൩. മുസാവാദഗരുലഹുഭാവപഞ്ഹോ

൩. ‘‘ഭന്തേ നാഗസേന, ഭാസിതമ്പേതം ഭഗവതാ ‘സമ്പജാനമുസാവാദേ പാരാജികോ ഹോതീ’തി. പുന ച ഭണിതം ‘സമ്പജാനമുസാവാദേ ലഹുകം ആപത്തിം ആപജ്ജതി ഏകസ്സ സന്തികേ ദേസനാവത്ഥുക’ന്തി. ഭന്തേ നാഗസേന, കോ പനേത്ഥ വിസേസോ, കിം കാരണം, യഞ്ചേകേന മുസാവാദേന ഉച്ഛിജ്ജതി, യഞ്ചേകേന മുസാവാദേന സതേകിച്ഛോ ഹോതി? യദി, ഭന്തേ നാഗസേന, ഭഗവതാ ഭണിതം ‘സമ്പജാനമുസാവാദേ പാരാജികോ ഹോതീ’തി, തേന ഹി ‘സമ്പജാനമുസാവാദേ ലഹുകം ആപത്തിം ആപജ്ജതി ഏകസ്സ സന്തികേ ദേസനാവത്ഥുക’ന്തി യം വചനം, തം മിച്ഛാ. യദി തഥാഗതേന ഭണിതം ‘സമ്പജാനമുസാവാദേ ലഹുകം ആപത്തിം ആപജ്ജതി ഏകസ്സ സന്തികേ ദേസനാവത്ഥുക’ന്തി, തേന ഹി ‘സമ്പജാനമുസാവാദേ പാരാജികോ ഹോതീ’തി തമ്പി വചനം മിച്ഛാ. അയമ്പി ഉഭതോ കോടികോ പഞ്ഹോ തവാനുപ്പത്തോ, സോ തയാ നിബ്ബാഹിതബ്ബോ’’തി.

‘‘ഭാസിതമ്പേതം, മഹാരാജ, ഭഗവതാ ‘സമ്പജാനമുസാവാദേ പാരാജികോ ഹോതീ’തി. ഭണിതഞ്ച ‘സമ്പജാനമുസാവാദേ ലഹുകം ആപത്തിം ആപജ്ജതി ഏകസ്സ സന്തികേ ദേസനാവത്ഥുക’ന്തി, തഞ്ച പന വത്ഥുവസേന ഗരുകലഹുകം ഹോതി. തം കിം മഞ്ഞസി, മഹാരാജ, ഇധ കോചി പുരിസോ പരസ്സ പാണിനാ പഹാരം ദദേയ്യ, തസ്സ തുമ്ഹേ കിം ദണ്ഡം ധാരേഥാ’’തി? ‘‘യദി സോ, ഭന്തേ, ആഹ ‘നക്ഖമാമീ’തി, തസ്സ മയം അക്ഖമമാനേ കഹാപണം ഹരാപേമാ’’തി ‘‘ഇധ പന, മഹാരാജ, സോ യേവ പുരിസോ തവ പാണിനാ പഹാരം ദദേയ്യ, തസ്സ പന കോ ദണ്ഡോ’’തി? ‘‘ഹത്ഥമ്പിസ്സ, ഭന്തേ, ഛേദാപേയ്യാമ, പാദമ്പി ഛേദാപേയ്യാമ, യാവ സീസം കളീരച്ഛേജ്ജം ഛേദാപേയ്യാമ, സബ്ബമ്പി തം ഗേഹം വിലുമ്പാപേയ്യാമ, ഉഭതോപക്ഖേ [ഉഭതോപസ്സേ (സീ. പീ. ക.)] യാവ സത്തമം കുലം സമുഗ്ഘാതാപേയ്യാമാ’’തി. ‘‘കോ പനേത്ഥ, മഹാരാജ, വിസേസോ, കിം കാരണം, യം ഏകസ്സ പാണിപ്പഹാരേ സുഖുമോ കഹാപണോ ദണ്ഡോ, യം തവ പാണിപ്പഹാരേ ഹത്ഥച്ഛേജ്ജം പാദച്ഛേജ്ജം യാവ കളീരച്ഛേജ്ജം സബ്ബഗേഹാദാനം ഉഭതോപക്ഖേ യാവ സത്തമകുലാ സമുഗ്ഘാതോ’’തി? ‘‘മനുസ്സന്തരേന, ഭന്തേ’’തി. ‘‘ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, സമ്പജാനമുസാവാദോ വത്ഥുവസേന ഗരുകലഹുകോ ഹോതീ’’തി. ‘‘സാധു, ഭന്തേ നാഗസേന, ഏവമേതം തഥാ സമ്പടിച്ഛാമീ’’തി.

മുസാവാദഗരുലഹുഭാവപഞ്ഹോ തതിയോ.