൧൦. ചക്കവത്തിങ്ഗപഞ്ഹോ

൧൦. ‘‘ഭന്തേ നാഗസേന, ‘ചക്കവത്തിസ്സ ചത്താരി അങ്ഗാനി ഗഹേതബ്ബാനീ’തി യം വദേസി, കതമാനി താനി ചത്താരി അങ്ഗാനി ഗഹേതബ്ബാനീ’’തി? ‘‘യഥാ, മഹാരാജ, ചക്കവത്തീ ചതൂഹി സങ്ഗഹവത്ഥൂഹി ജനം സങ്ഗണ്ഹാതി, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന ചതസ്സന്നം പരിസാനം മാനസം സങ്ഗഹേതബ്ബം അനുഗ്ഗഹേതബ്ബം സമ്പഹംസേതബ്ബം. ഇദം, മഹാരാജ, ചക്കവത്തിസ്സ പഠമം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം.

‘‘പുന ചപരം, മഹാരാജ, ചക്കവത്തിസ്സ വിജിതേ ചോരാ ന ഉട്ഠഹന്തി, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന കാമരാഗബ്യാപാദവിഹിംസാവിതക്കാ ന ഉപ്പാദേതബ്ബാ. ഇദം, മഹാരാജ, ചക്കവത്തിസ്സ ദുതിയം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം. ഭാസിതമ്പേതം, മഹാരാജ, ഭഗവതാ ദേവാതിദേവേന –

‘‘‘വിതക്കൂപസമേ ച യോ രതോ, അസുഭം ഭാവയതേ [ഭാവയതീ (സ്യാ.) ധ. പ. ൩൫൦ ധമ്മപദേ] സദാ സതോ;

ഏസ ഖോ ബ്യന്തികാഹിതി, ഏസ ഛേച്ഛതി മാരബന്ധന’ന്തി.

‘‘പുന ചപരം, മഹാരാജ, ചക്കവത്തീ ദിവസേ ദിവസേ സമുദ്ദപരിയന്തം മഹാപഥവിം അനുയായതി കല്യാണപാപകാനി വിചിനമാനോ, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന കായകമ്മം വചീകമ്മം മനോകമ്മം ദിവസേ ദിവസേ പച്ചവേക്ഖിതബ്ബം ‘കിം നു ഖോ മേ ഇമേഹി തീഹി ഠാനേഹി അനുപവജ്ജസ്സ ദിവസോ വീതിവത്തതീ’തി. ഇദം, മഹാരാജ, ചക്കവത്തിസ്സ തതിയം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം. ഭാസിതമ്പേതം, മഹാരാജ, ഭഗവതാ ദേവാതിദേവേന അങ്ഗുത്തരനികായവരേ –

‘കഥമ്ഭൂതസ്സ മേ രത്തിന്ദിവാ വീതിവത്തന്തീതി [വീതിപതന്തീതി (സീ. പീ.)] പബ്ബജിതേന അഭിണ്ഹം പച്ചവേക്ഖിതബ്ബ’ന്തി.

‘‘പുന ചപരം, മഹാരാജ, ചക്കവത്തിസ്സ അബ്ഭന്തരബാഹിരാരക്ഖാ സുസംവിഹിതാ ഹോതി, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന അബ്ഭന്തരാനം ബാഹിരാനം കിലേസാനം ആരക്ഖായ സതിദോവാരികോ ഠപേതബ്ബോ. ഇദം, മഹാരാജ, ചക്കവത്തിസ്സ ചതുത്ഥം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം. ഭാസിതമ്പേതം, മഹാരാജ, ഭഗവതാ ദേവാതിദേവേന –

‘സതിദോവാരികോ, ഭിക്ഖവേ, അരിയസാവകോ അകുസലം പജഹതി കുസലം ഭാവേതി, സാവജ്ജം പജഹതി, അനവജ്ജം ഭാവേതി, സുദ്ധമത്താനം പരിഹരതീ’’’തി.

ചക്കവത്തിങ്ഗപഞ്ഹോ ദസമോ.

പഥവീവഗ്ഗോ തതിയോ.

തസ്സുദ്ദാനം –

പഥവീ ആപോ ച തേജോ ച, വായോ ച പബ്ബതേന ച;

ആകാസോ ചന്ദസൂരിയോ ച, സക്കോ ച ചക്കവത്തിനാതി.