൧൦. വണ്ണഭണനപഞ്ഹോ

൧൦. ‘‘ഭന്തേ നാഗസേന, ഭാസിതമ്പേതം ഭഗവതാ ‘മമം വാ, ഭിക്ഖവേ, പരേ വണ്ണം ഭാസേയ്യും, ധമ്മസ്സ വാ, സങ്ഘസ്സ വാ വണ്ണം ഭാസേയ്യും, തത്ര തുമ്ഹേഹി ന ആനന്ദോ, ന സോമനസ്സം, ന ചേതസോ ഉപ്പിലാവിതത്തം കരണീയ’ന്തി പുന ച തഥാഗതോ സേലസ്സ ബ്രാഹ്മണസ്സ യഥാഭുച്ചേ വണ്ണേ ഭഞ്ഞമാനേ ആനന്ദിതോ സുമനോ ഉപ്പിലാവിതോ ഭിയ്യോ ഉത്തരിം സകഗുണം പകിത്തേസി –

‘‘‘രാജാഹമസ്മി സേലാതി, ധമ്മരാജാ അനുത്തരോ;

ധമ്മേന ചക്കം വത്തേമി, ചക്കം അപ്പടിവത്തിയ’ന്തി [മ. നി. ൨.൩൯൯].

‘‘യദി, ഭന്തേ നാഗസേന, ഭഗവതാ ഭണിതം ‘മമം വാ, ഭിക്ഖവേ, പരേ വണ്ണം ഭാസേയ്യും, ധമ്മസ്സ വാ സങ്ഘസ്സ വാ വണ്ണം ഭാസേയ്യും, തത്ര തുമ്ഹേഹി ന ആനന്ദോ, ന സോമനസ്സം, ന ചേതസോ ഉപ്പിലാവിതത്തം കരണീയ’ന്തി, തേന ഹി സേലസ്സ ബ്രാഹ്മണസ്സ യഥാഭുച്ചേ വണ്ണേ ഭഞ്ഞമാനേ ആനന്ദിതോ സുമനോ ഉപ്പിലാവിതോ ഭിയ്യോ ഉത്തരിം സകഗുണം പകിത്തേസീതി യം വചനം, തം മിച്ഛാ. യദി സേലസ്സ ബ്രാഹ്മണസ്സ യഥാഭുച്ചേ വണ്ണേ ഭഞ്ഞമാനേ ആനന്ദിതോ സുമനോ ഉപ്പിലാവിതോ ഭിയ്യോ ഉത്തരിം സകഗുണം പകിത്തേസി, തേന ഹി ‘മമം വാ, ഭിക്ഖവേ, പരേ വണ്ണം ഭാസേയ്യും, ധമ്മസ്സ വാ സങ്ഘസ്സ വാ വണ്ണം ഭാസേയ്യും, തത്ര തുമ്ഹേഹി ന ആനന്ദോ, ന സോമനസ്സം, ന ചേതസോ ഉപ്പിലാവിതത്തം കരണീയ’ന്തി തമ്പി വചനം മിച്ഛാ. അയമ്പി ഉഭതോ കോടികോ പഞ്ഹോ തവാനുപ്പത്തോ, സോ തയാ നിബ്ബാഹിതബ്ബോ’’തി.

‘‘ഭാസിതമ്പേതം, മഹാരാജ, ഭഗവതാ ‘മമം വാ, ഭിക്ഖവേ, പരേ വണ്ണം ഭാസേയ്യും, ധമ്മസ്സ വാ സങ്ഘസ്സ വാ വണ്ണം ഭാസേയ്യും, തത്ര തുമ്ഹേഹി ന ആനന്ദോ, ന സോമനസ്സം, ന ചേതസോ ഉപ്പിലാവിതത്തം കരണീയ’ന്തി. സേലസ്സ ച ബ്രാഹ്മണസ്സ യഥാഭുച്ചേ വണ്ണേ ഭഞ്ഞമാനേ ഭിയ്യോ ഉത്തരിം സകഗുണം പകിത്തിതം –

‘‘‘രാജാഹമസ്മി സേലാതി, ധമ്മരാജാ അനുത്തരോ;

ധമ്മേന ചക്കം വത്തേമി, ചക്കം അപ്പടിവത്തിയ’ന്തി.

‘‘പഠമം, മഹാരാജ, ഭഗവതാ ധമ്മസ്സ സഭാവസരസലക്ഖണം സഭാവം അവിതഥം ഭൂതം തച്ഛം തഥത്ഥം പരിദീപയമാനേന ഭണിതം ‘മമം വാ ഭിക്ഖവേ, പരേ വണ്ണം ഭാസേയ്യും, ധമ്മസ്സ വാ സങ്ഘസ്സ വാ വണ്ണം ഭാസേയ്യും, തത്ര തുമ്ഹേഹി ന ആനന്ദോ, ന സോമനസ്സം, ന ചേതസോ ഉപ്പിലാവിതത്തം കരണീയ’ന്തി. യം പന ഭഗവതാ സേലസ്സ ബ്രാഹ്മണസ്സ യഥാഭുച്ചേ വണ്ണേ ഭഞ്ഞമാനേ ഭിയ്യോ ഉത്തരിം സകഗുണം പകിത്തിതം ‘രാജാഹമസ്മി സേലാതി, ധമ്മരാജാ അനുത്തരോ’തി തം ന ലാഭഹേതു, ന യസഹേതു, ന അത്തഹേതു, ന പക്ഖഹേതു, ന അന്തേവാസികമ്യതായ, അഥ ഖോ അനുകമ്പായ കാരുഞ്ഞേന ഹിതവസേന ഏവം ഇമസ്സ ധമ്മാഭിസമയോ ഭവിസ്സതി തിണ്ണഞ്ച മാണവകസതാനന്തി, ഏവം ഭിയ്യോ ഉത്തരിം സകഗുണം ഭണിതം ‘രാജാഹമസ്മി സേലാതി, ധമ്മരാജാ അനുത്തരോ’തി. ‘‘സാധു, ഭന്തേ നാഗസേന, ഏവമേതം തഥാ സമ്പടിച്ഛാമീ’’തി.

വണ്ണഭണനപഞ്ഹോ ദസമോ.