൬. ബാഹിയത്ഥേരഅപദാനം

൧൭൮. ‘‘ഇതോ സതസഹസ്സമ്ഹി, കപ്പേ ഉപ്പജ്ജി നായകോ;

മഹപ്പഭോ തിലോകഗ്ഗോ, നാമേന പദുമുത്തരോ.

൧൭൯. ‘‘ഖിപ്പാഭിഞ്ഞസ്സ ഭിക്ഖുസ്സ, ഗുണം കിത്തയതോ മുനേ;

സുത്വാ ഉദഗ്ഗചിത്തോഹം, കാരം കത്വാ മഹേസിനോ.

൧൮൦. ‘‘ദത്വാ സത്താഹികം ദാനം, സസിസ്സസ്സ മുനേ അഹം;

അഭിവാദിയ സമ്ബുദ്ധം, തം ഠാനം പത്ഥയിം തദാ.

൧൮൧. ‘‘തതോ മം ബ്യാകരി ബുദ്ധോ, ‘ഏതം പസ്സഥ ബ്രാഹ്മണം;

പതിതം പാദമൂലേ മേ, ചരിയം പച്ചവേക്ഖണം [പസന്നനയനാനനം (സീ.), പീനസമ്പന്നവേക്ഖണം (സ്യാ.), പീണംസം പച്ചവേക്ഖണം (പീ.)].

൧൮൨. ‘‘‘ഹേമയഞ്ഞോപചിതങ്ഗം, അവദാതതനുത്തചം;

പലമ്ബബിമ്ബതമ്ബോട്ഠം, സേതതിണ്ഹസമം ദിജം.

൧൮൩. ‘‘‘ഗുണഥാമബഹുതരം, സമുഗ്ഗതതനൂരുഹം;

ഗുണോഘായതനീഭൂതം, പീതിസമ്ഫുല്ലിതാനനം.

൧൮൪. ‘‘‘ഏസോ പത്ഥയതേ ഠാനം, ഖിപ്പാഭിഞ്ഞസ്സ ഭിക്ഖുനോ;

അനാഗതേ മഹാവീരോ, ഗോതമോ നാമ ഹേസ്സതി.

൧൮൫. ‘‘‘തസ്സ ധമ്മേസു ദായാദോ, ഓരസോ ധമ്മനിമ്മിതോ;

ബാഹിയോ നാമ നാമേന, ഹേസ്സതി സത്ഥു സാവകോ’.

൧൮൬. ‘‘തദാ ഹി തുട്ഠോ വുട്ഠായ, യാവജീവം മഹാമുനേ;

കാരം കത്വാ ചുതോ സഗ്ഗം, അഗം സഭവനം യഥാ.

൧൮൭. ‘‘ദേവഭൂതോ മനുസ്സോ വാ, സുഖിതോ തസ്സ കമ്മുനോ;

വാഹസാ സംസരിത്വാന, സമ്പത്തിമനുഭോമഹം.

൧൮൮. ‘‘പുന കസ്സപവീരസ്സ, അത്ഥമേന്തമ്ഹി [അത്ഥങ്ഗതമ്ഹി (സ്യാ.)] സാസനേ;

ആരുയ്ഹ സേലസിഖരം, യുഞ്ജിത്വാ ജിനസാസനം.

൧൮൯. ‘‘വിസുദ്ധസീലോ സപ്പഞ്ഞോ, ജിനസാസനകാരകോ;

തതോ ചുതാ പഞ്ച ജനാ, ദേവലോകം അഗമ്ഹസേ.

൧൯൦. ‘‘തതോഹം ബാഹിയോ ജാതോ, ഭാരുകച്ഛേ പുരുത്തമേ;

തതോ നാവായ പക്ഖന്ദോ [പക്ഖന്തോ (സീ.), പക്കന്തോ (പീ.)], സാഗരം അപ്പസിദ്ധിയം [അത്ഥസിദ്ധിയം (ക.)].

൧൯൧. ‘‘തതോ നാവാ അഭിജ്ജിത്ഥ, ഗന്ത്വാന കതിപാഹകം;

തദാ ഭീസനകേ ഘോരേ, പതിതോ മകരാകരേ.

൧൯൨. ‘‘തദാഹം വായമിത്വാന, സന്തരിത്വാ മഹോദധിം;

സുപ്പാദപട്ടനവരം [സുപ്പാരപട്ടനവരം (സീ. പീ.)], സമ്പത്തോ മന്ദവേധിതോ [മന്ദമേധികോ (സീ.), മന്ദവേദിതോ (സ്യാ.), മദ്ദവേരതം (ക.)].

൧൯൩. ‘‘ദാരുചീരം നിവാസേത്വാ, ഗാമം പിണ്ഡായ പാവിസിം;

തദാഹ സോ ജനോ തുട്ഠോ, അരഹായമിധാഗതോ.

൧൯൪. ‘‘ഇമം അന്നേന പാനേന, വത്ഥേന സയനേന ച;

ഭേസജ്ജേന ച സക്കത്വാ, ഹേസ്സാമ സുഖിതാ മയം.

൧൯൫. ‘‘പച്ചയാനം തദാ ലാഭീ, തേഹി സക്കതപൂജിതോ;

അരഹാഹന്തി സങ്കപ്പം, ഉപ്പാദേസിം അയോനിസോ.

൧൯൬. ‘‘തതോ മേ ചിത്തമഞ്ഞായ, ചോദയീ പുബ്ബദേവതാ;

‘ന ത്വം ഉപായമഗ്ഗഞ്ഞൂ, കുതോ ത്വം അരഹാ ഭവേ’.

൧൯൭. ‘‘ചോദിതോ തായ സംവിഗ്ഗോ, തദാഹം പരിപുച്ഛി തം;

‘കേ വാ ഏതേ കുഹിം ലോകേ, അരഹന്തോ നരുത്തമാ.

൧൯൮. ‘‘‘സാവത്ഥിയം കോസലമന്ദിരേ ജിനോ, പഹൂതപഞ്ഞോ വരഭൂരിമേധസോ;

സോ സക്യപുത്തോ അരഹാ അനാസവോ, ദേസേതി ധമ്മം അരഹത്തപത്തിയാ.

൧൯൯. ‘‘‘തദസ്സ സുത്വാ വചനം സുപീണിതോ [പീണിത്വാ (ക.)], നിധിംവ ലദ്ധാ കപണോതി വിമ്ഹിതോ;

ഉദഗ്ഗചിത്തോ അരഹത്തമുത്തമം, സുദസ്സനം ദട്ഠുമനന്തഗോചരം.

൨൦൦. ‘‘‘തദാ തതോ നിക്ഖമിത്വാന സത്ഥുനോ [നിക്ഖമിതുന സത്ഥുവരം (സീ.)], സദാ ജിനം പസ്സാമി വിമലാനനം [പരാജിനം പസ്സാമി കമലാനനം (ക.)];

ഉപേച്ച രമ്മം വിജിതവ്ഹയം വനം, ദിജേ അപുച്ഛിം കുഹിം ലോകനന്ദനോ.

൨൦൧. ‘‘‘തതോ അവോചും നരദേവവന്ദിതോ, പുരം പവിട്ഠോ അസനേസനായ സോ;

സസോവ [പച്ചേഹി (സീ. സ്യാ.)] ഖിപ്പം മുനിദസ്സനുസ്സുകോ, ഉപേച്ച വന്ദാഹി തമഗ്ഗപുഗ്ഗലം’.

൨൦൨. ‘‘തതോഹം തുവടം ഗന്ത്വാ, സാവത്ഥിം പുരമുത്തമം;

വിചരന്തം തമദ്ദക്ഖിം, പിണ്ഡത്ഥം അപിഹാഗിധം.

൨൦൩. ‘‘പത്തപാണിം അലോലക്ഖം, പാചയന്തം പീതാകരം [ഭാജയന്തം വിയാമതം (സീ.), ജോതയന്തം ഇധാമതം (സ്യാ.), ഭാജയന്തം ഇദംമതം (പീ.)];

സിരീനിലയസങ്കാസം, രവിദിത്തിഹരാനനം.

൨൦൪. ‘‘തം സമേച്ച നിപച്ചാഹം, ഇദം വചനമബ്രവിം;

‘കുപഥേ വിപ്പനട്ഠസ്സ, സരണം ഹോഹി ഗോതമ.

൨൦൫. ‘‘‘പാണസന്താരണത്ഥായ, പിണ്ഡായ വിചരാമഹം;

ന തേ ധമ്മകഥാകാലോ, ഇച്ചാഹ മുനിസത്തമോ’.

൨൦൬. ‘‘തദാ പുനപ്പുനം ബുദ്ധം, ആയാചിം ധമ്മലാലസോ;

യോ മേ ധമ്മമദേസേസി, ഗമ്ഭീരം സുഞ്ഞതം പദം.

൨൦൭. ‘‘തസ്സ ധമ്മം സുണിത്വാന, പാപുണിം ആസവക്ഖയം;

പരിക്ഖീണായുകോ സന്തോ, അഹോ സത്ഥാനുകമ്പകോ.

൨൦൮. ‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം…പേ… വിഹരാമി അനാസവോ.

൨൦൯. ‘‘സ്വാഗതം വത മേ ആസി…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം.

൨൧൦. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം.

൨൧൧. ‘‘ഏവം ഥേരോ വിയാകാസി, ബാഹിയോ ദാരുചീരിയോ;

സങ്കാരകൂടേ പതിതോ, ഭൂതാവിട്ഠായ ഗാവിയാ.

൨൧൨. ‘‘അത്തനോ പുബ്ബചരിയം, കിത്തയിത്വാ മഹാമതി;

പരിനിബ്ബായി സോ ഥേരോ [വീരോ (സീ.), ധീരോ (സ്യാ.)], സാവത്ഥിയം പുരുത്തമേ.

൨൧൩. ‘‘നഗരാ നിക്ഖമന്തോ തം, ദിസ്വാന ഇസിസത്തമോ;

ദാരുചീരധരം ധീരം, ബാഹിയം ബാഹിതാഗമം.

൨൧൪. ‘‘ഭൂമിയം പതിതം ദന്തം, ഇന്ദകേതൂവ പാതിതം;

ഗതായും സുക്ഖകിലേസം [ഗതായു സംഗതക്ലേസം (സീ. പീ.), തദായു സങ്കതാലേസം (ക.)], ജിനസാസനകാരകം.

൨൧൫. ‘‘തതോ ആമന്തയീ സത്ഥാ, സാവകേ സാസനേ രതേ;

‘ഗണ്ഹഥ നേത്വാ [ഹുത്വാ (സ്യാ. പീ. ക.)] ഝാപേഥ, തനും സബ്രഹ്മചാരിനോ.

൨൧൬. ‘‘‘ഥൂപം കരോഥ പൂജേഥ, നിബ്ബുതോ സോ മഹാമതി;

ഖിപ്പാഭിഞ്ഞാനമേസഗ്ഗോ, സാവകോ മേ വചോകരോ.

൨൧൭. ‘‘‘സഹസ്സമപി ചേ ഗാഥാ, അനത്ഥപദസഞ്ഹിതാ;

ഏകം ഗാഥാപദം സേയ്യോ, യം സുത്വാ ഉപസമ്മതി.

൨൧൮. ‘‘‘യത്ഥ ആപോ ച പഥവീ, തേജോ വായോ ന ഗാധതി;

ന തത്ഥ സുക്കാ ജോതന്തി, ആദിച്ചോ ന പകാസതി.

൨൧൯. ‘‘‘ന തത്ഥ ചന്ദിമാ ഭാതി, തമോ തത്ഥ ന വിജ്ജതി;

യദാ ച അത്തനാ വേദി, മുനിമോനേന ബ്രാഹ്മണോ.

൨൨൦. ‘‘‘അഥ രൂപാ അരൂപാ ച, സുഖദുക്ഖാ വിമുച്ചതി’;

ഇച്ചേവം അഭണീ നാഥോ, തിലോകസരണോ മുനി’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ ബാഹിയോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ

അഭാസിത്ഥാതി.

ബാഹിയത്ഥേരസ്സാപദാനം ഛട്ഠം.