൪. വായുങ്ഗപഞ്ഹോ

൪. ‘‘ഭന്തേ നാഗസേന, ‘വായുസ്സ പഞ്ച അങ്ഗാനി ഗഹേതബ്ബാനീ’തി യം വദേസി, കതമാനി താനി പഞ്ച അങ്ഗാനി ഗഹേതബ്ബാനീ’’തി? ‘‘യഥാ, മഹാരാജ, വായു സുപുപ്ഫിതവനസണ്ഡന്തരം അഭിവായതി, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന വിമുത്തിവരകുസുമപുപ്ഫിതാരമ്മണവനന്തരേ രമിതബ്ബം. ഇദം, മഹാരാജ, വായുസ്സ പഠമം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം.

‘‘പുന ചപരം, മഹാരാജ, വായു ധരണീരുഹപാദപഗണേ മഥയതി, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന വനന്തരഗതേന സങ്ഖാരേ വിചിനന്തേന കിലേസാ മഥയിതബ്ബാ. ഇദം, മഹാരാജ, വായുസ്സ ദുതിയം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം.

‘‘പുന ചപരം, മഹാരാജ, വായു ആകാസേ ചരതി, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന ലോകുത്തരധമ്മേസു മാനസം സഞ്ചാരയിതബ്ബം. ഇദം, മഹാരാജ, വായുസ്സ തതിയം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം.

‘‘പുന ചപരം, മഹാരാജ, വായു ഗന്ധം അനുഭവതി, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന അത്തനോ സീലവരസുരഭിഗന്ധോ [സീലസുരഭിഗന്ദോ (സീ. പീ.)] അനുഭവിതബ്ബോ. ഇദം, മഹാരാജ, വായുസ്സ ചതുത്ഥം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം.

‘‘പുന ചപരം, മഹാരാജ, വായു നിരാലയോ അനികേതവാസീ, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന നിരാലയമനികേതമസന്ഥവേന സബ്ബത്ഥ വിമുത്തേന ഭവിതബ്ബം. ഇദം, മഹാരാജ, വായുസ്സ പഞ്ചമം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം. ഭാസിതമ്പേതം, മഹാരാജ, ഭഗവതാ ദേവാതിദേവേന സുത്തനിപാതേ –

‘‘‘സന്ഥവാതോ ഭയം ജാതം, നികേതാ ജായതേ രജോ;

അനികേതമസന്ഥവം, ഏതം വേ മുനിദസ്സന’’’ന്തി.

വായുങ്ഗപഞ്ഹോ ചതുത്ഥോ.