൧൨. ദിട്ഠിഗതസുത്തം

൪൯. വുത്തഞ്ഹേതം ഭഗവതാ, വുത്തമരഹതാതി മേ സുതം –

‘‘ദ്വീഹി, ഭിക്ഖവേ, ദിട്ഠിഗതേഹി പരിയുട്ഠിതാ ദേവമനുസ്സാ ഓലീയന്തി ഏകേ, അതിധാവന്തി ഏകേ; ചക്ഖുമന്തോ ച പസ്സന്തി.

‘‘കഥഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, ഓലീയന്തി ഏകേ? ഭവാരാമാ, ഭിക്ഖവേ, ദേവമനുസ്സാ ഭവരതാ ഭവസമ്മുദിതാ തേസം ഭവനിരോധായ ധമ്മേ ദേസിയമാനേ ചിത്തം ന പക്ഖന്ദതി ന പസീദതി ന സന്തിട്ഠതി നാധിമുച്ചതി. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഓലീയന്തി ഏകേ.

‘‘കഥഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, അതിധാവന്തി ഏകേ? ഭവേനേവ ഖോ പനേകേ അട്ടീയമാനാ ഹരായമാനാ ജിഗുച്ഛമാനാ വിഭവം അഭിനന്ദന്തി – യതോ കിര, ഭോ, അയം അത്താ [സത്തോ (സീ. ക.)] കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ ഉച്ഛിജ്ജതി വിനസ്സതി ന ഹോതി പരം മരണാ; ഏതം സന്തം ഏതം പണീതം ഏതം യാഥാവന്തി. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അതിധാവന്തി ഏകേ.

‘‘കഥഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, ചക്ഖുമന്തോ പസ്സന്തി? ഇധ ഭിക്ഖു ഭൂതം ഭൂതതോ പസ്സതി; ഭൂതം ഭൂതതോ ദിസ്വാ ഭൂതസ്സ നിബ്ബിദായ വിരാഗായ നിരോധായ പടിപന്നോ ഹോതി. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ചക്ഖുമന്തോ പസ്സന്തീ’’തി. ഏതമത്ഥം ഭഗവാ അവോച. തത്ഥേതം ഇതി വുച്ചതി –

‘‘യേ [യോ (സ്യാ. ക.)] ഭൂതം ഭൂതതോ ദിസ്വാ, ഭൂതസ്സ ച അതിക്കമം;

യഥാഭൂതേ വിമുച്ചന്തി, ഭവതണ്ഹാ പരിക്ഖയാ.

‘‘സ വേ [സചേ (ക. സീ. സ്യാ. പീ.)] ഭൂതപരിഞ്ഞോ, സോ വീതതണ്ഹോ ഭവാഭവേ;

ഭൂതസ്സ വിഭവാ ഭിക്ഖു, നാഗച്ഛതി പുനബ്ഭവ’’ന്തി.

അയമ്പി അത്ഥോ വുത്തോ ഭഗവതാ, ഇതി മേ സുതന്തി. ദ്വാദസമം.

ദുതിയോ വഗ്ഗോ നിട്ഠിതോ.

തസ്സുദ്ദാനം –

ദ്വേ ഇന്ദ്രിയാ ദ്വേ തപനീയാ, സീലേന അപരേ ദുവേ;

അനോത്താപീ കുഹനാ ദ്വേ ച, സംവേജനീയേന തേ ദസ.

വിതക്കാ ദേസനാ വിജ്ജാ, പഞ്ഞാ ധമ്മേന പഞ്ചമം;

അജാതം ധാതുസല്ലാനം, സിക്ഖാ ജാഗരിയേന ച;

അപായദിട്ഠിയാ ചേവ [യേവ (സീ. സ്യാ.)], ബാവീസതി പകാസിതാതി.

ദുകനിപാതോ നിട്ഠിതോ.