം സംസാരസ്സ പുരിമാ കോടി ന പഞ്ഞായതി? ഏത്തകാ ജാതിയോ വട്ടം വത്തി, തതോ പരം ന വത്തതീതി ഹേവം നത്ഥി, ഏവമ്പി സംസാരസ്സ പുരിമാ കോടി ന പഞ്ഞായതി. ഏത്തകാനി ജാതിസതാനി വട്ടം വത്തി, തതോ പരം ന വത്തതീതി ഹേവം നത്ഥി, ഏവമ്പി സംസാരസ്സ പുരിമാ കോടി ന പഞ്ഞായതി. ഏത്തകാനി ജാതിസഹസ്സാനി വട്ടം വത്തി, തതോ പരം ന വത്തതീതി ഹേവം നത്ഥി, ഏവമ്പി സംസാരസ്സ പുരിമാ കോടി ന പഞ്ഞായതി. ഏത്തകാനി ജാതിസതസഹസ്സാനി വട്ടം വത്തി, തതോ പരം ന വത്തതീതി ഹേവം നത്ഥി, ഏവമ്പി സംസാരസ്സ പുരിമാ കോടി ന പഞ്ഞായതി. ഏത്തകാ ജാതികോടിയോ വട്ടം വത്തി, തതോ പരം ന വത്തതീതി ഹേവം നത്ഥി, ഏവമ്പി സംസാരസ്സ പുരിമാ കോടി ന പഞ്ഞായതി. ഏത്തകാനി ജാതികോടിസതാനി വട്ടം വത്തി, തതോ പരം ന വത്തതീതി ഹേവം നത്ഥി, ഏവമ്പി സംസാരസ്സ പുരിമാ കോടി ന പഞ്ഞായതി. ഏത്തകാനി ജാതികോടിസഹസ്സാനി വട്ടം വത്തി, തതോ പരം ന വത്തതീതി, ഹേവം നത്ഥി. ഏവമ്പി സംസാരസ്സ പുരിമാ കോടി ന പഞ്ഞായതി. ഏത്തകാനി ജാതികോടിസതസഹസ്സാനി വട്ടം വത്തി, തതോ പരം ന വത്തതീതി ഹേവം നത്ഥി, ഏവമ്പി സംസാരസ്സ പുരിമാ കോടി ന പഞ്ഞായതി.
ഏത്തകാനി വസ്സാനി വട്ടം വത്തി, തതോ പരം ന വത്തതീതി ഹേവം നത്ഥി, ഏവമ്പി സംസാരസ്സ പുരിമാ കോടി ന പഞ്ഞായതി. ഏത്തകാനി വസ്സസതാനി വട്ടം വത്തി, തതോ പരം ന വത്തതീതി ഹേവം നത്ഥി, ഏവമ്പി സംസാരസ്സ പുരിമാ കോടി ന പഞ്ഞായതി. ഏത്തകാനി വസ്സസഹസ്സാനി വട്ടം വത്തി, തതോ പരം ന വത്തതീതി ഹേവം നത്ഥി, ഏവമ്പി സംസാരസ്സ പുരിമാ കോടി ന പഞ്ഞായതി. ഏത്തകാനി വസ്സസതസഹസ്സാനി വട്ടം വത്തി, തതോ പരം ന വത്തതീതി ഹേവം നത്ഥി, ഏവമ്പി സംസാരസ്സ പുരിമാ കോടി ന പഞ്ഞായതി. ഏത്തകാ വസ്സകോടിയോ വട്ടം വത്തി, തതോ പരം ന വത്തതീതി ഹേവം നത്ഥി, ഏവമ്പി സംസാരസ്സ പുരിമാ കോടി ന പഞ്ഞായതി. ഏത്തകാനി വസ്സകോടിസതാനി വട്ടം വത്തി, തതോ പരം ന വത്തതീതി ഹേവം നത്ഥി, ഏവമ്പി സംസാരസ്സ പുരിമാ കോടി ന പഞ്ഞായതി. ഏത്തകാനി വസ്സകോടിസഹസ്സാനി വട്ടം വത്തി, തതോ പരം ന വത്തതീതി ഹേവം നത്ഥി, ഏവമ്പി സംസാരസ്സ പുരിമാ കോടി ന പഞ്ഞായതി. ഏത്തകാനി വസ്സകോടിസതസഹസ്സാനി വട്ടം വത്തി, തതോ പരം ന വത്തതീതി ഹേവം നത്ഥി, ഏവമ്പി സംസാരസ്സ പുരിമാ കോടി ന പഞ്ഞായതി.
ഏത്തകാനി കപ്പാനി വട്ടം വത്തി, തതോ പരം ന വത്തതീതി ഹേവം നത്ഥി, ഏവമ്പി സംസാരസ്സ പുരിമാ കോടി ന പഞ്ഞായതി. ഏത്തകാനി കപ്പസതാനി വട്ടം വത്തി, തതോ പരം ന വത്തതീതി ഹേവം നത്ഥി, ഏവമ്പി സംസാരസ്സ പുരിമാ കോടി ന പഞ്ഞായതി. ഏത്തകാനി കപ്പസഹസ്സാനി വട്ടം വത്തി, തതോ പരം ന വത്തതീതി ഹേവം നത്ഥി, ഏവമ്പി സംസാരസ്സ പുരിമാ കോടി ന പഞ്ഞായതി. ഏത്തകാനി കപ്പസതസഹസ്സാനി വട്ടം വത്തി, തതോ പരം ന വത്തതീതി ഹേവം നത്ഥി, ഏവമ്പി സംസാരസ്സ പുരിമാ കോടി ന പഞ്ഞായതി. ഏത്തകാ കപ്പകോടിയോ വട്ടം വത്തി, തതോ പരം ന വത്തതീതി ഹേവം നത്ഥി, ഏവമ്പി സംസാരസ്സ പുരിമാ കോടി ന പഞ്ഞായതി. ഏത്തകാനി കപ്പകോടിസതാനി വട്ടം വത്തി, തതോ പരം ന വത്തതീതി ഹേവം നത്ഥി, ഏവമ്പി സംസാരസ്സ പുരിമാ കോടി ന പഞ്ഞായതി. ഏത്തകാനി കപ്പകോടിസഹസ്സാനി വട്ടം വത്തി, തതോ പരം ന വത്തതീതി ഹേവം നത്ഥി, ഏവമ്പി സംസാരസ്സ പുരിമാ കോടി ന പഞ്ഞായതി. ഏത്തകാനി കപ്പകോടിസതസഹസ്സാനി വട്ടം വത്തി, തതോ പരം ന വത്തതീതി ഹേവം നത്ഥി, ഏവമ്പി സംസാരസ്സ പുരിമാ കോടി ന പഞ്ഞായതി.
വുത്തഞ്ഹേതം ഭഗവതാ – ‘‘അനമതഗ്ഗോയം, ഭിക്ഖവേ, സംസാരോ, പുബ്ബാ കോടി ന പഞ്ഞായതി അവിജ്ജാനീവരണാനം സത്താനം തണ്ഹാസംയോജനാനം സന്ധാവതം സംസരതം. ഏവം ദീഘരത്തം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ദുക്ഖം പച്ചനുഭൂതം തിബ്ബം പച്ചനുഭൂതം ബ്യസനം പച്ചനുഭൂതം, കടസീ വഡ്ഢിതാ [കടസീവവഡ്ഢിതം (സ്യാ.) പസ്സ സം. നി. ൨.൧൨൪]. യാവഞ്ചിദം, ഭിക്ഖവേ, അലമേവ സബ്ബസങ്ഖാരേസു നിബ്ബിന്ദിതും അലം വിരജ്ജിതും അലം വിമുച്ചിതു’’ന്തി. ഏവമ്പി സംസാരസ്സ പുരിമാ കോടി ന പഞ്ഞായതി.
കഥം സംസാരസ്സ പച്ഛിമാ കോടി ന പഞ്ഞായതി? ഏത്തകാ ജാതിയോ വട്ടം വത്തിസ്സതി, തതോ പരം ന വത്തിസ്സതീതി ഹേവം നത്ഥി, ഏവമ്പി സംസാരസ്സ പച്ഛിമാ കോടി ന പഞ്ഞായതി. ഏത്തകാനി ജാതിസതാനി, ഏത്തകാനി ജാതിസഹസ്സാനി, ഏത്തകാനി ജാതിസതസഹസ്സാനി, ഏത്തകാ ജാതികോടിയോ, ഏത്തകാനി ജാതികോടിസതാനി, ഏത്തകാനി ജാതികോടിസഹസ്സാനി, ഏത്തകാനി ജാതികോടിസതസഹസ്സാനി, ഏത്തകാനി വസ്സാനി, ഏത്തകാനി വസ്സസതാനി, ഏത്തകാനി വസ്സസഹസ്സാനി, ഏത്തകാനി വസ്സസതസഹസ്സാനി, ഏത്തകാ വസ്സകോടിയോ, ഏത്തകാനി വസ്സകോടിസതാനി, ഏത്തകാനി വസ്സകോടിസഹസ്സാനി, ഏത്തകാനി വസ്സകോടിസതസഹസ്സാനി, ഏത്തകാനി കപ്പാനി, ഏത്തകാനി കപ്പസതാനി, ഏത്തകാനി കപ്പസഹസ്സാനി, ഏത്തകാനി കപ്പസതസഹസ്സാനി, ഏത്തകാ കപ്പകോടിയോ, ഏത്തകാനി കപ്പകോടിസതാനി, ഏത്തകാനി കപ്പകോടിസഹസ്സാനി, ഏത്തകാനി കപ്പകോടിസതസഹസ്സാനി വട്ടം വത്തിസ്സതി, തതോ പരം ന വത്തിസ്സതീതി ഹേവം നത്ഥി, ഏവമ്പി സംസാരസ്സ പച്ഛിമാ കോടി ന പഞ്ഞായതി. ഏവമ്പി സംസാരസ്സ പുരിമാപി കോടി ന പഞ്ഞായതി, പച്ഛിമാപി കോടി ന പഞ്ഞായതി, മജ്ഝേവ സംസാരേ സത്താ ഠിതാ പതിട്ഠിതാ അല്ലീനാ ഉപഗതാ അജ്ഝോസിതാ അധിമുത്താതി – മജ്ഝേ സരസ്മിം തിട്ഠതം. ഇച്ചായസ്മാ കപ്പോതി. ഇച്ചാതി പദസന്ധി…പേ…. ആയസ്മാതി പിയവചനം…പേ…. കപ്പോതി തസ്സ ബ്രാഹ്മണസ്സ നാമം…പേ… അഭിലാപോതി – ഇച്ചായസ്മാ കപ്പോ.
ഓഘേ ജാതേ മഹബ്ഭയേതി കാമോഘേ ഭവോഘേ ദിട്ഠോഘേ അവിജ്ജോഘേ ജാതേ സഞ്ജാതേ നിബ്ബത്തേ അഭിനിബ്ബത്തേ പാതുഭൂതേ. മഹബ്ഭയേതി ജാതിഭയേ ജരാഭയേ ബ്യാധിഭയേ മരണഭയേതി – ഓഘേ ജാതേ മഹബ്ഭയേ.
ജരാമച്ചുപരേതാനന്തി ജരായ ഫുട്ഠാനം പരേതാനം സമോഹിതാനം സമന്നാഗതാനം. മച്ചുനാ ഫുട്ഠാനം പരേതാനം സമോഹിതാനം സമന്നാഗതാനം, ജാതിയാ അനുഗതാനം ജരായ അനുസടാനം ബ്യാധിനാ അഭിഭൂതാനം മരണേന അബ്ഭാഹതാനം അതാണാനം അലേണാനം അസരണാനം അസരണീഭൂതാനന്തി – ജരാമച്ചുപരേതാനം.
ദീപം പബ്രൂഹി മാരിസാതി ദീപം താണം ലേണം സരണം ഗതിം പരായനം [ഗതിപരായനം (സ്യാ.) ഏവമുപരിപി] ബ്രൂഹി ആചിക്ഖാഹി ദേസേഹി പഞ്ഞപേഹി പട്ഠപേഹി വിവരാഹി വിഭജാഹി ഉത്താനീകരോഹി പകാസേഹി. മാരിസാതി പിയവചനം ഗരുവചനം സഗാരവസപ്പതിസ്സാധിവചനമേതം മാരിസാതി – ദീപം പബ്രൂഹി മാരിസ.
ത്വഞ്ച മേ ദീപമക്ഖാഹീതി. ത്വന്തി ഭഗവന്തം ഭണതി. ദീപമക്ഖാഹീതി ദീപം താണം ലേണം സരണം ഗതിം പരായനം അക്ഖാഹി ആചിക്ഖാഹി ദേസേഹി പഞ്ഞപേഹി പട്ഠപേഹി വിവരാഹി വിഭജാഹി ഉത്താനീകരോഹി പകാസേഹീതി – ത്വഞ്ച മേ ദീപമക്ഖാഹി.
യഥായിദം നാപരം സിയാതി യഥയിദം ദുക്ഖം ഇധേവ നിരുജ്ഝേയ്യ വൂപസമേയ്യ അത്ഥം ഗച്ഛേയ്യ പടിപ്പസ്സമ്ഭേയ്യ പുനപടിസന്ധികം ദുക്ഖം ന നിബ്ബത്തേയ്യ, കാമധാതുയാ വാ രൂപധാതുയാ വാ അരൂപധാതുയാ വാ കാമഭവേ വാ രൂപഭവേ വാ അരൂപഭവേ വാ സഞ്ഞാഭവേ വാ അസഞ്ഞാഭവേ വാ നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞാഭവേ വാ ഏകവോകാരഭവേ വാ ചതുവോകാരഭവേ വാ പഞ്ചവോകാരഭവേ വാ പുനഗതിയാ വാ ഉപപത്തിയാ വാ പടിസന്ധിയാ വാ ഭവേ വാ സംസാരേ വാ വട്ടേ വാ ന ജനേയ്യ ന സഞ്ജനേയ്യ ന നിബ്ബത്തേയ്യ നാഭിനിബ്ബത്തേയ്യ. ഇധേവ നിരുജ്ഝേയ്യ വൂപസമേയ്യ അത്ഥം ഗച്ഛേയ്യ പടിപ്പസ്സമ്ഭേയ്യാതി – യഥായിദം നാപരം സിയാ. തേനാഹ സോ ബ്രാഹ്മണോ –
‘‘മജ്ഝേ സരസ്മിം തിട്ഠതം, [ഇച്ചായസ്മാ കപ്പോ]
ഓഘേ ജാതേ മഹബ്ഭയേ;
ജരാമച്ചുപരേതാനം, ദീപം പബ്രൂഹി മാരിസ;
ത്വഞ്ച മേ ദീപമക്ഖാഹി, യഥായിദം നാപരം സിയാ’’തി.
൬൨. മജ്ഝേ സരസ്മിം തിട്ഠതം, [കപ്പാതി ഭഗവാ]
ഓഘേ ജാതേ മഹബ്ഭയേ;
ജരാമച്ചുപരേതാനം, ദീപം പബ്രൂമി കപ്പ തേ.
മജ്ഝേ സരസ്മിം തിട്ഠതന്തി സരോ വുച്ചതി സംസാരോ ആഗമനം ഗമനം ഗമനാഗമനം കാലം ഗതി ഭവാഭവോ, ചുതി ച ഉപപത്തി ച നിബ്ബത്തി ച ഭേദോ ച ജാതി ച ജരാ ച മരണഞ്ച. സംസാരസ്സ പുരിമാപി കോടി ന പഞ്ഞായതി, പച്ഛിമാപി കോടി ന പഞ്ഞായതി. മജ്ഝേവ സംസാരേ സത്താ ഠിതാ പതിട്ഠിതാ അല്ലീനാ ഉപഗതാ അജ്ഝോസിതാ അധിമുത്താ.
കഥം സംസാരസ്സ പുരിമാ കോടി ന പഞ്ഞായതി…പേ… ഏവം സംസാരസ്സ പുരിമാ കോടി ന പഞ്ഞായതി. കഥം സംസാരസ്സ പച്ഛിമാ കോടി ന പഞ്ഞായതി…പേ… ഏവം സംസാരസ്സ പച്ഛിമാ കോടി ന പഞ്ഞായതി. ഏവം സംസാരസ്സ പുരിമാപി കോടി ന പഞ്ഞായതി, പച്ഛിമാപി കോടി ന പഞ്ഞായതി. മജ്ഝേവ സംസാരേ സത്താ ഠിതാ പതിട്ഠിതാ അല്ലീനാ ഉപഗതാ അജ്ഝോസിതാ അധിമുത്താതി – മജ്ഝേ സരസ്മിം തിട്ഠതം. കപ്പാതി ഭഗവാതി. കപ്പാതി ഭഗവാ തം ബ്രാഹ്മണം നാമേന ആലപതി. ഭഗവാതി ഗാരവാധിവചനമേതം…പേ… സച്ഛികാ പഞ്ഞത്തി, യദിദം ഭഗവാതി – കപ്പാതി ഭഗവാ.
ഓഘേ ജാതേ മഹബ്ഭയേതി കാമോഘേ ഭവോഘേ ദിട്ഠോഘേ അവിജ്ജോഘേ ജാതേ സഞ്ജാതേ നിബ്ബത്തേ അഭിനിബ്ബത്തേ പാതുഭൂതേ. മഹബ്ഭയേതി ജാതിഭയേ ജരാഭയേ ബ്യാധിഭയേ മരണഭയേതി – ഓഘേ ജാതേ മഹബ്ഭയേ.
ജരാമച്ചുപരേതാനന്തി ജരായ ഫുട്ഠാനം പരേതാനം സമോഹിതാനം സമന്നാഗതാനം, മച്ചുനാ ഫുട്ഠാനം പരേതാനം സമോഹിതാനം സമന്നാഗതാനം ജാതിയാ അനുഗതാനം ജരായ അനുസടാനം ബ്യാധിനാ അഭിഭൂതാനം മരണേന അബ്ഭാഹതാനം അതാണാനം അലേണാനം അസരണാനം അസരണീഭൂതാനന്തി – ജരാമച്ചുപരേതാനം.
ദീപം പബ്രൂമി കപ്പ തേതി ദീപം താണം ലേണം സരണം ഗതിം പരായനം ബ്രൂമി ആചിക്ഖാമി ദേസേമി പഞ്ഞപേമി പട്ഠപേമി വിവരാമി വിഭജാമി ഉത്താനീകരോമി പകാസേമീതി – ദീപം പബ്രൂമി കപ്പ തേ. തേനാഹ ഭഗവാ –
‘‘മജ്ഝേ സരസ്മിം തിട്ഠതം, [കപ്പാതി ഭഗവാ]
ഓഘേ ജാതേ മഹബ്ഭയേ;
ജരാമച്ചുപരേതാനം, ദീപം പബ്രൂമി കപ്പ തേ’’തി.
൬൩. അകിഞ്ചനം അനാദാനം, ഏതം ദീപം അനാപരം;
നിബ്ബാനം ഇതി നം ബ്രൂമി, ജരാമച്ചുപരിക്ഖയം.
അകിഞ്ചനം അനാദാനന്തി. കിഞ്ചനന്തി – രാഗകിഞ്ചനം ദോസകിഞ്ചനം മോഹകിഞ്ചനം മാനകിഞ്ചനം ദിട്ഠികിഞ്ചനം കിലേസകിഞ്ചനം ദുച്ചരിതകിഞ്ചനം; കിഞ്ചനപ്പഹാനം കിഞ്ചനവൂപസമം [കിഞ്ചനവൂപസമോ (സ്യാ.) ഏവമീദിസേസു ഠാനേസു] കിഞ്ചനപടിനിസ്സഗ്ഗം [കിഞ്ചനപടിനിസ്സഗ്ഗോ (സ്യാ.)] കിഞ്ചനപടിപ്പസ്സദ്ധിം അമതം നിബ്ബാനന്തി – അകിഞ്ചനം. അനാദാനന്തി ആദാനം വുച്ചതി തണ്ഹാ. യോ രാഗോ സാരാഗോ…പേ… അഭിജ്ഝാ ലോഭോ അകുസലമൂലം. ആദാനപ്പഹാനം ആദാനവൂപസമം ആദാനപടിനിസ്സഗ്ഗം ആദാനപടിപ്പസ്സദ്ധിം അമതം നിബ്ബാനന്തി – അകിഞ്ചനം അനാദാനം.
ഏതം ദീപം അനാപരന്തി ഏതം ദീപം താണം ലേണം സരണം ഗതി പരായനം. അനാപരന്തി തമ്ഹാ പരോ അഞ്ഞോ ദീപോ നത്ഥി. അഥ ഖോ സോ ഏവം ദീപോ അഗ്ഗോ ച സേട്ഠോ ച വിസേട്ഠോ ച പാമോക്ഖോ ച ഉത്തമോ ച പവരോ ചാതി – ഏതം ദീപം അനാപരം.
നിബ്ബാനം ഇതി നം ബ്രൂമീതി വാനം വുച്ചതി തണ്ഹാ. യോ രാഗോ സാരാഗോ…പേ… അഭിജ്ഝാ ലോഭോ അകുസലമൂലം. വാനപ്പഹാനം വാനവൂപസമം വാനപടിനിസ്സഗ്ഗം വാനപടിപ്പസ്സദ്ധിം അമതം നിബ്ബാനം. ഇതീതി പദസന്ധി പദസംസഗ്ഗോ പദപാരിപൂരീ അക്ഖരസമവായോ ബ്യഞ്ജനസിലിട്ഠതാ പദാനുപുബ്ബതാപേതം – ഇതീതി. ബ്രൂമീതി ബ്രൂമി ആചിക്ഖാമി ദേസേമി പഞ്ഞപേമി പട്ഠപേമി വിവരാമി വിഭജാമി ഉത്താനീകരോമി പകാസേമീതി – നിബ്ബാനം ഇതി നം ബ്രൂമി.
ജരാമച്ചുപരിക്ഖയന്തി ജരാമരണസ്സ പഹാനം വൂപസമം പടിനിസ്സഗ്ഗം പടിപ്പസ്സദ്ധിം അമതം നിബ്ബാനന്തി – ജരാമച്ചുപരിക്ഖയം. തേനാഹ ഭഗവാ –
‘‘അകിഞ്ചനം അനാദാനം, ഏതം ദീപം അനാപരം;
നിബ്ബാനം ഇതി നം ബ്രൂമി, ജരാമച്ചുപരിക്ഖയ’’ന്തി.
൬൪. ഏതദഞ്ഞായ യേ സതാ, ദിട്ഠധമ്മാഭിനിബ്ബുതാ;
ന തേ മാരവസാനുഗാ, ന തേ മാരസ്സ പദ്ധഗൂ [പട്ഠഗൂ (സ്യാ. ക.)] .
ഏതദഞ്ഞായ യേ സതാതി. ഏതന്തി അമതം നിബ്ബാനം. യോ സോ സബ്ബസങ്ഖാരസമഥോ സബ്ബൂപധിപടിനിസ്സഗ്ഗോ തണ്ഹക്ഖയോ വിരാഗോ നിരോധോ നിബ്ബാനം. അഞ്ഞായാതി അഞ്ഞായ ജാനിത്വാ തുലയിത്വാ തീരയിത്വാ വിഭാവയിത്വാ വിഭൂതം കത്വാ, ‘‘സബ്ബേ സങ്ഖാരാ അനിച്ചാ’’തി…പേ… ‘‘യം കിഞ്ചി സമുദയധമ്മം, സബ്ബം തം നിരോധധമ്മ’’ന്തി അഞ്ഞായ ജാനിത്വാ തുലയിത്വാ തീരയിത്വാ വിഭാവയിത്വാ വിഭൂതം കത്വാ. യേതി അരഹന്തോ ഖീണാസവാ. സതാതി ചതൂഹി കാരണേഹി സതാ – കായേ കായാനുപസ്സനാസതിപട്ഠാനം ഭാവേന്താ [ഭാവിതത്താ (ക.)] സതാ…പേ… തേ വുച്ചന്തി സതാതി – ഏതദഞ്ഞായ യേ സതാ.
ദിട്ഠധമ്മാഭിനിബ്ബുതാതി. ദിട്ഠധമ്മാതി ദിട്ഠധമ്മാ ഞാതധമ്മാ തുലിതധമ്മാ തീരിതധമ്മാ വിഭൂതധമ്മാ വിഭാവിതധമ്മാ. അഭിനിബ്ബുതാതി രാഗസ്സ നിബ്ബാപിതത്താ നിബ്ബുതാ, ദോസസ്സ…പേ… സബ്ബാകുസലാഭിസങ്ഖാരാനം സന്തത്താ സമിതത്താ വൂപസമിതത്താ നിജ്ഝാതത്താ നിബ്ബുതത്താ പടിപ്പസ്സദ്ധത്താ സന്താ ഉപസന്താ വൂപസന്താ നിബ്ബുതാ പടിപ്പസ്സദ്ധാതി – ദിട്ഠധമ്മാഭിനിബ്ബുതാ.
ന തേ മാരവസാനുഗാതി. മാരോതി യോ സോ മാരോ കണ്ഹോ അധിപതി അന്തഗൂ നമുചി പമത്തബന്ധു. ന തേ മാരവസാനുഗാതി ന തേ മാരസ്സ വസേ വത്തന്തി, നാപി മാരോ തേസു വസം വത്തേതി. തേ മാരഞ്ച മാരപക്ഖഞ്ച മാരപാസഞ്ച മാരബളിസഞ്ച [മാരബലിസഞ്ച (ക.)] മാരാമിസഞ്ച മാരവിസയഞ്ച മാരനിവാസഞ്ച മാരഗോചരഞ്ച മാരബന്ധനഞ്ച അഭിഭുയ്യ അഭിഭവിത്വാ അജ്ഝോത്ഥരിത്വാ പരിയാദിയിത്വാ മദ്ദിത്വാ ചരന്തി വിഹരന്തി ഇരിയന്തി വത്തേന്തി പാലേന്തി യപേന്തി യാപേന്തീതി – ന തേ മാരവസാനുഗാ.
ന തേ മാരസ്സ പദ്ധഗൂതി ന തേ മാരസ്സ പദ്ധാ പദ്ധചരാ [പട്ഠാ പട്ഠചരാ (സ്യാ. ക.)] പരിചാരികാ സിയാ; ബുദ്ധസ്സ തേ ഭഗവതോ പദ്ധാ പദ്ധചരാ പരിചാരികാ സിയാതി – ന തേ മാരസ്സ പദ്ധഗൂ. തേനാഹ ഭഗവാ –
‘‘ഏതദഞ്ഞായ യേ സതാ, ദിട്ഠധമ്മാഭിനിബ്ബുതാ;
ന തേ മാരവസാനുഗാ, ന തേ മാരസ്സ പദ്ധഗൂ’’തി.
സഹ ഗാഥാപരിയോസാനാ…പേ… സത്ഥാ മേ ഭന്തേ ഭഗവാ, സാവകോഹമസ്മീതി.
കപ്പമാണവപുച്ഛാനിദ്ദേസോ ദസമോ.