൭. മേത്താഭാവനാസുത്തം

൨൭. വുത്തഞ്ഹേതം ഭഗവതാ, വുത്തമരഹതാതി മേ സുതം –

‘‘യാനി കാനിചി, ഭിക്ഖവേ, ഓപധികാനി പുഞ്ഞകിരിയവത്ഥൂനി സബ്ബാനി താനി മേത്തായ ചേതോവിമുത്തിയാ കലം നാഗ്ഘന്തി സോളസിം. മേത്തായേവ താനി ചേതോവിമുത്തി അധിഗ്ഗഹേത്വാ ഭാസതേ ച തപതേ ച വിരോചതി ച.

‘‘സേയ്യഥാപി, ഭിക്ഖവേ, യാ കാചി താരകരൂപാനം പഭാ സബ്ബാ താ ചന്ദിയാ പഭായ കലം നാഗ്ഘന്തി സോളസിം, ചന്ദപഭായേവ താ അധിഗ്ഗഹേത്വാ ഭാസതേ ച തപതേ ച വിരോചതി ച; ഏവമേവ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, യാനി കാനിചി ഓപധികാനി പുഞ്ഞകിരിയവത്ഥൂനി സബ്ബാനി താനി മേത്തായ ചേതോവിമുത്തിയാ കലം നാഗ്ഘന്തി സോളസിം, മേത്തായേവ താനി ചേതോവിമുത്തി അധിഗ്ഗഹേത്വാ ഭാസതേ ച തപതേ ച വിരോചതി ച.

‘‘സേയ്യഥാപി, ഭിക്ഖവേ, വസ്സാനം പച്ഛിമേ മാസേ സരദസമയേ വിദ്ധേ വിഗതവലാഹകേ ദേവേ [നഭേ (സീ.)] ആദിച്ചോ നഭം അബ്ഭുസ്സക്കമാനോ [അബ്ഭുഗ്ഗമമാനോ (ക. അട്ഠ.)] സബ്ബം ആകാസഗതം [ആകാസം (സ്യാ.)] തമഗതം അഭിവിഹച്ച [അഭിഹച്ച (സ്യാ.)] ഭാസതേ ച തപതേ ച വിരോചതി ച; ഏവമേവ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, യാനി കാനിചി ഓപധികാനി പുഞ്ഞകിരിയവത്ഥൂനി സബ്ബാനി താനി മേത്തായ ചേതോവിമുത്തിയാ കലം നാഗ്ഘന്തി സോളസിം, മേത്തായേവ താനി ചേതോവിമുത്തി അധിഗ്ഗഹേത്വാ ഭാസതേ ച തപതേ ച വിരോചതി ച.

‘‘സേയ്യഥാപി, ഭിക്ഖവേ, രത്തിയാ പച്ചൂസസമയം ഓസധിതാരകാ ഭാസതേ ച തപതേ ച വിരോചതി ച; ഏവമേവ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, യാനി കാനിചി ഓപധികാനി പുഞ്ഞകിരിയവത്ഥൂനി സബ്ബാനി താനി മേത്തായ ചേതോവിമുത്തിയാ കലം നാഗ്ഘന്തി സോളസിം, മേത്തായേവ താനി ചേതോവിമുത്തി അധിഗ്ഗഹേത്വാ ഭാസതേ ച തപതേ ച വിരോചതി ചാ’’തി. ഏതമത്ഥം ഭഗവാ അവോച. തത്ഥേതം ഇതി വുച്ചതി –

‘‘യോ ച മേത്തം ഭാവയതി, അപ്പമാണം പടിസ്സതോ;

തനൂ [തനു (സീ.)] സംയോജനാ ഹോന്തി, പസ്സതോ ഉപധിക്ഖയം.

‘‘ഏകമ്പി ചേ പാണമദുട്ഠചിത്തോ, മേത്തായതി കുസലോ തേന ഹോതി;

സബ്ബേ ച പാണേ മനസാനുകമ്പം, പഹൂതമരിയോ പകരോതി പുഞ്ഞം.

‘‘യേ [യോ (സീ.)] സത്തസണ്ഡം പഥവിം വിജിത്വാ, രാജിസയോ [രാജീസയോ (സീ.)] യജമാനാനുപരിയഗാ;

അസ്സമേധം പുരിസമേധം, സമ്മാപാസം വാജപേയ്യം നിരഗ്ഗളം.

‘‘മേത്തസ്സ ചിത്തസ്സ സുഭാവിതസ്സ, കലമ്പി തേ നാനുഭവന്തി സോളസിം;

ചന്ദപ്പഭാ താരഗണാവ സബ്ബേ.

‘‘യോ ന ഹന്തി ന ഘാതേതി, ന ജിനാതി ന ജാപയേ;

മേത്തംസോ സബ്ബഭൂതേസു, വേരം തസ്സ ന കേനചീ’’തി.

അയമ്പി അത്ഥോ വുത്തോ ഭഗവതാ, ഇതി മേ സുതന്തി. സത്തമം.

തതിയോ വഗ്ഗോ നിട്ഠിതോ.

തസ്സുദ്ദാനം –

ചിത്തം മേത്തം [ഝായീ (സീ. സ്യാ.), ഝായി (പീ. ക.)] ഉഭോ അത്ഥേ, പുഞ്ജം വേപുല്ലപബ്ബതം;

സമ്പജാനമുസാവാദോ, ദാനഞ്ച മേത്തഭാവനാ [മേത്തഭാവഞ്ച (സീ. സ്യാ. പീ.), മേത്തവാചഞ്ച (ക.)].

സത്തിമാനി ച [സത്തിമാനിധ (സീ. ക.)] സുത്താനി, പുരിമാനി ച വീസതി;

ഏകധമ്മേസു സുത്തന്താ, സത്തവീസതിസങ്ഗഹാതി.

ഏകകനിപാതോ നിട്ഠിതോ.