൧൦. ബുദ്ധസബ്ബഞ്ഞുഭാവപഞ്ഹോ

൧൦. ‘‘ഭന്തേ നാഗസേന, തുമ്ഹേ ഭണഥ ‘തഥാഗതോ സബ്ബഞ്ഞൂ’തി. പുന ച ഭണഥ ‘തഥാഗതേന സാരിപുത്തമോഗ്ഗല്ലാനപ്പമുഖേ ഭിക്ഖുസങ്ഘേ പണാമിതേ ചാതുമേയ്യകാ ച സക്യാ ബ്രഹ്മാ ച സഹമ്പതി ബീജൂപമഞ്ച വച്ഛതരുണൂപമഞ്ച ഉപദസ്സേത്വാ ഭഗവന്തം പസാദേസും ഖമാപേസും നിജ്ഝത്തം അകംസൂ’തി. കിം നു ഖോ, ഭന്തേ നാഗസേന, അഞ്ഞാതാ താ ഉപമാ തഥാഗതസ്സ, യാഹി തഥാഗതോ ഉപമാഹി ഓരതോ ഖമിതോ ഉപസന്തോ നിജ്ഝത്തം ഗതോ? യദി, ഭന്തേ നാഗസേന, തഥാഗതസ്സ താ ഉപമാ അഞ്ഞാതാ, തേന ഹി ബുദ്ധോ അസബ്ബഞ്ഞൂ, യദി ഞാതാ, തേന ഹി ഓകസ്സ പസയ്ഹ വീമംസാപേക്ഖോ പണാമേസി, തേന ഹി തസ്സ അകാരുഞ്ഞതാ സമ്ഭവതി. അയമ്പി ഉഭതോ കോടികോ പഞ്ഹോ തവാനുപ്പത്തോ, സോ തയാ നിബ്ബാഹിതബ്ബോ’’തി.

‘‘സബ്ബഞ്ഞൂ, മഹാരാജ, തഥാഗതോ, താഹി ച ഉപമാഹി ഭഗവാ പസന്നോ ഓരതോ ഖമിതോ ഉപസന്തോ നിജ്ഝത്തം ഗതോ. ധമ്മസ്സാമീ, മഹാരാജ, തഥാഗതോ, തഥാഗതപ്പവേദിതേഹേവ തേ ഓപമ്മേഹി തഥാഗതം ആരാധേസും തോസേസും പസാദേസും, തേസഞ്ച തഥാഗതോ പസന്നോ ‘സാധൂ’തി അബ്ഭാനുമോദി.

‘‘യഥാ, മഹാരാജ, ഇത്ഥീ സാമികസ്സ സന്തകേനേവ ധനേന സാമികം ആരാധേതി തോസേതി പസാദേതി, തഞ്ച സാമികോ ‘സാധൂ’തി അബ്ഭാനുമോദതി, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, ചാതുമേയ്യകാ ച സക്യാ ബ്രഹ്മാ ച സഹമ്പതി തഥാഗതപ്പവേദിതേഹേവ ഓപമ്മേഹി തഥാഗതം ആരാധേസും തോസേസും പസാദേസും, തേസഞ്ച തഥാഗതോ പസന്നോ ‘സാധൂ’തി അബ്ഭാനുമോദി.

‘‘യഥാ വാ പന, മഹാരാജ, കപ്പകോ രഞ്ഞോ സന്തകേനേവ സുവണ്ണഫണകേന രഞ്ഞോ ഉത്തമങ്ഗം പസാധയമാനോ രാജാനം ആരാധേതി തോസേതി പസാദേതി, തസ്സ ച രാജാ പസന്നോ ‘സാധൂ’തി അബ്ഭാനുമോദതി, യഥിച്ഛിതമനുപ്പദേതി, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, ചാതുമേയ്യകാ ച സക്യാ ബ്രഹ്മാ ച സഹമ്പതി തഥാഗതപ്പവേദിതേഹേവ ഓപമ്മേഹി തഥാഗതം ആരാധേസും തോസേസും പസാദേസും, തേസഞ്ച തഥാഗതോ പസന്നോ ‘സാധൂ’തി അബ്ഭാനുമോദി.

‘‘യഥാ വാ പന, മഹാരാജ, സദ്ധിവിഹാരികോ ഉപജ്ഝായാഭതം പിണ്ഡപാതം ഗഹേത്വാ ഉപജ്ഝായസ്സ ഉപനാമേന്തോ ഉപജ്ഝായം ആരാധേതി തോസേതി പസാദേതി, തഞ്ച ഉപജ്ഝായോ പസന്നോ ‘സാധൂ’തി അബ്ഭാനുമോദതി, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, ചാതുമേയ്യകാ ച സക്യാ ബ്രഹ്മാ ച സഹമ്പതി തഥാഗതപ്പവേദിതേഹേവ ഓപമ്മേഹി തഥാഗതം ആരാധേസും തോസേസും പസാദേസും, തേസഞ്ച തഥാഗതോ പസന്നോ ‘സാധൂ’തി അബ്ഭാനുമോദിത്വാ സബ്ബദുക്ഖപരിമുത്തിയാ ധമ്മം ദേസേസീ’’തി. ‘‘സാധു, ഭന്തേ നാഗസേന, ഏവമേതം തഥാ സമ്പടിച്ഛാമീതി.

ബുദ്ധസബ്ബഞ്ഞുഭാവപഞ്ഹോ ദസമോ.

സബ്ബഞ്ഞുതഞാണവഗ്ഗോ ചതുത്ഥോ.

ഇമസ്മിം വഗ്ഗേ ദസ പഞ്ഹാ.